Disiplinler arası bağlamda yalnızlık kavramı ve sanatta ifade biçimi olarak çözümlenmesi
The concept of loneliness in an interdisciplinary context and its interpretation as a form of expression in art
- Tez No: 979862
- Danışmanlar: PROF. DR. TUBA GÜLTEKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sanat Tarihi, Eğitim ve Öğretim, Güzel Sanatlar, Art History, Education and Training, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, resim sanatında yalnızlık konusunun geçmişten bugüne kadar varlığının incelenmesi, çeşitli düşünürlerin yalnızlık hakkındaki görüşleri ve resim sanatındaki yalnızlık kavramının etkilerinin sorgulanması ile farklı disiplinlerle ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel çıkış noktası, resim sanatında yalnızlık temasının geçmişten günümüze yalnızlık kavramının farklı düşünürler tarafından nasıl tanımlandığı, yorumlandığı ve kavramın değişimini sorgulayarak bu temanın farklı sanatçılar tarafından sanat eserlerine nasıl aktarıldığını incelemektir. Bu incelemede geçmişten günümüze uzanan bir zaman çizelgesi oluşturarak, farklı dönemlerdeki sanat eserlerinde yalnızlık temasının nasıl işlendiği ve değiştiği belirlenerek temalaştırılmıştır. Araştırma başlıca beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmada, kuramsal çerçevenin ilk bölümünde yalnızlık kavramının tanımlamaları ile; farklı alanlarda, tarihsel süreç içinde ve sanat dönemlerindeki yalnızlık kavramı incelenmiştir. İkinci bölümde, disiplinler arası alanlarda yalnızlık kavramı, psikolojide yalnızlık (yalnızlık ve bağımlılık ilişkisi), edebiyatta yalnızlık, sosyolojide yalnızlık, felsefede yalnızlık olmak üzere beş farklı disiplin ile yalnızlık başlıkları yer almıştır. Kuramsal çerçevenin üçüncü bölümünde disiplinler arası alanda yalnızlık ve günümüz sanatında yorumlanması, dördüncü ve son bölümünde ise görsel sanatlar eğitiminde yalnızlık kavramının literatürdeki yeri incelenmiştir. Bu bağlamda araştırmanın kuramsal çerçevesinde psikologlar, filozoflar, edebiyatçılar ve sosyologların yalnızlık hakkındaki düşünceleri incelenmiştir. Bu incelemeler, resim sanatındaki yalnızlık kavramının anlaşılması, yorumlanması ve ilişkilendirilmesi veri çözümleme sürecinde katkı sağlamıştır. Resim sanatındaki yalnızlık temasının günümüzdeki rolünün sorgulanması bağlamında, teknolojik gelişmeler, modernleşme, kültürel değişimler ve toplumsal dinamiklerin, yalnızlık temalarının resim sanatındaki yeri, üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Bu analiz, yalnızlık kavramının günümüz sanatında ele alınması, anlaşılması ve yorumlanması açısından önemlidir. Araştırmada elde edilen verilerde, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler, örnekleme yöntemi olarak olasılık dışı örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme ile sonuçlandırılmıştır. Sonuç olarak, resim sanatındaki yalnızlık temalarının geçmişten günümüze olan evrimi, farklı disiplinlerle ilişkisi ve sanat eğitimindeki yeri çözümlenmiştir. Araştırma, mevcut çalışmaların derinleştirilmesi ve farklı eserlerin çeşitli disiplinler ile ilişkilendirilerek gruplandırılması ve sanat eğitimi için konu kapsamında öneriler yapılması açısından önemlidir. Varoluşsal yalnızlık kapsamında Kazimir Maleviç, Mark Rothko'nun eserleri incelenmiştir. Frida Kahlo, John Singer Sargent, Sven Richard Bergh, Walter Richard Sickert, Renato Guttuso, Karl Hofer, Guy Pene du Bois ve Edvard Munch gibi sanatçıların eserleri duygusal yalnızlık açısından ele alınmıştır. Metaforik yalnızlık kısmında ise Salvador Dali, Marcel Duchamp, Tarsila Do Amaral, James Ensor, Rene Magritte, Mario Sironi, Felix Nussbaum ve Frederic Lord Leighton gibi sanatçıların bir metafor olarak yalnızlığı ele aldığı eserlere ulaşılmış ve örnekleme alınmıştır. Mekânsal yalnızlık kategorisinde kompozisyonda mekânın öne çıkarıldığı yalnızlık temasının figürle birlikte ya da figürsüz olarak ele alınan eserler veren sanatçılar; Harriet Backer, Maurice Utrillo, Paul Delvaux, Edward Hopper, Vilhelm Hammershoi ve Alexej von Jawlensky'dir. Bireysel yalnızlık kategorisinde Manuel Blanes, Pablo Picasso, Everett Shinn, Paul Serusier, Paul Wonner, Peter Vilhelm Ilsted, Andrew Wyeth, Antonio Fontanesi ve Julius von Leypold'un hem iç hem de dış mekân eserlerine ulaşılmıştır. Bireysel yalnızlık kategorisinde fiziksel yalnızlık yani tek başınalık gösterilse de duygusal, psikolojik yalnızlık ile keskin sınırlarının olmadığı görülmüştür. Bu bağlamda Hugues Merle, Maynard Dixon, Vincent Van Gogh, Lily Furedi, Alphonse Mucha, Ernst Ludwig Kirchner, Christopher R.W Nevinson, Candido Portinari, Max Beckmann ve Laurence Stephen Lowry'nın toplumsal yalnızlık kategorisinde yer alan eserleri incelendiğinde ise, toplumsal ayrışma, izolasyon ve topluma yabancılaşma gibi konuların öne çıktığı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the persistence of the theme of loneliness in painting from past to present, explore various thinkers' perspectives on loneliness, and investigate the