Geri Dön

İnflamatuvar bağırsak hastalığı ile takipli hastalarda ekstraintestinal bulguların ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Evaluation of extraintestinal manifestations and risk factors in patients with inflammatory bowel disease

  1. Tez No: 982537
  2. Yazar: AYTÜL AKKOYUN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BANU KARA
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Ekstraintestinal bulgular, inflamatuvar bağırsak hastalıkları, risk faktörleri, İnflamatuar bağırsak hastalıkları, Extraintestinal manifestations, ınflammatory bowel disease, risk factors, Inflammatory bowel diseases
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı ile Takipli Hastalarda Ekstraintestinal Bulguların ve Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi Amaç: İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (İBH), yalnızca gastrointestinal sistemi değil, birçok hastada bağırsak dışı organları da etkileyebilen sistemik hastalıklardır. Amacımız; takipte olan hastalarda ekstraintestinal bulguların (EİB) sıklığını ve risk faktörlerini saptamak ve konu ile ilgili farkındalık oluşturmaktır. Aynı zamanda İBH'de ekstraintestinal bulguların erken tanımlanmasına katkı sağlanması, yüksek riskli hasta gruplarının belirlenmesi ve klinik yönetimin daha etkin şekilde planlanmasına yönelik bilimsel veri oluşturulması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmanın etik kurul onayının alınmasının ardından, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniğinde İBH ile takipli hastaların veri formunda bulunan demografik, klinik ve laboratuvar verileri değerlendirildi. Verilerine ulaşılamayan hastalar ile 18 yaş altı hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Kriterlere uyan 404 hasta çalışmaya alındı. Hastaların demografik özellikleri, semptomları, fizik muayene bulguları, laboratuvar değerleri, radyolojik görüntüleme sonuçları, endoskopi ve histopatoloji bulguları ile tedavide kullanılan ilaçlar, gastrointestinal sistem dışı tutulumları, eşlik eden sistemik hastalıkları ve cerrahi tedavi gereksinimleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastalardan 180 hasta Crohn hastalığı (CH), 218 hasta ülseratif kolit (ÜK), 6 hasta indetermin kolit tanılıydı. Hastaların 215'i erkek (%53,2), 189'u (46,8) kadındı. Tüm hastaların yaş ortalaması 40,8±14,9 olarak tespit edildi. CH'de en fazla ileal hastalık (%57,3) ve inflamatuvar davranış paterni (%61,1) görülürken; ÜK'de en sık pankolit (%36,9) görüldü. CH'de ilk belirti ile tanı konulma zamanı arasındaki süre ortalama 11,4 ay, ÜK'de 5,6 ay olarak saptanıldı (p < 0,001). Hastaların %65.8'inde EİB tespit edildi. CH'de %70,6, ÜK'de %61 oranında EİB saptanıldı (p = 0,046). Hastaların % 39,9'unda 1 EİB, %19,8'inde 2 EİB, %3,5'inde 3 EİB, %0,7'sinde 4 EİB, % 1,9'unda ise 5 ve üzeri EİB eşzamanlı görüldü. EİB olan hastaların %12,8'inde EİB tanı öncesi gelişmişti. Tanı öncesi EİB varlığı CH'de %15,7 iken, ÜK'de %10,6 oranında tespit edildi. Tanı öncesi en sık görülen EİB'ler sırasıyla ankilozan spondilit (AS), uyku bozukluğu, egzema, oral aft ve üveit idi. En yüksek prevelansa sahip EİB demir eksikliğiydi (%66,6). Sonra sırasıyla halsizlik ve uyku bozukluğu (%53,7), anemi (%44,7), B12 eksikliği (%39,4), osteopeni (%24,8), artralji (%23,5), osteoporoz (%15,1), nefrolitiazis (%13,1), oral aftlar (%11,9), metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı (MASLD) (%9,1), AS (%7,2), egzema (%4,2), eritema nodosum (EN)(%2,2) olarak saptanıldı. Halsizlik ve uyku bozukluğunun ÜK'de daha sık olduğu görüldü (p = 0,047). Kadınlarda EİB daha sık saptanıldı (p = 0,026). Cilt bulguları (p = 0,022) ve artralji (p = 0,019) kadın hastalarda daha fazla görülürken; osteoporoz (p=0,049), MASLD (p = 0,038) ve AS'nin (p = 0,026) erkek hastalarda daha sık görüldüğü tespit edildi. Ailede İBH öyküsü olanlarda sakroileit daha sık (p = 0,038) görüldü. EİB olan hastalarda kortikosteroid kullanım süresi daha uzun olarak tespit edildi (8,91±14,1 ay, p = 0,001). Sonuçlar: İBH hastalarında EİB'ler oldukça sık görülmektedir. Halsizlik ve uyku bozukluğu, demir eksikliği, anemi gibi sistemik etkiler ve nutrisyonel bozukluklar oldukça yaygın görülen EİB'lerdendir. CH hastalarında EİB sıklığı ÜK'ye göre daha fazladır. İBH hastaları ilk bulgu olarak EİB ile başvurabilir. Kadın cinsiyette EİB gelişme riski daha yüksektir.

