İslami referanslı tüketim ürünlerinin israf bağlamında değerlendirilmesi
An evaluation of consumption products with islamic references in the context of israf
- Tez No: 979915
- Danışmanlar: PROF. DR. YAŞAR AKGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Din, Economics, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâm iktisadı, tüketimi yalnızca fizyolojik ihtiyaçların karşılanmasıyla sınırlı görmez; onu ahlaki, toplumsal ve ekonomik sorumluluklarla uyumlu, dengeli bir süreç olarak tanımlar. Bu çerçevede israf, sadece maddi kaynakların savurganlığı değil; aynı zamanda bireysel zaaf, toplumsal yozlaşma ve manevi bilinç kaybı olarak değerlendirilir. Kur'ân ve sünnette ölçülülük, kanaat ve sorumluluk ilkeleri sürekli vurgulanmış; nimetlerin bilinçsiz tüketimi kesin bir şekilde kınanmıştır. Buna karşın modern tüketim kültürü, ihtiyaçtan çok arzu ve statü odaklı bir yapıya bürünerek İslâm'ın öngördüğü tasarruf ve denge anlayışıyla çelişmektedir. Bu çerçevede tez, modern tüketim kültürü içinde öne çıkan İslâmi referanslı tüketim ürünlerini israf bağlamında eleştirel olarak değerlendirmektedir. Helal gıda, helal turizm ve İslâmi moda örnekleri üzerinden yürütülen incelemede, bu ürün ve hizmetlerin çoğu zaman İslâm'ın temel değerleriyle örtüşmekten çok, tüketim kültürünün değerlerini meşrulaştıran bir araç haline geldiği görülmektedir. Helal gıda sektöründe sertifikasyon süreçlerinin ticarileşmesi, helal turizmde lüks ve gösteriş odaklı anlayışın öne çıkması, İslâmi modada ise tesettürün asli anlamını yitirerek bir tüketim nesnesine dönüşmesi bu duruma örnek teşkil etmektedir. Sonuç olarak çalışma, helal kavramının yüzeysel bir pazarlama aracına indirgenmesinin, İslâm'ın tüketim ilkeleriyle çeliştiğini vurgulamaktadır. İslâmi referanslı tüketim ürünlerinin, dini hassasiyetleri gözetmekten ziyade tüketim kültürünü besleyen bir araç haline gelmemesi için israf karşıtı ilkeler etrafında yeniden anlamlandırılması gerektiği ifade edilmektedir.
Özet (Çeviri)
Islamic economics does not regard consumption as merely the fulfillment of physiological needs; it defines it as a balanced process aligned with moral, social, and economic responsibilities. Within this framework, wastefulness is not only the extravagance of material resources but also an expression of individual weakness, social corruption, and the loss of spiritual awareness. The Qur'an and the Sunnah consistently emphasize the principles of moderation, contentment, and responsibility, and explicitly condemn the unconscious consumption of blessings. In contrast, modern consumer culture is shaped less by necessity and more by desire and status, thereby conflicting with the Islamic understanding of frugality and balance. Against this background, the thesis critically evaluates Islamic-referenced consumption products within the context of wastefulness. Through the examples of halal food, halal tourism, and Islamic fashion, the study demonstrates that these products and services often serve not to embody Islamic values but rather to legitimize the values of consumer culture. The commercialization of certification processes in the halal food sector, the emphasis on luxury and ostentation in halal tourism, and the transformation of hijab from its essential meaning into a commodity in Islamic fashion all illustrate this trend. In conclusion, the study underscores that reducing the concept of“halal”to a superficial marketing tool contradicts the principles of moderation and contentment in Islam. It argues that Islamic-referenced consumption products must be redefined around anti-wastefulness principles to ensure that they function not as reinforcements of consumer culture, but as genuine reflections of Islamic ethical sensitivities.
Benzer Tezler
- Buğdayda farklı melezleme teknikleri kullanarak tohum tutma oranının saptanılması
Başlık çevirisi yok
İSMAİL TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS RUHİ EKİNGEN
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER