Hz. Peygamber'in evlilikleri etrafındaki tartışmalar (Çok eşliliği, Hz. Âişe'nin evlilik yaşı ve Zeyneb bint Cahş ile evliliği özelinde)
Discussions surrounding the marriages of the Prophet (With a special focus on his polygamy, the marriage age of ʿÂʾisha, and his marriage to Zaynab bint Jaḥsh)
- Tez No: 981646
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER SABUNCU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Tarih, Religion, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Hz. Peygamber'in evliliklerinin tarihsel bağlamı ele alınmaktadır. Çalışma kapsamında özellikle, Hz. Âişe'nin evlilik yaşı ve Hz. Peygamber'in halasının kızı Zeyneb bint Cahş ile yaptığı evlilik üzerinde durulmuştur. Konu, ilk dönem İslâm tarihi, hadis ve tefsir kaynakları ile çağdaş literatür ışığında incelenmiş, tartışmalara sebep olan rivayetler tarihsel bağlamı içerisinde değerlendirilmiştir. Çalışmada, Hz. Peygamber'in çok eşliliğinin bireysel tercihten ziyade Medine'ye hicret sonrasında ortaya çıkan sosyo-kültürel, dinî ve siyasî şartlarla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bu evliliklerin, kabileler arası ilişkileri güçlendirme, dul ve yetimlerin himayesi, toplumsal barışın sağlanması ve Câhiliye dönemi uygulamalarının kaldırılarak İslâmî ilkelerin yerleştirilmesi gibi amaçlara hizmet ettiği anlaşılmıştır. Hz. Âişe'nin evlilik yaşıyla ilgili rivayetler incelendiğinde, nikâh ile zifaf arasında üç yıllık bir süre bulunduğu, bunun yaş küçüklüğü ve biyolojik gelişimle bağlantılı olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, Hz. Âişe'nin evliliğinin dönemin örf ve şartları içinde olağan kabul edildiği, günümüzde tartışma konusu hâline gelmesinin ise modern çağın evlilik algısıyla ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hz. Peygamber'in Zeyneb bint Cahş ile evliliği ise Ahzâb Sûresi 33/37. âyette belirtilen ilahî irade doğrultusunda gerçekleşmiş, bu evlilikle İslâm, Câhiliye'de yerleşik evlat edinme uygulamasının miras ve evlilik gibi alanlarda doğurduğu sakıncaları ortadan kaldırmayı hedeflemiştir. Ancak söz konusu evlilik, bazı kesimler tarafından yanlış yorumlanmış ve asılsız iddialarla gündeme getirilmiştir. Bu rivayetler, eleştirel süzgeçten geçirilmeden tefsir ve tarih kaynaklarına aktarılmış, bu durum Batılı polemik yazarların Hz. Peygamber'e yönelttiği eleştirilerde zemin olarak kullanılmıştır.
Özet (Çeviri)
This dissertation addresses the historical context of the Prophet's marriages. The study specifically focuses on the marriage age of ʿĀʾisha and the marriage of the Prophet to his paternal aunt's daughter, Zaynab bint Jaḥsh. The subject is examined in light of early Islamic history and tafsīr sources as well as contemporary literature, and the narrations that have been the source of controversy are evaluated within their historical context. The dissertation argues/demonstrates that the Prophet's polygamy was less a matter of personal preference and more a function of the socio-cultural, religious, and political conditions that emerged in Madīna following the Hijra. The study shows that these marriages served purposes such as strengthening inter-tribal relations, providing protection for widows and orphans, establishing social peace, and replacing the practices of the Jāhiliyya period with Islamic principles. Upon examining the narrations concerning ʿĀʾisha's age of marriage, it is observed that there was a three-year period between the marriage contract (nikāḥ) and the consummation (zifāf), which was linked to her young age and biological development. In this context, the conclusion is reached that ʿĀʾisha's marriage was considered normal within the customs and conditions of the period, and its transformation into a controversial topic today is related to the modern era's perception of marriage. The Prophet's marriage to Zaynab bint Jaḥsh occurred in accordance with the divine will stated in the Qur'an (al-Aḥzāb 33/37). Through this marriage, Islam aimed to eliminate the disadvantages in areas such as inheritance and marriage that arose from the established practice of adoption in the Jāhiliyya. However, this marriage has been misinterpreted by some circles and brought to the fore with baseless allegations. These narrations were transmitted into tafsīr and history sources without critical scrutiny, and subsequently used as arguments in the criticisms directed at Islam by Western polemicists.
Benzer Tezler
- İslâm'a davet sürecinde Hz. Peygamber'in eşleri ve konumları
The position of the Prophet's wives during the invitation to Islam
BÜŞRA SULTAN HATIRLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER BAYRAKTUTAR
- Hz. Âişe'nin hayatı, şahsiyeti ve Hz. Peygamber sonrası İslâm tarihindeki rolü
Hadrat Aisha's life, personality and role in the history of İslam after the Prophet Mohammad
RECEP ERKOCAASLAN
Doktora
Türkçe
2016
DinAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN AYCAN
- Reinhart Dozy'nin Tarih-i İslamiyet adlı eserinde Hz. Peygamber dönemi
Reinhart Dozy -i- İslam in his book The History Hz. Prophet period
ABDULHAMİT KIRICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
TarihCumhuriyet Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AKSU
- Oryantalistlerin İslam tarihi kaynaklarını okuma sorunu: Hz. peygamber döneminde Yahudilerin Medine'den çıkarılmaları örnekliği
The problem of orientalists reading Islamic historical sources: An example of the expulsion of the Jews from Medina during the reign of the prophet
OKAN UZUNÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN AYCAN
- Hz. Ömer dönemi aile yapısı ve kültürdeki değişim
Social change in family structure and culture during Caliphate Omer
YASEMİN ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN GÜNGÖR