Geri Dön

Repetition in dementia: A study on Turkish

Demansta tekrar: Türkçe üzerine bir çalişma

PDF İndir

  1. Tez No: 982603
  2. Yazar: TABİTA TOPARLAK
  3. Danışmanlar: DR. SERKAN ŞENER, DR. SEÇKİN ARSLAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: demans, tekrar görevi, anlambilim, sözdizim, dementia, repetition task, semantics, syntax
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma, demansı olan bireylerin tekrar görevindeki performanslarını araştırmaktadır. Yöntem: Bu araştırma 30 genç, 32 65 yaş üzeri ve 32 demans tanılı bireyin anlamlı, anlam- sız kelime tekrarlarındaki performansını gözlemlemektedir. Kelime tekrarının yanısıra demansı olan bireylerin kompleks ve tersinlenebilirlik ölçeğinde oluşturulmuş uzunluk bazlı cümle tekrarındaki performanslarını da araştırmaktadır. Çalışmada kullanılan görev 4 ana bölüme ayrılmıştır: bilişsel sağlamlığı ölçmek için uygulanan Mini Mental State Examination Test, çalışan hafızayı ölçmek için ileri ve geriye dönük sayı dizisi tekrar testleri, anlamlı kelime tekrarı için Western Aphasia Battery'nin klinik amaçlı Türkçeye uyarlanan Türkçe anlamlı kelime tekrar testi, anlamsız kelime tekrarı içinse anlamlı kelime tekrarı esas alınarak düzenlediğimiz Türkçevari anlamsız kelime seti ve son olarak; uzunluk bazlı oluşturulan, özne ve nesne ilgi tümceciğiyle ve tersinlenebilir/tersinlenemez parametreleri manipüle edilerek oluşturulan cümle tekrar testi. Araştırma genç (18-64), yaşlı (+65) ve demans teşhisi olan bireylerle yapıldı. Bulgular: Lineer mix modelleme kullanılarak yapılan veri analizi sonucunda, demansı olan bireyler için doğru kelime tekrarında anlamlılığın önemli olduğu (demans grubu, kelime tekrarı katsayısı -8.119, p < .001, güven aralığı = [–11.602, –4.636]; sahte kelime tekrarı katsayısı -0.300, p < .001, güven aralığı = [–0.413, –0.187]), ilgi tümcecikli cümle tekrarında nesne yan tümcecikli kelime tekrarının özne yan tümcecikli ve basit yapılı cümle tekrarına kıyasla daha zor olduğu gözlemlendi (özne yan tümcecikli tekrar katsayısı = −0.123, p = .005, güven aralığı = [−0.208, −0.038]; nesne yan tümcecikli tekrar katsayısı = −0.151, p = .001, güven aralığı = [−0.236, −0.066]). Tersinlebilirlik bazlı cümlelerde ise tersinlenebilir cümle tekrarlarının daha zor olduğu gözlemlendi (demans grubu katsayısı = -0.667, p < .001, güven aralığı = [–0.863, –0.471]). Bunların yanı sıra, cümle ve kelime uzunluğunun çalışan hafızanın sağlamlığıyla doğru orantılı arttığı gözlemlendi. Sonuç: Demans tanılı bireyler anlamsız kelime tekrarında anlamı kelime tekrarına kıyasla daha düşük performans gösterdi. Karmaşık cümle yapısı ve tersinlenebilir cümle yapılarının tekrarının daha zor olduğu ortaya kondu. Çalışan hafızada alınan yüksek skor uzun kelime ve cümle tekrarına etki etse de nesne ve özne yan tümcecikli cümle tekrarında pozitif bir etki göstermesine rağmen güçlü bir etki gösterdiği göstermediği ortaya çıktı. Bununla beraber, tersinlenebilir cümlelerde de pozitif bir etki görülmesine rağmen güçlü bir etki olmadığı sonucuna varıldı.

Özet (Çeviri)

Objective: This study investigates the repetition performance of individuals with dementia on a repetition task. Method: The research examines the performance of 30 young adults, 32 senior adults (65+), and 32 individuals diagnosed with dementia on word and pseudoword repetition task. In addition to word repetition, this study also examines sentence repetition task constructed on a length-based scale with manipulations of complexity and reversibility in individuals with dementia. The task used in this study is divided into four main parts: the Mini-Mental State Examination to assess cognitive integrity; forward and backward digit span tests to assess working memory; the Turkish clinical adaptation of the Western Aphasia Battery's word repetition test; a pseudoword test, designed on the basis of the Turkish word repetition task list. Finally, a sentence repetition test constructed on a length-based scale, manipulating subject and object relative clauses and reversible/irreversible parameters. The research was conducted with young (18–64), senior (65+), and dementia-diagnosed participants. Results: Linear mixed modeling showed that semantic meaningfulness was important for correct word repetition in individuals with dementia (dementia group, meaningful word repetition coefficient = −8.119, p < .001, CI = [−11.602, −4.636]; nonword repetition coefficient = −0.300, p < .001, CI = [−0.413, −0.187]). In sentence repetition with relative clauses, object-relative clauses were observed to be more difficult than subject-relative and simple sentence repetition (subject-relative coefficient = −0.123, p = .005, CI = [−0.208, −0.038]; object-relative coefficient = −0.151, p = .001, [−0.236, −0.066]). For reversibility-based sentences, reversible sentences were more difficult (dementia group coefficient = −0.667, p < .001, CI = [−0.863, −0.471]). In addition, sentence- and word-length effects increased in direct proportion to the intactness of working memory. Conclusion: Participants diagnosed with dementia perform worse at pseudoword repetition task than word repetition. It is also demonstrated that participants perform worse at repetition of complex sentence structures than simple structures. While an intact working-memory helped with the repetition of longer words and sentences, and positively affected the repetition of subject and object-relative clauses, the impact was modest rather than significant. Similarly, for reversible sentences, a positive effect was noted, though it was not significant.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    701595

    65-85 yaş arası Türkçe konuşan bireylerin konuşma akıcısızlıklarının incelenmesi

    Examination of speech disfluencies of Turkish-speaking individuals between 65-85 years

    MERVE YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DilbilimÜsküdar Üniversitesi

    Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET EMRAH CANGİ

  2. Tez No

    656852

    Amnestik hafif kognitif bozukluğu olan bireylerin dil ve anlatı özelliklerinin sağlıklı yetişkinler ile karşılaştırılması

    Comparison of language and narrative features of individuals among amnestic mild cognitive impairment and healthy adults

    FENİSE SELİN KARALI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DilbilimAnadolu Üniversitesi

    Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İLKNUR MAVİŞ

  3. Tez No

    249427

    Lewy cisimcikli ve alzheimer demanslı Türk hastaların dilsel özelliklerinin karşılaştırılması

    Comparing linguistic features of Turkish patients with lewy body and alzheimer dementia

    ANI BARIŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    DilbilimDokuz Eylül Üniversitesi

    Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLMİRA SADİYEVA KURUOĞLU

  4. Tez No

    1005388

    Bir referans merkezindeki afazik hastaların demografik verileriretrospektif çalışma

    Başlık çevirisi yok

    SEMA IBRAHIM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonEge Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KAZIM ÇAPACI

    PROF. DR. FUNDA ÇALIŞ

    DOÇ. DR. ECE ÇINAR

  5. Tez No

    880434

    Belirli nöropsikolojik rahatsızlıkların yapay zeka temelli sınıflandırılması

    Artificial intelligence based classification of specific neuropsychological disorders

    FİRUZE DAMLA ERYILMAZ BARAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolPamukkale Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MERİÇ ÇETİN

Geri Dön