Yetkinlik temelli ortaokul matematik uygulamaları dersi öğretim programının tasarlanması uygulanması ve etkililiğinin belirlenmesi
Design implementation and effectiveness of a competency-based middle school mathematics applications course curriculum
- Tez No: 980247
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA CEM BABADOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Anlamaya dayalı tasarım, Matematik uygulamaları dersi, Program tasarısı, Yetkinlik, Understanding by design, Mathematics applications lesson, Curriculum design, Competence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Yetkinlik Temelli Eğitim anlayışıyla Matematik Uygulamaları Dersi Öğretim Programı tasarlamak, uygulamak ve etkililiğini belirlemektir. Araştırma karma yöntem araştırmalarından çok aşamalı değerlendirme desenine göre tasarlanmıştır. Üç çalışmaya ayrılan araştırmanın birinci aşamasında gereksinim analizi yer almaktadır. Bu aşamada uzmanlarla yarı-yapılandırılmış görüşmeler, öğretmenlerle odak grup görüşmeleri, Matematik Uygulamaları Dersi ile ilgili araştırmaların betimsel içerik analizi, öğrencilerin matematiksel yetkinlik seviyelerinin belirlenmesi ve gereksinim belirleme çalışması sentezi yapılarak ikinci aşama çalışması için temel oluşturulmuştur. İkinci aşamada; öğretim programı tasarımı, geriye dönük tasarım modellerinden Anlamaya Dayalı Tasarım (UbD) ile Matematiksel Yetkinlikler temelinde geliştirilmiş ve veri toplama araçları ile uzman görüşü alınarak üçüncü aşamaya hazırlanmıştır. Üçüncü aşamada bir ortaokulda yedinci sınıf düzeyinde öğrenim gören 22'si deney, 22'si kontrol grubunda yer alan 44 öğrenci ile uygulama süreci yürütülmüştür. Uygulama sonrası öğretim programının etkililiğin belirlenmesi, öğretim programının güncellenerek uzman görüşü alınması ve öğrenci görüşlerinin izlenmesiyle araştırma sonlandırılmıştır. Araştırma sonucunda Yetkinlik Temelli Ortaokul Matematik Uygulamaları Dersi Öğretim Programının (YTOMUDÖP) uygulandığı deney grubu öğrencilerin ön test ve son test puanları ile bağımlı gruplar için t testi yapılmış ve anlamlı fark belirlenmiştir. Deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencilerinin ön test ve son test puanları kullanılarak kovaryans analizi yapılmış, son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark belirlenmiştir. Öğrencilerin matematiksel yetkinlik düzeylerindeki değişimler bağımlı gruplar için t testi ve düzey belirleme listesi yoluyla incelenerek öğretim programının öğrencilerin matematiksel yetkinlik düzeylerini anlamlı olarak arttırdığı ortaya konmuştur. YTOMUDÖP hem kuramsal hem de uygulama boyutunda matematiksel yetkinliklerin geliştirilmesine yanıt veren, güncel eğitim yaklaşımlarıyla uyumlu bir programdır. Mevcut programdaki eksiklikler, özellikle yetkinliklerin tanımlanması, öğretim süreciyle bütünleştirilmesi ve değerlendirmeye yansıtılması ihtiyacını göstermiştir. Geliştirilen program, farklı değerlendirme yöntemleri ve uluslararası çerçevelerle desteklenmiş; uygulama sonuçları öğrencilerin matematiksel yetkinliklerinde, problem çözme becerilerinde ve sosyal-duyuşsal öğrenmelerinde anlamlı gelişmeler olduğunu ortaya koymuştur. Matematiksel muhakeme ve bazı yardımcı yetkinliklerdeki ilerlemenin sınırlı olması dışında, YTOMUDÖP mevcut uygulamalara kıyasla daha etkili bir yaklaşım sunmaktadır. Öğrenciler, YTOMUDÖP'ün uygulama aşamasının eğlenceli olduğunu, matematiğe olan bakış açılarını olumlu anlamda değiştirdiğini, sosyal ve duygusal becerilerini kalıcı olarak arttırdığını belirtmişlerdir. Tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde YTOMUDÖP'ün etkili bir öğretim programı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, Yetkinlik Temelli Eğitim ve Anlamaya Dayalı Tasarım yaklaşımını kullanan öğretim programlarında, okul bağlamı ve öğretmen görüşlerinin dikkate alınması kritik öneme sahiptir. Programlarda matematiksel muhakeme, matematiksel düşünme ve yardımcı yetkinliklerin geliştirilmesine odaklanılmalı; öğrencilerin öğrenme sorumluluğunu artıracak, bireyselleştirilmiş ve esnek öğrenme ortamları sağlanmalıdır. Ayrıca performans görevleri, açık uçlu değerlendirmeler ve sosyal-duygusal becerileri destekleyen etkinlikler artırılmalı, öğretmenlerin programı etkili uygulayabilmesi için eğitim ve kılavuz materyaller sağlanmalıdır. Gelecek araştırmalarda farklı eğitim düzeyleri ve disiplinlerde benzer program tasarımları uygulanarak etkililikleri incelenebilir ve toplumsal sorunlarla ilişkilendirilen hedefler daha yakından işlenebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to design, implement, and determine the effectiveness of a Mathematics Applications Course Curriculum based on Competency-Based Education. The research was designed using a multi-stage evaluation framework, one of the mixed-method approaches. The first stage involved a needs analysis, including semi-structured interviews with experts, focus group interviews with teachers, descriptive content analysis of studies on the Mathematics Applications Course, assessment of students' mathematical