Fosfat kayasının asetik asit çözeltilerindeki çözünme kinetiği
Dissolution kinetics of phosphate rocks in acetic acid solutions
- Tez No: 98149
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YÜKSEL ABALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Asetik asit, Fosfatlar, Zenginleştirme, Çözünme kinetiği, Acetic acid, Phosphates, Enrichment, Dissolution kinetic
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Türkiye'nin ekonomik olarak tarıma bağlı bir ülke olması nedeniyle, gübre sanayi önem arz etmektedir. Gübre sanayiinde önemli bir yeri olan fosfatlı gübreler, fosfat kayasından üretilmektedir. Türkiye'nin ekonomik olarak işletilmesi mümkün fosfat yataklarının tümü Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunmaktadır. Bu çalışmada, Mardin-Mazıdağı fosfat yataklarında temin edilen orijinal fosfat cevherlerinin seyreltik asetik asit çözeltilerindeki çözünme kinetiği incelenmiştir. Kullanılan cevherin P2Os içeriği % 22.59'dur. Denemelerde tane boyutu, sıcaklık, karıştırma hızı, asit konsantrasyonu ve katı-sıvı oranı parametre olarak seçilmiştir. Her denemeden sonra çözeltilerde P205 ve Ca++ tayinleri yapılmıştır. Seyreltik asetik asit çözeltilerinde fosfat cevherlerindeki kalsiyumun çözünme oranı, karıştırma hızının asit konsantrasyonunun ve sıcaklığın artmasıyla, katı-sıvı oranının ve tanecik boyutunun küçülmesi ile artmıştır. Çözeltilerin analiz sonuçlarından gidilerek hem P205 hem de kalsiyumun çözünme reaksiyonu ile ilgili kinetik verilerin -İn (1-x) = k.t şeklinde ifade edilen yalancı birinci mertebeden hız eşitliğinin bu sistem için uygulanabileceği sonucuna varılmıştır. Çözünme reaksiyonuna ait aktivasyon enerjileri P2O5 ve kalsiyum için, sıra ile 12.409 ve 39.54 kj/mol olarak hesaplanmıştır.
Özet (Çeviri)
11 SUMMARY Fertilizer industry is important for Turkey because its economy is depend on agriculture. Phosphate fertilizers being important in fertilizer industry are produced from phosphate rock. All Turkey's phosphate mines being economically important is in Southeast Anatolia Region. In this research, kinetics of dissolution of calcium in phosphate ore used in dilute acetic acid solutions have been investigated. P205 content of ore used in experiments is % 22.59. In the runs, particle size, temperature, stirring rate, acid concentration and the ratio of solid to liquid have been chosen parameters. After each run, P2O5 and Ca++ content of solutions have been determined. It has been found that the dissolution calcium in dilute acetic acid concentration increase, and the ratio of solid to liquid and particle size decrease. Dissolution reactions and kinetics values have been obtained from analysis of solutions. As a result, it was concluded that following pseudo-first order rate expression can be applied for this system; -ln(1-x) =k.t Activation energies of dissolution reactions for P205and Ca++ were orderly calculated as 12.409 and 39.54 kj/mol.
Benzer Tezler
- Fosfat kayasının sulu ortamda klor gazı ile çözünme kinetiği ve klor-kükürt dioksit gaz karışımı ile çözünmesinin optimizasyonu
Başlık çevirisi yok
YÜKSEL ABALI
Doktora
Türkçe
1993
Kimya MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABRİ ÇOLAK
- Fosfat kayasının nitrik asit çözeltilerindeki çözünme kinetiği
Dissolution kinetics of phosphate rock in nitric asid solutions
HÜSEYİN EKMEKÇİOĞLU
- The Solubilization of phosphate rock by rhizopus oryzae
Fosfat kayasının Rhizopus oryzae ile çözünür hale getirilmesi
BELGİN ERDAĞI
Yüksek Lisans
İngilizce
1997
Gıda MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK HAMAMCI
- Determination of surface and flotation properties of Mazıdağı phosphate rock
Mazıdağı fosfat kayasının yüzey ve yüzdürülme özelliklerinin belirlenmesi
M.SERKAN KAVLAK
Yüksek Lisans
İngilizce
1998
Kimya MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. ÖNDER ÖZBELGE
- Mardin-Mazıdağı fosfat kayasının kalsinasyonu ve karbondioksitin etkisi
Calcification of Mardin-Mazı mount phosphate rocks and the effect of carbondioxide
HAYRETTİN EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Kimya MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. ŞAHİN GÜLABOĞLU
YRD. DOÇ. DR. A. KADİR ÖZER