Çocukluk çağı travmaları ile depresyon arasındaki ilişkide öz eleştirel ruminasyonun aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of self-critical rumination in the relationship between childhood trauma and depression
- Tez No: 980917
- Danışmanlar: DR. NİLGÜN ONNAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yetişkinlik dönemindeki depresyon belirtilerine yol açan çevresel risk faktörlerinden biri, çocukluk çağı travmalarıdır. Özellikle ihmal ve istismar gibi travmatik yaşantılar, çocuğun gelişimi üzerinde kalıcı etkiler bırakabilir (APA, 2022; Şar, 1998). Duygusal, fiziksel ve cinsel istismar gibi travmalar, çocukların psikolojik ve fiziksel iyilik hallerini olumsuz etkileyerek, onlara gereken ilgi, şefkat ve özenin eksikliğine yol açmaktadır (Colman, 2003; VandenBos, 2015). Bu olumsuz deneyimler, bireylerin gelişim süreçlerinde kritik bir rol oynamaktadır (Şar ve diğerleri, 2021). Çocukluk dönemi travmalarının etkisiyle, öz eleştirel ruminasyon geliştiren bireyler, stresli durumlarla karşılaştıklarında baş etme becerilerinin ve öz-yeterliklerinin düşük olduğunu hissedebilirler. Bu da, karşılaştıkları durumları daha stresli olarak algılamalarına yol açabilir. Schéle ve diğerleri (2021), psikolojik esnekliğin, engelleyici deneyimlerin (örneğin acı veya sıkıntı) varlığında, ilgili aktiviteleri gerçekleştirmeye yönelik algılanan yetenekle ilişkili olduğunu belirtmişlerdir. Bu araştırma, çocukluk çağı travmalarının depresyon üzerindeki etkilerini ve bu ilişkide öz eleştirel ruminasyonun aracılık rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çocukluk dönemi travmalarına maruz kalan bireylerin, yetişkinlik döneminde depresif belirtiler geliştirme olasılıklarının arttığı ve bu süreçte öz-eleştirel ruminasyonun önemli bir aracılık rolü oynayabileceği öngörülmektedir. Araştırma, çocukluk travmalarının, depresyon ve ruminasyon arasındaki ilişkiyi nasıl şekillendirdiğini anlamayı ve bu bağlamda psikolojik iyileşme süreçlerine yönelik yeni bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. Araştırmada“Çocukluk çağı travmaları ile depresyon arasındaki ilişkide öz eleştirel ruminasyonun aracılık etkisi var mıdır?”sorusuna yanıt aranacaktır. Araştırma verileri toplanmasında; Demografik, Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Beck, Depresyon Ölçeği ve Öz Eleştirel Ruminasyon Ölçeği kullanılacaktır. Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği: Bernstein ve arkadaşları tarafından geliştirilmiştir. Şar ve arkadaşları tarafından 2012 yılında Türkçe'ye uyarlanmıştır. Bu ölçeğin alt ölçeklerinde çocukluk çağı fiziksel, cinsel ve duygusal istismarı ile duygusal ve fiziksel ihmali bulunmaktadır. Toplam puan 5 alt ölçeği (Cinsel, fiziksel ve duygusal istismar ve fiziksel ihmal) puanları ile elde edilmektedir. Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ): her biri kişiden belirli bir depresyon semptomunun şiddetini 0 ila 3 arasında bir ölçekte derecelendirmesini isteyen 21 maddeden oluşmaktadır. Aaron Beck tarafından 1961 yılında depresyon riskini ve düzeyini ölçmek için tasarlanmış ve Türkçeye uyarlanması Hisli (1989) tarafından yapılmıştır. Öz Eleştirel Ruminasyon Ölçeği: Smart ve diğerleri (2016) tarafından geliştirilen ölçek, bireylerin öz eleştirel ruminasyonlarını belirlemek amacıyla oluşturulan 10 maddeli bir öz bildirim ölçeğidir. Ölçek, tek boyutlu bir ölçek olup 4'lü Likert derecelendirmesine sahiptir.
