Şehir merkezlerine açılan alışveriş merkezlerinin esnaf üzerindeki etkisi: Rize örneği
The effect of shopping malls opened in city centers on tradesmen: The example of Rize
- Tez No: 979377
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET KAÇMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih boyunca birbirinden farklı tanımlara ev sahipliği yapan şehir olgusu, topluluğun oluştuğu her nüfusta kendine özgü kültürel değerleri barındırmakta ve kültürel değerler, şehirlerarası gelişim ve değişimle birlikte farklılık göstermektedir. Şehirlerarası kültürel etkileşimi sağlayan en önemli faktör olan ticaret, şehirlerin varlığını sürdürmesinde ve toplumsal etkileşimin oluşmasında temel rol oynamış, farklı toplumlardan insanların bir araya gelerek ürünleri deneyimlemesine imkân tanımıştır. Ticaretin temel taşlarından birini oluşturan esnaflar, ticaretin önemli faktörleri olarak toplumun ekonomik kalkınması için temel bir rol oynamaktadır. Küçük ölçekli işletmeler olarak faaliyet gösteren esnaflar, yerel ekonomilere katkı sağlarlar ve istihdam ve rekabet ortamını güçlendirerek büyük şirketlerin hâkimiyetine karşı denge oluşturur. Aynı zamanda yerel pazarların canlılığını destekleyerek fiyat ve ürün çeşitliliği sağlar, toplumsal bağları güçlendirir ve dayanışma duygusunu artırırlar. Esnaflık, tarih boyunca temel ihtiyaçların karşılandığı bir iş kolu olmuş ancak günümüzün modern dünyasında değişen tüketim anlayışı, gelişen teknoloji ve artan gereksinimlerle birlikte esnafları ikinci plana itmiştir. Geleneksel esnaflar, müşterileriyle kişisel ilişkiler üzerine kurulu alışveriş deneyimi sunarken, alışveriş merkezlerinde bu ilişki daha anonim ve işlevsel bir hâl almıştır. Müşteriler, tek bir yapı içinde alışveriş yapabilmenin yanı sıra boş zamanlarını değerlendirebilmekte ve kültürel etkinliklere katılabilmektedir. Bu durum geleneksel esnafların rekabet gücünü azaltmış ve bazı işletmelerin işlerini sürdürmesini zorlaştırmıştır. Bu bağlamda çalışmada örnek bir şehir olarak Rize ele alınmıştır. Tarihi boyunca zorlu iklim şartları, engebeli yer yapısı, işçi göçü vermesi gibi olumsuzluklara rağmen kendi ekonomisini geliştirmeyi başarabilen Rize, 1930'lu yıllarda çay tarımının başlamasıyla ekonomik hayatta bir canlılık yaşanmaya başlamıştır. Tarımda yaşanan gelişmelerle birlikte sanayi alanındaki gelişmelerin de temeli atılmıştır. Tarihsel gelişimi ile sanayiden tarıma, tarımdan ticarete birçok ekonomik faaliyet kollarında ekonomiye katkı sunmuştur. İldeki gelişen ekonomik pazar esnafların iş hacminin genişlemesine imkân tanıyıp müşteri tabanlarını arttırmakta ve farklı sektörlerde yer almalarına olanak tanımaktadır. Bu bağlamda şehir merkezlerine açılan AVM'lerin esnaflar üzerindeki etkilerini incelemek sürdürülebilir ekonomik gelişim için önem arz etmektedir. Şehir merkezlerine açılan AVM'lerin esnaflar üzerindeki etkilerini incelemek, sürdürülebilir ekonomik gelişim açısından önemlidir. Ekonomik coğrafyanın bir inceleme alanı olan ticaret, Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma ilkeleriyle de yakından ilişkilidir. Özellikle“insana yakışır iş ve ekonomik büyüme”,“sürdürülebilir şehir ve yaşam alanları”ve“eşitsizliklerin azaltılması”başlıklarıyla bağlantılı olan ticaret, bir şehrin yaşanabilir ve dirençli olmasını sağlayan temel araçlardan biridir. Bu nedenle şehir yaşamını temsil eden gruplardan biri olan esnafların şehir ekonomisindeki yeri ve geleceği, sürdürülebilir şehirleşme açısından incelenmelidir. Bu çalışma, şehir merkezinde açılan AVM'lerin esnafları mekânsal, ekonomik ve sosyokültürel olarak nasıl etkilediğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, değişen tüketim anlayışının ve modern AVM'lerin şehir ekonomisi üzerindeki yansımalarını ortaya koymayı hedeflemektedir
Özet (Çeviri)