competency levels, and synthesis of the needs assessment results to inform the second stage. In the second stage, the curriculum was developed based on Mathematical Competencies using Understanding by Design (UbD), and expert opinions were collected along with the design of data collection tools in preparation for the third stage. In the third stage, the implementation was carried out with 44 seventh-grade students—22 in the experimental group and 22 in the control group—at a middle school. After the implementation, the curriculum's effectiveness was determined, expert feedback was obtained for revision, and student perspectives were monitored to assess the sustainability of the program. The study results showed that a dependent samples t-test conducted on the pre- and post-test scores of the experimental group revealed a significant improvement. ANCOVA using both experimental and control group pre- and post-test scores indicated a significant difference in favor of the experimental group. Changes in students' mathematical competency levels were examined through dependent samples t-tests and competency checklists, demonstrating that the curriculum significantly enhanced students' mathematical competencies. The CBMSMACC addresses both theoretical and practical aspects of mathematical competency development and aligns with contemporary educational approaches. Gaps in the previous curriculum, particularly regarding the definition of competencies, their integration with the teaching process, and their reflection in assessment, were addressed. The developed program, supported by diverse assessment methods and international frameworks, produced meaningful gains in students' mathematical competencies, problem-solving skills, and social-emotional learning. Except for limited progress in mathematical reasoning and some supporting competencies, CBMSMACC offers a more effective approach compared to existing practices. Students reported that the curriculum's implementation was enjoyable, positively changed their attitudes toward mathematics, and permanently enhanced their social and emotional skills. Considering both quantitative and qualitative data, it can be concluded that CBMSMACC is an effective instructional program. Based on the findings, it is recommended that future competency-based and UbD-aligned curricula consider the school context and teacher input. Programs should focus on developing mathematical reasoning, thinking skills, and supporting competencies while providing individualized and flexible learning environments that foster student responsibility. Additionally, performance tasks, open-ended assessments, and activities supporting social-emotional skills should be incorporated, and teachers should be provided with adequate training and instructional guides. Future studies may explore similar curriculum designs across different educational levels and disciplines, and more closely integrate curriculum goals with societal challenges.
Benzer Tezler
- Matematik okuryazarlık yeterliklerinin gelişimine dayalı bir modüler programın tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi
Design, implementation and evaluation of a modular program based on the development of mathematical literacy competencies
TUĞÇE KOZAKLI ÜLGER
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ALTUN
- Fen, mühendislik ve girişimcilik temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin mühendisliğin doğası anlayışları, girişimcilik becerileri, kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterliklerine etkisi
The effect of science, engineering and entrepreneurship based activities on secondary school students' understanding of the nature of engineering, entrepreneurship skills, career and talent development of self-efficacy
MUHAMMED DOĞUKAN BALÇIN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYİT AHMET OYMAK
PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM
- Examining middle school curricula regarding OECD E2030's compound competencies: A mixed method study
OECD E2030 bileşik yetkinlikleri bağlamında ortaokul öğretim programlarının incelenmesi: Karma yöntem araştırması
BEGÜM ERİKÇİ
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENNET ENGİN
- Ortaokul matematik dersi öğretim programındaki değer kazanımlarına ilişkin öğretmen görüşleri ve örnek uygulamaların geliştirilmesi
Evaluation of the value acquisitions in the current secondary school mathematics curriculum in the context of the teachers' opinions and sample practices
ERSİN GÜLEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MatematikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA YILDIZ
- İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının beceri temelli etkinlik geliştirme süreçlerinin ve uygulama sürecine ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Investigation of primary pre-service mathematics teachers opinions on skill-based activity development processes and implementation process
ÖZGE TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE EV ÇİMEN