Erzurum Atatürk Üniversitesi'nde polisomnografi ile OSAS tanısı alan hastalarda metabolik sendrom prevalansı
Prevalence of metabolic syndrome in patients diagnosed with OSAS by polysomnography at Erzurum Atatürk University
- Tez No: 979928
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA BAYRAKTAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, metabolik sendrom, OSAS, Polisomnografi, sıklık, uyku apnesi, Family Medicine, metabolic syndrome, OSAS, polysomnography, prevalence, sleep apnea
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS), uyku sırasında üst solunum yolunun tekrarlayan şekilde daralması ya da tıkanması sonucu hava akımının azalması veya durmasıyla karakterize bir uyku bozukluğudur. Metabolik sendrom, OSAS ile sıkça birlikte görülmekte; bu birliktelik solunum sistemi hastalıklarının yönetimini zorlaştırabilmektedir. Bu çalışmada; OSAS tanısı almış bireylerde metabolik sendromun görülme sıklığını belirlemek, klinik, laboratuvar ve polisomnografi verilerini inceleyerek erken tanı ve tedaviye katkı sağlayabilecek parametreleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamıza 15 Temmuz 2024 – 15 Mayıs 2025 tarihleri arasında Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Uyku Laboratuvarı'na başvurarak polisomnografi (PSG) sonucunda Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) tanısı alan toplam 167 hasta dâhil edilmiştir. Çalışmada değerlendirilen bağımsız değişkenler; yaş, cinsiyet, diabetes mellitus (DM) varlığı, boy uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi (VKİ), bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı, açlık glukoz düzeyi, karaciğer fonksiyon testleri (AST, ALT), böbrek fonksiyon testleri (BUN, kreatinin), lipid profili (total kolesterol, HDL, LDL, trigliserid) ve HbA1c düzeyidir. Veri analizi için tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, medyan, minimum–maksimum değerler) kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalar için parametrik verilerde bağımsız örneklem t-testi veya tek yönlü ANOVA, parametrik olmayan verilerde ise Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri uygulanmıştır. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-kare (χ²) testi kullanılmıştır. Tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 167 OSAS tanılı bireyde yaş ortalaması 50,2 yıl olup, %71'i erkekti. Katılımcıların metabolik sendrom görülme oranı %53,9 olarak bulunmuştur. Kadınlarda metabolik sendrom sıklığı daha yüksek bulunmuştur. OSAS'ın şiddeti ile metabolik sendrom arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Metabolik sendromu olan bireylerde açlık kan şekeri, HbA1c, trigliserid ve LDL kolesterol değerleri anlamlı düzeyde yüksek; HDL kolesterol düzeyi ise düşüktür (p<0,01). Obezite oranı %72,9'dur ve metabolik sendromu olan grupta beden kitle indeksi ortalaması belirgin şekilde yüksektir (37,4 kg/m²; p<0,001). Metabolik sendrom grubundaki bireylerin %94,4'ünde abdominal obezite mevcuttur. Sonuç: Çalışmamızda, OSAS'ın metabolik sendromla yakından ilişkili olduğunun önemine dikkat çekilmiştir. Özellikle metabolik sendrom riski taşıyan bireylerin daha yakından izlenmesi, OSAS farkındalığı artırıcı ve bilgilendirici eğitimlerin verilmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
Aim: Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) is a sleep disorder characterized by recurrent narrowing or obstruction of the upper airway during sleep, leading to reduced or paused airflow. Metabolic syndrome is frequently associated with OSAS, and this coexistence may complicate the management of respiratory disorders. This study aimed to determine the prevalence of metabolic syndrome in individuals diagnosed with OSAS and to identify clinical, laboratory, and polysomnographic parameters that may contribute to early diagnosis and treatment. Methods: A total of 167 patients who were diagnosed with OSAS based on polysomnography (PSG) findings at Erzurum Atatürk University Research Hospital Sleep Laboratory between July 15, 2024, and May 15, 2025, were included in the study. The independent variables analyzed were: age, sex, presence of diabetes mellitus (DM), height, body weight, body mass index (BMI), waist circumference, hip circumference, waist-to-hip ratio, fasting glucose level, liver function tests (AST, ALT), renal function tests (BUN, creatinine), lipid profile (total cholesterol, HDL, LDL, triglycerides), and HbA1c level. Descriptive statistics (mean, standard deviation, median, minimum–maximum values) were used for data analysis. For group comparisons, independent sample t-test or one-way ANOVA were applied to parametric data, while Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis H tests were used for nonparametric data. Chi-square (χ²) test was employed for categorical variables. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the 167 individuals diagnosed with OSAS and included in our study was 50.2 years, with 71% being male. Metabolic syndrome was found to affect 53.9% of participants. Metabolic syndrome was more prevalent in women. No significant relationship was found between the severity of OSAS and metabolic syndrome (p>0.05). Among individuals with metabolic syndrome, fasting blood glucose, HbA1c, triglyceride and LDL cholesterol levels were significantly higher, while HDL cholesterol levels were significantly lower (p < 0.01). The obesity rate was 72.9%, and the mean body mass index was significantly higher in the metabolic syndrome group (37.4 kg/m², p < 0.001). Abdominal obesity was present in 94.4% of individuals in the metabolic syndrome group. Conclusion: Our study highlights the close relationship between OSAS and metabolic syndrome. Individuals at risk of metabolic syndrome should be monitored more closely, and educational programmes should be provided to increase awareness and knowledge of OSAS.
Benzer Tezler
- Erzurum Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde son beş yıl içinde (Ocak 2013 ve Ocak 2018 tarihleri arasında) terapötik plazmaferez yapılan hastaların klinik ve laboratuar bulguları
The findings of the clinical and laboratory of the patients to whom therapeutic plasmapheresis has been made in recent five years (Between 2013 January and 2018 January years) in the Erzurum Atatürk University Faculty of Medicine
ÜLFET ÇAKALOT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HematolojiAtatürk ÜniversitesiKan Bankacılığı ve Transfüzyon Tıbbı
PROF. DR. RAHŞAN YILDIRIM
- Atatürk Üniversitesi Kampüsü (Erzurum)'nde bazı yabancı otlar üzerinde bulunan afit (hemiptera: aphididae) türlerinin belirlenmesi
Determination of aphid species (hemiptera: aphididae) on some weeds in Atatürk Universty Campus
GİZEM BAŞER
- Atatürk Üniversitesi kampüsü (Erzurum)'nde Karaağaç (Ulmus glabra hudson) zararlısı tinocallis (Sappocallis) saltans (nevsky, 1929) (Hemıptera: Aphıdıdae)'ın popülasyon değişimi ve predatörleri üzerinde çalışmalar
Studies on population fluctuation and predators of tinocallis (Sappocallis) saltans (Nevsky, 1929) (Hemiptera: Aphididae) the pests of elm (Ulmus glabra hudson) in Atatürk Universty campus (Erzurum)
EDANUR ZEYBEK
- Atatürk Üniversitesi'nde okuyan öğrencilerin üreme sağlığı konusundaki bilgi düzeyleri
The Level of repreductive health knowledge of the students at Atatürk University
ALİCAN TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Halk SağlığıAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TACETTİN İNANDI
- Erzurum Atatürk Üniversitesi'nin modern mimarlık mirası açısından değerlendirilmesi
An evaluation of Erzurum Ataturk University campus in terms of modern architectural heritage
KÜBRA HALICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Bilgi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KENDİR BERAHA