Tüketim toplumunda meditasyon: Maneviyatın metalaşmasının sonuçları
Meditation in a consumer society: Consequences of the commodification of spirituality
- Tez No: 979378
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL ŞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meditasyon, kökenleri Budist geleneklere dayanan bir dini pratik olarak doğmuş ve günümüz seküler toplumunda dini bağlamından soyutlanarak seküler bir inanç sistemine dönüşmüştür. Bu dönüşüm, meditasyonun sadece geleneksel dini çevrelerden değil, farklı inançlardan, kültürlerden ve yaşam tarzlarından bireyler tarafından benimsenmesine olanak sağlamaktadır. Seküler toplumlarda dinin kamusal alandan çekilmesi ve bireysel anlam arayışlarının artması, meditasyonu hızlı ve pratik bir çözüm aracı olarak yaygınlaştırmıştır. Modern birey, meditasyonu bir tür seküler maneviyat olarak görmekte, aynı zamanda kişisel gelişim ve içsel huzur arayışında bir araç olarak kullanmaktadır. Bu bağlamda, meditasyon, bireysel ihtiyaçlara yanıt veren dini bir pratikten çok seküler bir inanç sistemi olarak kabul edilmeye başlanmıştır. Bu çalışma, meditasyonun günümüz tüketim toplumunda yeni bir maneviyat pratiği olarak nasıl benimsendiğini ve kişisel gelişim endüstrisi içinde nasıl ticarileştiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Meditasyonun popüler kültür aracılığıyla bireylerin taleplerine ve toplumsal ihtiyaçlara göre yeniden şekillenişi, çalışmanın temel kapsamını oluşturur. Araştırma kapsamında, eğitimlerinin tanıtımlarını ve duyurularını Instagram üzerinden gerçekleştirilen 14 eğitmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, analiz sürecinde yalnızca 10 eğitmenin verileri esas alınmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formunda eğitmenlere toplamda 10 adet açık uçlu soru sorulmuş ve bu sorular meditasyon pratiği ile tanışma, mesleki yolculuk, eğitim süreci ve meditasyon pratiğinin ticarileşmesi süreçlerine dair geniş bir perspektif sunmayı amaçlamıştır. Eğitmenlerin sosyal medya paylaşımlarında meditasyon pratiğiyle ilgili öneriler, günlük hatırlatmalar, kişisel deneyimler, yaşam tarzı tavsiyeleri ve bülten yazıları tarzı paylaşımlar yoluyla kendilerini görünür kıldıkları tespit edilmiştir. Fenomenolojik analiz yöntemiyle değerlendirilen bulgular, meditasyonun hem bireysel dönüşüm aracı hem de ticarileşen bir hizmet olarak çok katmanlı bir işlev üstlendiğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Meditation originated as a religious practice rooted in Buddhist traditions, but in today's secular society it has been abstracted from its religious context and transformed into a secular belief system. This transformation allows meditation to be embraced not only by traditional religious circles but also by individuals from different faiths, cultures and lifestyles. In secular society, the withdrawal of religion from the public sphere and the increasing search for individual meaning has popularized meditation as a quick and practical solution. The modern individual sees meditation as a form of secular spirituality and uses it as a tool for personal development and the search for inner peace. In this context, meditation has come to be recognized as a secular belief system rather than a religious practice that responds to individual needs. This study aims to examine how meditation has been adopted as a new spiritual practice in today's consumer society and how it has been commercialized within the personal development industry. The reshaping of meditation according to the demands of individuals and social needs through popular culture constitutes the main scope of the study. Within the scope of the research, semi-structured interviews were conducted with 14 trainers who promote and announce their trainings on Instagram; however, only the data of 10 trainers were taken as basis in the analysis process. In the semi-structured interview form, a total of 10 open-ended questions were asked to the trainers and these questions aimed to provide a broad perspective on the processes of meeting meditation practice, professional journey, training process and commercialization of meditation practice. It was found that the trainers made themselves visible in their social media posts through recommendations, daily reminders, personal experiences, lifestyle advice and newsletter posts about meditation practice. The findings, evaluated through phenomenological analysis, reveal that meditation assumes a multi-layered function both as a means of individual transformation and as a commercialized service.
Benzer Tezler
- 20. yüzyılda natürmort ve nesne
Stillife and object in 20 th century
MELİHAT ALEMDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. KEMAL İSKENDER
- Sağlıklı gıda tüketiminde sağlık bilinci ve tutumun aracı rolünün Hayes'in Process makrosu ile incelenmesi
Examining the mediator role of health consciousness and attitude in consuming healthy food by Hayes' process macro
SİMGE ÖZDEN
- Tüketim toplumunda mekansal örgütlenme, alışveriş merkezleri üzerine bir inceleme
Organization of space in society of consumption, an approach on shopping centers
ORHAN ERSAN
- Tüketim toplumunda değişen erkek imajı ve reklamlara yansıması
Changing men's image in the consuming society and its reflection in commercials
SAİME SEDA EREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
ReklamcılıkMaltepe ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİLİZ OTAY DEMİR
- Tüketim toplumunda müzelerde yaşanan değişimlerin devlet müzeleri ve özel müzeler bağlamında değerlendirilmesi
Analysis of the changings in museums in terms of state and private museums in consumer society
EVRİM DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
MüzecilikYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. İLKER BIÇAKÇI