Özet (Çeviri)

Evaluation of Extraintestinal Manifestations and Risk Factors in Patients with Inflammatory Bowel Disease Aim: Inflammatory bowel diseases (IBD) are systemic disorders that affect not only the gastrointestinal tract but also various extraintestinal organs in many patients. The aim of this study is to determine the prevalence of extraintestinal manifestations (EIMs) in patients under follow-up and to identify the associated risk factors, as well as to raise awareness on this topic. Additionally, this study aims to contribute to the early identification of extraintestinal manifestations in IBD, to determine high-risk patient groups, and to generate scientific data that may facilitate a more effective planning of clinical management. Materials and Methods: Following the approval of the ethics committee, the demographic, clinical, and laboratory data recorded in the data forms of patients with inflammatory bowel disease (IBD) followed in the Gastroenterology Outpatient Clinic of Adana City Training and Research Hospital were evaluated. Patients whose data were unavailable and those under 18 years of age were excluded from the study. A total of 404 patients who met the criteria were included in the study. The patients' demographic characteristics, symptoms, physical examination findings, laboratory values, radiological imaging results, endoscopic and histopathological findings, medications used in treatment, extraintestinal manifestations, comorbid systemic diseases, and surgical treatment requirements were recorded. Results: Among the patients included in the study, 180 had Crohn's disease (CD), 218 had ulcerative colitis (UC), and 6 were diagnosed with indeterminate colitis. Of the patients, 215 were male (53.2%) and 189 (46.8%) were female. The mean age of all patients was determined to be 40.8 ± 14.9 years. In CD, ileal disease (57.3%) and an inflammatory behavior pattern (61.1%) were most commonly observed, whereas pancolitis (36.9%) was the most frequent presentation in UC. The average duration between the first symptom and diagnosis was 11.4 months in CD and 5.6 months in UC (p < 0.001). Extraintestinal manifestations (EIMs) were identified in 65.8% of all patients. EIMs were detected in 70.6% of CD patients and 61% of UC patients (p = 0.046). Among the patients, 39.9% had 1 EIM, 19.8% had 2 EIMs, 3.5% had 3 EIMs, 0.7% had 4 EIMs, and 1.9% had 5 or more EIMs concurrently. In 12.8% of the patients with EIMs, the EIM had developed prior to diagnosis. The presence of pre-diagnostic EIMs was detected at a rate of 15.7% in CD and 10.6% in UC. The most common pre-diagnostic EIMs were ankylosing spondylitis (AS), sleep disorder, eczema, oral aphthae, and uveitis, respectively. The EIM with the highest prevalence was iron deficiency (66.6%). This was followed by fatigue and sleep disorder (53.7%), anemia (44.7%), vitamin B12 deficiency (39.4%), osteopenia (24.8%), arthralgia (23.5%), osteoporosis (15.1%), nephrolithiasis (13.1%), oral aphthae (11.9%), metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease (MASLD) (9.1%), AS (7.2%), eczema (4.2%), and erythema nodosum (2.2%). Fatigue and sleep disorder were observed more frequently in UC (p = 0.047). EIMs were more common in female patients (p = 0.026). While skin manifestations (p = 0.022) and arthralgia (p = 0.019) were more frequent in women, osteoporosis (p = 0.049), MASLD (p = 0.038), and AS (p = 0.026) were more commonly seen in men. Sacroiliitis was more frequent in patients with a family history of IBD (p = 0.038). The duration of corticosteroid use was found to be longer in patients with EIMs (8.91 ± 14.1 months, p = 0.001). Conclusions: EIMs are quite common in patients with IBD. Systemic effects such as fatigue and sleep disturbances, iron deficiency, and anemia, as well as nutritional disorders, are among the frequently observed EIMs. The frequency of EIMs is higher in CD patients than in those with UC. Patients with IBD may present with an EIM as the initial finding. The risk of developing EIMs is higher in females.

Benzer Tezler

  1. Inflamatuar bağırsak hastalığı olan çocuklarda kemik mineral yoğunluğu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of bone mineral density and related factors in children with inflammatory bowel disease

    HİLAL BETÜL SALAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU

  2. İnflamatuvar barsak hastalıklarında osteopeni ile osteoporoz sıklığının ve ilişkili faktörlerin incelenmesi

    Examination of the frequency and associated factors of osteopenia and osteoporosis in inflammatory bowel diseases

    HACER ŞAHİKA YILDIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    GastroenterolojiMarmara Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YEŞİM ÖZEN ALAHDAB

  3. İnflamatuvar bağırsak hastalığı olan çocuklarda fiziksel büyümenin değerlendirilmesi

    Nutritional status and linear growth in children with inflammatory bowel disease

    SİNEM NALÇACI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZARİFE KULOĞLU

  4. İnflamatuar bağırsak hastalarında biyolojik ajan başlama zamanlaması, takibi ve sonuçları

    Initiation timing, monitoring, and outcomes of biologic therapy in patients with inflammatory bowel disease

    AYŞE YÖRÜK ÖĞÜT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERDA AKBAY HARMANDAR

  5. İnflamatuvar barsak hastalığında görülen sarkopeninin klinik aktivasyonla ilişkisi ve prognoz üzerine etkisi

    The relationship between sarcopenia in inflammatory bowel disease and its clinical activation and prognostic impact

    MİNE TÜRKMEN DENİZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    GastroenterolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKSEL BENGİ