Throughout history, the concept of the city has hosted various definitions, encompassing unique cultural values within each community and reflecting differences through inter-city development and transformation. Trade, as the most significant factor enabling cultural interaction between cities, has played a fundamental role in sustaining their existence and fostering social interaction, allowing people from different societies to come together and experience diverse products. Tradespeople, as one of the cornerstones of trade, play a crucial role in the economic development of society. Operating as small-scale enterprises, they contribute to local economies, create employment, and strengthen competition, thus balancing the dominance of large corporations. At the same time, they support the vitality of local markets by ensuring price and product diversity, while also reinforcing social bonds and enhancing the sense of solidarity within communities. Although craftsmanship and small trade have historically functioned as a means of meeting basic needs, in today's modern world changing consumption patterns, technological advances, and growing demands have pushed tradespeople into the background. Traditional shopkeepers once offered a shopping experience based on personal relationships, whereas in shopping centers this relationship has become more anonymous and functional. Customers are now able to meet their needs within a single structure, spend their leisure time, and participate in cultural activities. This transformation has weakened the competitive power of traditional tradespeople making it difficult for some businesses to survive. In this context, the city of Rize has been selected as a case study. Despite challenges such as harsh climatic conditions, rugged terrain, and labor outmigration, Rize managed to develop its own economy, experiencing economic vitality with the introduction of tea cultivation in the 1930s. Developments in agriculture also laid the foundation for industrial growth. With its historical trajectory, Rize has contributed to the economy through diverse sectors ranging from industry to agriculture and livestock. The expanding local market has enabled tradespeople to broaden their business capacity, increase their customer base, and operate across different sectors. Therefore, examining the impact of shopping centers established in city centers on tradespeople is crucial for sustainable economic development. Studying the effects of shopping centers on tradespeople in city centers is vital for sustainable economic progress. As one of the focus areas of economic geography, trade is also closely linked to the United Nations Sustainable Development Goals. Particularly associated with the goals of“Decent Work and Economic Growth,”“Sustainable Cities and Communities,”and“Reduced Inequalities,”trade serves as a fundamental tool for ensuring the livability and resilience of cities. Thus, understanding the role and future of tradespeople—who represent an integral part of urban life—in the urban economy is essential for sustainable urbanization. This study aims to analyze how shopping centers located in city centers affect tradespeople spatially, economically, and socio-culturally. The research seeks to reveal the reflections of changing consumption patterns and modern shopping centers on the urban economy.
Benzer Tezler
- Karma kullanımlı projelerdeki AVM'lerin sürdürülebilirlik çerçevesinde performanslarının ölçülmesine yönelik bir yöntem önerisi: İstanbul örneği
Performance analysis of shopping malls within mixed use real estate projects through a sustainable framework: A methodological proposal for Istanbul case
RUMEYSA CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUKET AYŞEGÜL ÖZBAKIR
DOÇ. DR. IŞIL EROL
- A theoretical and empirical analysis of shopping mall formation in Istanbul, Turkey
Alışveriş merkezleri gelişiminin İstanbul özelinde teorik ve empirik analizi
MELTEM ODABAŞ
- 2000 yılı sonrası İstanbul temsilinde çağdaş sanatın rolü
Role of contemporary art in the representation of Istanbul after 2000
BERNA KARAEVLİ
- Erzurum ili özelinde otomobil kullanımının irdelenmesine yönelik bir araştırma
Analysis of automobile driving in the city of Erzurum
MURAT ÜÇPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İnşaat MühendisliğiAtatürk Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TORTUM
- İstanbul'daki alışveriş merkezlerinin kira değerlerinin dağılımının modellenmesi
Modeling the distribution of rent values of shopping centers in Istanbul
ESRA DEMİRCİOĞLU
Doktora
Türkçe
2010
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDİA DÖKMECİ