effects of the concept of loneliness in painting as well as its relationships with different disciplines. The focus of this research is to analyze how the theme of loneliness in painting has been defined, interpreted, and transformed by different thinkers over time, and how this theme has been expressed by various artists in their works. A chronological timeline spanning from historical to contemporary periods was created to identify and thematize how loneliness themes have been portrayed and evolved in artwork from different eras. The research is structured into five main chapters. The first chapter of the theoretical framework addresses definitions of loneliness and examines the concept across different fields, historical periods, and art movements. The second chapter discusses loneliness in interdisciplinary contexts, including psychology (the relationship between loneliness and dependency), literature, sociology, and philosophy. The third chapter interprets loneliness within interdisciplinary fields and contemporary art, while the fourth and final chapter investigates the place of the concept of loneliness in the literature on visual arts education. Within this theoretical framework, the views of psychologists, philosophers, literary figures, and sociologists on loneliness were analyzed, contributing to the understanding, interpretation, and correlation of loneliness in painting during the data analysis process. Regarding the contemporary role of the loneliness theme in painting, technological developments, modernization, cultural changes, and social dynamics were analyzed for their influence on the place and impact of loneliness themes in painting. This analysis is significant for understanding and interpreting how loneliness is addressed in contemporary art. The study employed qualitative research methods, specifically document analysis and content analysis. Data were collected using purposive sampling, a non-probability sampling technique. In conclusion, the evolution of loneliness themes in painting from past to present, their interdisciplinary relationships, and their place in art education were analyzed. The research is important for deepening existing studies, grouping different artworks through interdisciplinary connections, and offering recommendations within art education. Within the scope of existential loneliness, works by Kazimir Malevich and Mark Rothko were examined. Emotional loneliness was explored through the works of artists such as Frida Kahlo, John Singer Sargent, Sven Richard Bergh, Walter Richard Sickert, Renato Guttuso, Karl Hofer, Guy Pene du Bois, and Edvard Munch. In the category of metaphorical loneliness, artworks by Salvador Dalí, Marcel Duchamp, Tarsila do Amaral, James Ensor, René Magritte, Mario Sironi, Felix Nussbaum, and Frederic Lord Leighton, who addressed loneliness as a metaphor, were included. For spatial loneliness, artists highlighting the role of space in compositions, with or without figures, such as Harriet Backer, Maurice Utrillo, Paul Delvaux, Edward Hopper, Vilhelm Hammershøi, and Alexej von Jawlensky were considered. In the individual loneliness category, both interior and exterior scenes by Manuel Blanes, Pablo Picasso, Everett Shinn, Paul Sérusier, Paul Wonner, Peter Vilhelm Ilsted, Andrew Wyeth, Antonio Fontanesi, and Julius von Leypold were analyzed. Although physical solitude, or being alone, was depicted in this category, it was observed that clear boundaries between emotional and psychological loneliness do not exist. Lastly, in the social loneliness category, works by Hugues Merle, Maynard Dixon, Vincent van Gogh, Lily Furedi, Alphonse Mucha, Ernst Ludwig Kirchner, Christopher R.W. Nevinson, Candido Portinari, Max Beckmann, and Laurence Stephen Lowry were examined, revealing themes of social alienation, isolation, and estrangement.
Benzer Tezler
- Sanatta mahremiyet
Privacy in art
ASLI ASLAN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2018
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
PROF. TURHAN ÇETİN
- 1990 sonrası göçle gelen kültürel etkileşimin disiplinlerarası sanata yansıması
Reflection of the post 1990 migration based cultural interaction to interdisciplinary arts
EBRU BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. MURAT ÖZDEMİR
- “Dönüşüm”ve“Sokaktaki Adam”eserlerinde modernizmin kişilik ve bilinç alanına sosyolojik ve felsefi bağlamda etkisi
The effect of modernism on personality and consciousness in the works“The Transformation”and“The Man In The Street”in a sociological and philosophical context
SILA ÖZDİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Karşılaştırmalı EdebiyatAydın Adnan Menderes ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN ŞEFİK ERKURT
- Pınar Kür'ün romanlarında yapı ve izlek
Structure and theme in the novels of Pınar Kür
OKAN ÖZKARA
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıArdahan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDİ AŞKAROĞLU