Primer dismenoreli üniversite öğrencilerinde farklı egzersiz eğitim programlarının dismenore bulguları, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of different exercise training programs on dysmenorrhea symptoms, sleep quality, and quality of life in university students with primary dysmenorrhea
- Tez No: 982608
- Danışmanlar: PROF. DR. KEZBAN YİĞİTER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Primer Dismenore, Ağrı, Dismenore Semptomları, Egzersiz, Primary Dysmenorrhea, Pain, Dysmenorrhea Symptoms, Exercise
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Primer Dismenoreli Üniversite Öğrencilerinde Farklı Egzersiz Eğitim Programlarının Dismenore Bulguları, Uyku ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Gaziantep (2025). Bu çalışma, primer dismenoreli (PD) bireylerde Temel Beden Farkındalık Eğitimi (BBAT) ile Yüksek Şiddetli İnterval Eğitimin (HIIT egzersiz eğitimi) dismenore bulguları, uyku, yaşam kalitesi, anksiyete, stres düzeyi, akademik stres ve dikkat süresi üzerine etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Çalışmaya PD tanısı almış, 18–25 yaş aralığında toplam 88 birey dâhil edildi ve üç gruba randomize şekilde dağıtıldı (BBAT: n=30, HIIT egzersiz eğitimi: n=28, Kontrol: n=30). Beden farkındalık ve yüksek şiddetli egzersiz eğitimleri, üç menstrual döngü süresince, döngü dönemlerinde eğitime ara verilerek, yaklaşık 8–10 hafta boyunca haftada iki kez yüz yüze uygulandı. Kontrol grubuna ise klasik egzersiz ve yaşam stili önerileri (KE-YSÖ) verildi. Tedavi öncesi, tedavi sonrası 1. menstruasyon ve 3. menstruasyon dönemlerinde; dismenoreye bağlı ağrı düzeyi menstruasyonun ilk üç gününde Vizüel Analog Skala (VAS) ile, menstruasyonun ilk gününde McGill Kısa Form ile değerlendirildi. Dismenoreye bağlı menstrual semptomlar Menstrual Belirti Ölçeği (MBÖ) ve Menstrual Tutum Ölçeği ile; uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), uykululuk durumu Epworth Uykululuk Ölçeği ile; yaşam kalitesi Kısa Form-12 (SF-12) ile; anksiyete düzeyleri Durumluk Kaygı Ölçeği (STAI I) ve Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI II) ile; stres düzeyi kalp hızı değişkenliği (HRV) verileri (Apple Watch) ve Algılanan Stres Ölçeği-10 (ASÖ-10) ile; akademik stres düzeyi Akademik Stres Ölçeği (ASÖ) ile; dikkat süreleri ise Stroop Testi Çapa Formu ile değerlendirildi. BBAT eğitimi, HIIT egzersiz eğitimi ve KE-YSÖ gruplarına kıyasla menstruasyonun birinci günündeki ağrıda anlamlı düzeyde azalma sağladı (p<0,05). Beden farkındalık, yüksek şiddetli egzersiz eğitim ve kontrol gruplarında VAS, McGill, MBÖ, Stroop Test Çapa Formu, ASÖ-10 ve ASÖ skorlarında iyileşme görülürken (p<0,05), gruplar arasında üstünlük saptanmadı (p>0,05). Yüksek şiddetli egzersiz eğitim grubu PUKİ skorlarında belirgin bir iyileşme sağlanırken (p<0,05), beden farkındalık ve kontrol gruplarında olumlu bir etki gözlenmedi. Üç grubun SF-12, Epworth ve STAI I–II skorlarında etkili bir azalma görülmedi (p>0,05). Bu sonuçlar, egzersiz temelli yaklaşımların primer dismenoreye bağlı gelişen menstrual semptomlar üzerinde etkili olabileceğini ve özellikle beden farkındalık egzersiz eğitminin menstruasyonun ilk günündeki ağrıyı azaltmada diğer protokollere göre daha belirgin bir etki sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, uygulanan egzersizlerin uzun dönem etkilerini ortaya koymak için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Comparison of the Effects of Different Exercise Education Programs on Dysmenorrhea Symptoms, Sleep, and Quality of Life in University Students with Primary Dysmenorrhea, Hasan Kalyoncu University Graduate School of Education, Department of Physiotherapy and Rehabilitation, Doctoral Dissertation, Gaziantep (2025). This study was conducted to comparatively investigate the effects of Basic Body Awareness Training (BBAT) and High-Intensity Interval Training (HIIT exercise training) on dysmenorrhea symptoms, sleep, quality of life, anxiety, stress level, academic stress, and attention span in individuals with primary dysmenorrhea (PD). A total of 88 individuals aged 18–25 years with a diagnosis of PD were included in the study and randomly allocated into three groups (BBAT: n=30, HIIT exercise training: n=28, Control: n=30). Body awareness and high-intensity exercise trainings were administered face-to-face twice weekly over approximately 8–10 weeks, covering three menstrual cycles, with training suspended during menstrual periods. The control group received classical exercise and lifestyle recommendations (CE-LR). At baseline, after treatment, and during the first and third menstruation periods, dysmenorrhea-related pain intensity was assessed using the Visual Analog Scale (VAS) during the first three days of menstruation and the McGill Short Form on the first day of menstruation. Menstrual symptoms related to dysmenorrhea were evaluated using the Menstrual Symptom Scale (MSS) and the Menstrual Attitude Scale; sleep quality using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI); daytime sleepiness using the Epworth Sleepiness Scale; quality of life using the Short Form-12 (SF-12); anxiety levels using the State Anxiety Inventory (STAI I) and Trait Anxiety Inventory (STAI II); stress level using heart rate variability (HRV) data (Apple Watch) and the Perceived Stress Scale-10 (PSS-10); academic stress using the Academic Stress Scale (ASS); and attention span using the Stroop Test Anchor Form. BBAT training resulted in a statistically significant reduction in pain on the first day of menstruation compared with the HIIT exercise training and CE-LR groups (p<0.05). Improvements were observed in VAS, McGill, MSS, Stroop Test Anchor Form, PSS-10, and ASS scores in the body awareness, high-intensity exercise training, and control groups (p<0.05); however, no superiority was detected between groups (p>0.05). The high-intensity exercise training group demonstrated a significant improvement in PSQI scores (p<0.05), whereas no positive effect was observed in the body awareness and control groups. No significant changes were observed among the three groups in SF-12, Epworth, and STAI I–II scores (p>0.05). These results indicate that exercise-based approaches may be effective in managing menstrual symptoms associated with primary dysmenorrhea, and that body awareness exercise training, in particular, provides a more pronounced effect in reducing pain on the first day of menstruation compared with other protocols. However, more comprehensive studies are needed to elucidate the long-term effects of the implemented exercise interventions.
Benzer Tezler
- Primer dismenoresi olan öğrencilerde masaj ve gevşeme egzersizlerinin ağrı şiddeti ve menstrual semptomlara etkisi
The effects of massage and relaxation exercises on pain severity and menstrual symptoms in students with primary dysmenorrhea
EBRU YILDIZ
Doktora
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RENGİN ACAROĞLU
- Üniversite öğrencilerinde dismenoreye yönelik kullandıkları tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerinin belirlenmesi
Determination of complementary and alternative treatment methods used by university students for dysmenorrhoea
GAMZE OYARDI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hemşirelikİstanbul Arel ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA KARAKAŞ
- Primer dismenoreli üniversite öğrencilerine uygulanan planlı davranış teorisi temelli eğitim programının fiziksel aktivite davranışına ve dismenore etkilenmişliği üzerine etkisi
The effect of theory of planned behavior based educational program on physical activity behavior and dysmenorrhea-related impact in university students with primary dysmenorrhea
AYÇİN ÇİFÇİ
- Primer dismenoresi olan üniversite öğrencilerine uygulanan kinezyo bantlamanın ağrı, menstrüel semptom, stres, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of kinesio-taping on pain, menstrual symptom, stress, sleep and quality of life in university students with primary dysmenorrhea: A randomized controlled study
YAĞMUR SÜRMELİ
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikMersin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DUYGU VEFİKULUÇAY YILMAZ
- Üniversite öğrencilerinde primer dismenoreyi belirleyen biyopsikososyal faktörlerin incelenmesi
Investigation of the biopsychosocial factors determining primary dysmenorrhea in university students
CANAN ÖKSÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikAtılım ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSU AKDAĞ TOPAL
DOÇ. DR. HANDAN BOZTEPE