Erken dönem çocukluk çağı travmaları ile patolojik narsisizm ve romantik ilişkilerdeki bağlanma stilleri ilişkisi: Bilişsel çarpıtmaların aracılık rolü
The relationship between early childhood psychological traumas, pathological narcissism, and attachment styles in romantic relationships: The mediating role of cognitive distortions
- Tez No: 979771
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ARTIRAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, erken dönem çocukluk çağı travmalarının patolojik narsisizm ve romantik ilişkilerdeki bağlanma stilleri üzerindeki etkisini incelemeyi ve bu ilişkilerde bilişsel çarpıtmaların aracılık rolünü değerlendirmeyi amaçlamıştır. Araştırma, 458 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiş olup, Çocukluk Çağı Travma Anketi, Patolojik Narsisizm Envanteri, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri ve Düşünme Türleri Ölçeği (Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği) kullanılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ile analiz edilen veriler, çocukluk çağı travmalarının hem patolojik narsisizm (β=0.64, p<0.01) hem de güvensiz bağlanma stilleri (β=0.68, p<0.01) ile pozitif ve anlamlı bir ilişki içinde olduğunu göstermiştir. Ancak, patolojik narsisizm ile bağlanma stilleri arasındaki ilişki anlamlı bulunmamıştır (β=0.02, p>0.05). Bilişsel çarpıtmaların, çocukluk çağı travmalarının patolojik narsisizm (β=0.35, p<0.01) ve bağlanma stilleri (β=0.34, p<0.01) üzerindeki etkisinde önemli bir aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Model, patolojik narsisizm varyansının %48'ini, bağlanma stilleri varyansının %57'sini ve bilişsel çarpıtmalar varyansının %38'ini açıklamaktadır. Bulgular, erken dönem travmaların bireyin benlik algısı ve ilişkisel dinamiklerini şekillendirmede kritik bir rol oynadığını ve bilişsel çarpıtmaların bu süreçte önemli bir mekanizma olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, klinik müdahalelerde bilişsel davranışçı terapi gibi yöntemlerin, travma sonrası oluşan bilişsel çarpıtmaları hedef alarak patolojik narsisizm ve güvensiz bağlanma stillerinin olumsuz etkilerini azaltabileceğini öne sürmektedir. Ayrıca, erken müdahale programlarının bu tür psikopatolojik sonuçların önlenmesinde etkili olabileceği belirtilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the impact of early childhood traumas on pathological narcissism and attachment styles in romantic relationships, and to evaluate the mediating role of cognitive distortions in these relationships. The research was conducted with 458 voluntary participants and utilized the Childhood Trauma Questionnaire, Pathological Narcissism Inventory, Experiences in Close Relationships Inventory, and the Thinking Styles Questionnaire (Cognitive Distortions Scale). Data analyzed using structural equation modeling (SEM) revealed that childhood traumas were positively and significantly associated with both pathological narcissism (β = 0.64, p < .01) and insecure attachment styles (β = 0.68, p < .01). However, the relationship between pathological narcissism and attachment styles was not found to be statistically significant (β = 0.02, p > .05). Cognitive distortions were found to play a significant mediating role in the effect of childhood traumas on both pathological narcissism (β = 0.35, p < .01) and attachment styles (β = 0.34, p < .01). The model explained 48% of the variance in pathological narcissism, 57% in attachment styles, and 38% in cognitive distortions. The findings highlight that early traumas play a critical role in shaping individuals' self-perception and relational dynamics, and that cognitive distortions constitute an important mechanism in this process. The study suggests that clinical interventions, such as cognitive behavioral therapy, may help reduce the negative effects of pathological narcissism and insecure attachment styles by targeting trauma-induced cognitive distortions. Additionally, it is emphasized that early intervention programs may be effective in preventing such psychopathological outcomes.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travmaları ve narsisizm türleri arasındaki ilişkide kişilerarası problemlerin aracı rolü
The mediating role of interpersonal problems between childhood trauma and types of pathological narcissism
SELEN BOSTANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiIşık ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE SARIOT ERTÜRK
- Cinsel saldırı suçu hükümlülerinde çocukluk çağı travmaları ile dissosiyatif yaşantılar, kendilik algısı ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of the relations between childhood trauma and dissociative experiences, self-perception, and early maladaptive schemes in sexual assault convicts
ŞAFAK AKDEMİR
Doktora
Türkçe
2022
Adli Tıpİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
- 3-6 yaş çocukların sosyal yetkinlik ve davranış problemlerinin ebeveynlerinin çocukluk çağı travmaları ve erken dönem uyum bozucu şemalarıyla ilişkisi
The relationship of social competence and behavioral problems of children aged 3-6 years with their parents' childhood traumas and early stage maladaptive schemes
SENA ÖNCEL ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
- Gordion Antik Kenti iskeletlerinin paleopatolojik değerlendirilmesi
Paleopathological assessment of skeletal remains from the Ancient City of Gordion
ASYA KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
AntropolojiAnkara ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SAĞIR
- The effects of early adverse experiences on relational and emotional difficulties as predictors of well being of university students
Üniversite öğrencilerinde erken dönem olumsuz çocukluk yaşantılarının, ilişkisel ve duygusal zorluklar ve iyilik hali üzerindeki etkisi
GÖKÇEN DUYMAZ SİDAL
Doktora
İngilizce
2018
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FALİH KÖKSAL