Özet (Çeviri)
One of the environmental risk factors leading to depressive symptoms in adulthood is childhood trauma. Traumatic experiences such as neglect and abuse can leave lasting effects on a child's development (APA, 2022; Şar, 1998). Emotional, physical, and sexual abuse adversely affect the psychological and physical well-being of children, resulting in a lack of necessary attention, affection, and care (Colman, 2003; VandenBos, 2015). These adverse experiences play a critical role in individual developmental processes (Şar et al., 2021). Individuals who have experienced childhood trauma may develop self-critical rumination, leading them to perceive themselves as having lower coping abilities and self-efficacy in stressful situations. This may cause them to interpret such situations as more stressful than they objectively are. Schéle et al. (2021) noted that psychological flexibility is related to perceived ability to engage in valued activities even in the presence of distressing experiences (e.g., pain or discomfort). This study aims to examine the effects of childhood trauma on depression and the mediating role of self-critical rumination in this relationship. It is hypothesized that individuals exposed to childhood trauma are more likely to develop depressive symptoms in adulthood, and that self-critical rumination may play a significant mediating role in this process. The study seeks to understand how childhood trauma shapes the relationship between depression and rumination, offering a new perspective on psychological recovery processes. The central research question is:“Does self-critical rumination mediate the relationship between childhood trauma and depression?”The data collection process will involve the use of a Demographic Information Form, the Childhood Trauma Questionnaire, the Beck Depression Inventory, and the Self-Critical Rumination Scale. Childhood Trauma Questionnaire (CTQ): Developed by Bernstein et al. and adapted into Turkish by Şar et al. in 2012. The CTQ includes subscales measuring childhood emotional, physical, and sexual abuse, as well as emotional and physical neglect. The total score is calculated based on the five subscales (sexual, physical, and emotional abuse, and physical neglect). Beck Depression Inventory (BDI): Consists of 21 items, each rated on a scale from 0 to 3, assessing the severity of specific depressive symptoms. It was developed by Aaron Beck in 1961 to measure the risk and severity of depression and was adapted into Turkish by Hisli in 1989. Self-Critical Rumination Scale: Developed by Smart et al. (2016), this 10-item self-report scale assesses individuals' tendencies toward self-critical rumination. It is a unidimensional scale rated on a 4-point Likert scale.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travmaları ile depresyon ve yaygın anksiyete belirtileri arasındaki ilişkide öz eleştirel ruminasyon, psikolojik esneklik ve algılanan stresin aracı rolü
The mediating role of self-critical rumination, psychological flexibility and perceived stress in the relationship between childhood traumas and depression and generalized anxiety symptoms
TUTKU ENGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADVİYE ESİN YILMAZ SAMANCI
- Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmasının depresif belirtiler ve kendine zarar verme davranışı ile ilişkisinde öz eleştirinin ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
The investigation of the mediating role of self-criticism and emotion dysregulation on the relationship of childhood trauma with depressive symptoms and non-suicidal self-injury in university students
AYNUR KAYAR
- Psikoz şiddetini öngörmede kendini eleştirme ve diğer psikopatolojik süreçlerin etkilerinin sınanması
Investigating the roles of self-criticism and psychopathological processes in predicting the severity of psychosis
ZÜLAL ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAASIM FATİH YAVUZ
- Çocukluk çağı travmaları ile depresyon ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygusal öz farkındalık ve başa çıkma öz yeterliğin aracı rolü
The mediating role of emotional self awareness and coping self efficacy in the relationship between childhood traumas and depression and somatization
KÜBRA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Rumeli ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL AKÇAY USUN
- Majör depresif bozukluk tanısı konmuş kadınların depresyon düzeyi ile çocukluk çağı istismarı arasındaki ilişkide öz-şefkat ve psikolojik dayanıklılığın aracı rollerinin araştırılması
Examination of the mediation of self-compassion and psychological resiliency among individuals diagnosed as major depressive disorder with sexual abuse history
KADER BAHAYİ
Doktora
Türkçe
2021
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE NEVZAT MUHTAR