Çağdaş Cezayir Arapçasında Türkçe ödünçlemeler: Ses bilgisi, yapı bilgisi ve söz varlığı bakımından bir inceleme
Turkish loanwords in contemporary Algerian Arabic: An analysis in terms of phonology, morphology, and vocabulary
- Tez No: 979289
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SALİH DEMİRBİLEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Cezayir Lehçesi, Türkiye Türkçesi, Ödünçleme, Ses Bilgisi, Yapı Bilgisi, Söz Varlığı, Algerian dialect, Turkish borrowing, phonetics, morphology and lexicology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kuzey Afrika'nın orta kısmında yer alan Cezayir, tarih boyunca çeşitli milletlerin hâkimiyet kurduğu bir coğrafya olmuştur. Tarihsel gerçekliğin bir sonucu olarak, Cezayir çok kültürlü bir yapıya sahip olmakla birlikte, bu kültür yapısının izlerini konuşma dilinde de görmek mümkündür. Cezayir'in üç yüz yılı aşkın bir süre boyunca (1516-1830) Osmanlı Devleti'ne ev sahipliği ev sahipliği yapması, bu iki toplum arasında yaşamının çeşitli alanlarında etkileşme neden olmuştur. Türklerin, Cezayir dili ve kültürü üzerindeki izlerini Cezayir halkının konuşma dilindeki Türkçe sözcüklerde görmek mümkündür. Diller arası gerçekleşen etkileşimlerde, coğrafi yakınlık şartı olmaksızın, dilsel ödünçleme çeşitli nedenler sonucunda ortaya çıkabilmektedir. Türkçe ve Cezayir lehçesi arasındaki gerçekleşen ödünçlemeler, yalnızca tarihsel bir döneme ya da dilin belli bir alanına özgü gerçekleşmemiştir. Dilbilimsel ödünçleme; siyasi, toplumsal, kültürel ve ekonomik nedenlerle ortaya çıkan ve dilin ses, biçim, sözcük ve cümle yapısı gibi tüm düzeylerinde görülebilen bir süreçtir.“Arapçanın Çağdaş Cezayir Lehçesindeki Türkçe Sözcüklerin Dilsel Yönden İncelenmesi”adlı çalışmada, Cezayir'in çağdaş dönemi olan 1962 yılından sonra konuşma dilinde yer alan Türkçe sözcüklerin ses bilgisi, biçim bilgisi ve anlam bilgisi açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Hazırlanan tezin, konu ile ilgili daha önce yapılmış çalışmalardan farkı, Türkçeden Cezayir lehçesine geçen ve yalnızca günümüzde kullanılan sözcükleri ele almasıdır. Çalışmanın, bu alanda yapılacak araştırmalara katkı sağlamasının yanı sıra Cezayir lehçesinin özelliklerini ortaya koyması ve Türkçenin Cezayir lehçesi üzerindeki etkisinin bütüncül bir şekilde gösterilmesi amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Algeria, situated in the central region of North Africa, has historically been subject to rule by numerous nations. Algeria's multicultural structure is a product of its historical reality, and this is also reflected in the spoken language. The long-standing relationship between Algeria and the Ottoman Empire, which endured for over three centuries (1516-1830), is a testament to the profound interconnection that emerged between these two societies, encompassing diverse facets of human existence. The influence of Turkish culture and language on the Algerian tongue and traditions is evident in the Turkish vocabulary that is incorporated into the spoken language of the Algerian populace. In the context of interactions between languages, the phenomenon of linguistic borrowing can occur for a variety of reasons, irrespective of geographical proximity. The borrowings from Turkish into the Algerian dialect have not been limited to a specific historical period or a particular area of the language. The phenomenon of linguistic borrowing can be understood as a process that arises due to a combination of political, social, cultural, and economic factors. This process can be observed at all levels of the language, including the phonetic, the morphological, the lexical, and the syntactic. The study, entitled“A Linguistic Analysis of Turkish Words in the Contemporary Algerian Dialect of Arabic”, aims to examine Turkish words used in the spoken language after 1962, the contemporary period of Algeria, in terms of phonology, morphology, and semantics. The present thesis is distinguished from previous studies on this subject by its focus on words that have been adopted into the Algerian dialect from Turkish and are no longer in use. The present study has two primary objectives. Firstly, it will contribute to research in this field. Secondly, it will reveal the characteristics of the Algerian dialect and demonstrate the influence of Turkish on the Algerian dialect in a comprehensive manner.
Benzer Tezler
- Çağdaş İbadi tefsir: İbrahim Beyyud'un Kur'an yorumu
Modern Ibadi tafsir: Ibrahim Bayyud's commentary of the Holy Qur'an
NURSEL ÇELİK
- Cezayir'de İslami hareketler ve İslami Selamet Cephesi
Islamic movements in Algeria and the Islamic Salvation Front
YASEMİN VARLIOĞLU MENEMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMİLE ÜNLÜSOY
- Çağdaş Arap şiirinde kimlik ve aidiyet temaları
Identity and belongi̇ng in contemporary Arab poetry
ŞİFA YİĞİTER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Doğu Dilleri ve EdebiyatıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MOHAMADOU ABOUBACAR MAIGA
- Fransa'da çağdaş İslam düşüncesinde yeni arayışlar:“Roger Garaudy örneği”
New research in contemporary Islamic thought in France: The case of Roger Garaudy
ŞÜKRÜ YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÜMİT
- Osmanlı dönemi Türk minyatür sanatının çağdaş Türk resmine etkileri
The effects of Ottoman miniature art on contemporary Turkish painting
NAGİHAN GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiGiresun ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ALTINTAŞ