Tüketicilerin mağaza atmosferi kavramı çercevesinde tüketim tercihlerinin incelenmesi: Giyim sektörü üzerine bir araştırma
Examining consumers' consumption preferences within the context of store atmosphere: A study on the clothing industry
- Tez No: 980902
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAGİHAN TUFAN YENİÇIKTI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halkla İlişkiler, Public Relations
- Anahtar Kelimeler: Mağaza atmosferi, tüketim, giyim sektörü, Store atmosphere, consumption, clothing industry
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tüketim alışkanlıkları, bireylerin yaşam tarzlarını, ekonomik eğilimlerini ve hatta sosyal bağlarını yansıtan önemli göstergelerden biridir. Modern dünyada hızla değişen tüketici beklentileri ve tercihleri, özellikle giyim sektörü gibi dinamik bir alanda detaylı bir incelemeyi gerekli kılmaktadır. Mağazanın tasarımı, ışıklandırması, müzik seçimi, koku gibi duyusal faktörler, tüketicilerin satın alma kararlarını doğrudan etkileyebilir. Bu çalışma, mağaza atmosferinin tüketici tercihlerine etkisini anlamayı ve bu doğrultuda giyim sektöründe faaliyet gösteren işletmelere stratejik bir yol haritası sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmada, tüketicilerin mağaza atmosferi kavramı ile satın alma kararları arasındaki ilişki kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Giyim sektöründeki özgün dinamikler dikkate alınarak yapılan analiz hem literatüre katkı sağlamayı hem de işletmelere pazarlama stratejileri geliştirme noktasında yol göstermeyi amaçlamaktadır. Bulgulara göre mağaza iç tasarımına ilişkin unsurlar arasında vitrin dizaynı, ürün yerleşimi ve ürün çeşitliliği, tüketicilerin alışveriş sıklığını anlamlı biçimde etkilemektedir. Buna karşın temizlik, müzik ve koku, alışveriş sıklığı üzerinde doğrudan belirleyici bir etki göstermemiştir. Bununla birlikte temizlik, genel memnuniyet üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmuş, dolayısıyla müşteri bağlılığı açısından önemli bir unsur olarak öne çıkmıştır. Mağaza çevresindeki gürültü ise tüketicilerin mağaza tercih nedenlerini, alışveriş sonrası hislerini veya anlık mutluluk düzeylerini etkilememiştir.Mağaza içindeki duyusal unsurlar değerlendirildiğinde, müzik genel memnuniyet üzerinde anlamlı bir etki yaratmıştır, ancak gerginlik üzerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Koku unsuru ise genel memnuniyet, anlık mutluluk ve gerginlik üzerinde anlamlı bir farklılık ortaya koymamıştır. Bu durum, müzik faktörünün mağaza deneyimini zenginleştirdiğini, kokunun ise destekleyici ancak tek başına belirleyici olmadığını göstermektedir. Demografik değişkenler açısından, ekonomik durum, yaş ve meslek grupları tek başına tüketici davranışlarını belirlemezken, memnuniyet ve alışveriş sıklığı ile anlamlı farklılıklar yaratmıştır. Özellikle meslek grupları arasında butik alışveriş eğilimleri ve memnuniyet düzeylerinde kayda değer farklar gözlenmiştir. Marka sadakati açısından, yaratıcılık ve vitrin dizaynı tüketici tercihlerinde ve güven güçlü bir rol oynamıştır. Temizlik ve özel ilgi gibi unsurlar da müşteri deneyimini desteklemiş, özellikle özel ilgi faktörü butiğe güven üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmıştır. Mağaza seçiminde ise vitrin dizaynı, ürün yerleşimi ve koku en belirleyici unsurlar olurken; tabela, temizlik ve müzik anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Sonuç olarak mağaza atmosferi unsurları (aydınlatma, müzik, koku, vitrin, ürün yerleşimi vb.) tüketicinin mağaza içinde geçirdiği zamanı ve genel deneyimini şekillendirmektedir. Atmosfer yalnızca estetik bir tercih değil, satın alma davranışını yönlendiren stratejik bir araçtır. Bulgular ayrıca göstermiştir ki, ürün kalitesi tüketicilerin satın alma kararlarında en belirleyici faktör olmakla birlikte, güçlü bir mağaza atmosferi kalite kavramını da yükseltmektedir.
Özet (Çeviri)
Consumption habits are significant indicators that reflect individuals' lifestyles, economic tendencies, and even their social connections. In today's modern world, rapidly changing consumer expectations and preferences make it necessary to conduct detailed investigations, especially in dynamic sectors such as apparel. Sensory factors such as store design, lighting, music selection, and scent can directly influence consumers' purchasing decisions. This study aims to understand the impact of store atmospherics on consumer preferences and to provide a strategic roadmap for businesses operating in the apparel sector. In this study, the relationship between consumers' perceptions of store atmosphere and their purchasing decisions was examined in depth. Considering the unique dynamics of the clothing sector, the analysis aimed both to contribute to the academic literature and to guide businesses in developing effective marketing strategies.The findings revealed that window display, product placement, and product variety significantly influenced shopping frequency. In contrast, cleanliness, music, and scent did not directly determine shopping frequency. However, cleanliness showed a significant impact on overall satisfaction, highlighting its role in strengthening customer loyalty. Noise around the store did not affect consumers' reasons for choosing the store, their post-shopping emotions, or their immediate happiness.Regarding sensory elements inside the store, music was found to have a significant effect on overall satisfaction, though no meaningful difference was observed in terms of tension. Scent, on the other hand, did not show a significant impact on overall satisfaction, instant happiness, or tension. This indicates that while music enriches the shopping experience, scent serves more as a complementary rather than a decisive factor.In terms of demographic variables, economic status, age, and occupation did not independently determine consumer behavior but, when combined with satisfaction and shopping frequency, produced meaningful differences. In particular, occupational groups showed notable variations in boutique shopping tendencies and satisfaction levels. From a brand loyalty perspective, creativity and window display played a strong role in shaping consumer trust and preference. Cleanliness and special attention also supported the customer experience, with special attention significantly increasing trust in the boutique. In store selection, window display, product placement, and scent emerged as the most decisive factors, while signage, cleanliness, and music did not show significant effects. In conclusion, store atmosphere elements (lighting, music, scent, window display, product placement, etc.) shape consumers' in-store experience and time spent in the store. Atmosphere is not merely an aesthetic choice but a strategic tool influencing purchasing behavior. Moreover, the results showed that product quality remains the most decisive factor in purchase decisions, yet a strong store atmosphere enhances consumers' perception of quality.
Benzer Tezler
- Gıda perakendeciliği sektöründe tüketicilerin yeniden satın alma kararları üzerinde mağaza atmosferi unsurlarının etki düzeyi farklılıklarının belirlenmesi: EEG ve göz izleme yöntemlerine dayalı deneysel bir araştırma
Determination of impact leveldifferencesof store athmosphere conditions on consumer re-purchase decision in food retailing sector: An experimental research based on EEG and eye tracking methods
GÜRKAN ULUSOY
- Online alışveriş yönelimleri ve sanal mağaza atmosferi
Online shopping orientations and virtual store atmosphere
GAMZE ATALAR
- Tüketicilerin hazır giyim ürünlerini satın almada mağaza düzeni ve ürünlerin yerleşiminden etkilenme durumları
Influence of store layout and product placement on customer purchasing decisions
DUYGU CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Giyim EndüstrisiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA KOÇ
- E-mağaza atmosferine tüketicinin bakışı ve bir araştırma
A research on the consumers perspective on e-store atmosphere and a research
NURİ SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
İşletmeAbant İzzet Baysal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUZİYE COP
- Mağaza atmosferinin hedonik alışverişe etkisi ve Şanlıurfa ilindeki alışveriş merkezlerindeki durum
The effect of store atmosphere on hedonics shopping and situation in shopping centers in Şanlıurfa
ÇAĞDAŞ URAL ÇULLU