Çağdaş Arap şiirinde kimlik ve aidiyet temaları
Identity and belongi̇ng in contemporary Arab poetry
- Tez No: 1013261
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MOHAMADOU ABOUBACAR MAIGA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Aidiyet, Arap edebiyatı, Kimlik, Millet, Milliyetçilik, Modern şiir, Vatan, Belonging, Arabian literature, Identity, Nation, Nationalism, Modern poem, Homeland
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çağdaş Arap şiirinde kimlik ve aidiyet kavramları, sosyo-politik kırılmaların yoğun yaşandığı bir coğrafya da edebi bir mesele olarak öne çıkar. Çağdaş Arap şiiri, kimlik ve aidiyet olgularını yalnızca bireysel bir deneyim düzleminde değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve tarihsel bağlamlar çerçevesinde ele alan çok katmanlı bir anlatı alanı olarak öne çıkar. Özellikle siyasal ve toplumsal kırılmaların yoğun şekilde yaşandığı Arap coğrafyasında, şiir; bireyin benlik algısına, aidiyet duygusuna ve kolektif hafızaya dair sorunsallaştırmaların estetik bir yansıması hâline gelir. Bu bağlamda kimlik, yalnızca biyolojik ya da sosyolojik bir belirlenim olmaktan çıkarak, ideolojik, kültürel ve mekânsal unsurlar eşliğinde yeniden tanımlanır. Aidiyet ise bireyin bir toplulukla, bir coğrafyayla ve bir tarihsel anlatıyla kurduğu çok boyutlu ilişkiler üzerinden inşa edilir. Modern Arap şiiri, söz konusu kimlik ve aidiyet meselelerini çoğunlukla vatan, millet ve kavmiyet gibi temalar etrafında şekillendirir. Bu temalar, yalnızca ideolojik bir yönelimi değil, aynı zamanda varoluşsal bir sorgulama düzlemini de beraberinde getirir. Çalışmanın odaklandığı Filistin, Lübnan, Suriye, Mısır, Suudi Arabistan, Libya ve Cezayir gibi ülkelerden seçilen şairlerin şiirlerinde; bireysel yaşantılarla toplumsal travmalar arasında sıkı bir ilişki kurulmaktadır. İşgal, sürgün, göç ve yoksulluk gibi tarihsel deneyimler, bu şiirlerde yalnızca anlatılan bir gerçeklik değil; aynı zamanda kimliğin şekillenmesinde etkin bir rol oynayan kırılma anlarıdır. Buna karşılık bazı şiirlerde ise gelenek, hafıza ve kültürel direniş gibi unsurlar, bireyin kimliğini koruma ve sürdürme çabasıyla ilişkilendirilir. Söz konusu tematik yapı, yalnızca içeriksel düzeyde değil;aynı zamanda şiirin biçimsel ve dilsel tercihlerinde de kendini göstermektedir. Sembol kullanımı, söz dizimi, metaforik yapı ve şiirsel imgeler, kimlik ve aidiyet temalarının estetik bir zemin üzerinden aktarılmasına imkân tanır. Böylece şiir hem bireysel hem de toplumsal belleği taşıyan bir ifade aracı olarak işlev kazanır. Şairin kişisel sesiyle toplumsal ses arasındaki denge, bu şiirlerde oldukça belirgindir. Sonuç itibarıyla çağdaş Arap şiiri, bireyin ve toplumun kimlik arayışlarına karşılık veren güçlü bir anlatı zemini sunmaktadır. Bu şiirler aracılığıyla, aidiyet duygusu yeniden inşa edilmekte; değişen coğrafi, siyasi ve kültürel koşullar bağlamında kimlik yeniden tanımlanmaktadır. Dolayısıyla çağdaş Arap şiiri, yalnızca edebi bir tür olmanın ötesinde, bireyin ve toplumun kendini anlamlandırma ve ifade etme sürecinde işlevsel bir alan hâline gelmektedir. Bu bağlamda çağdaş Arap şiiri, bireysel benliğin inşası ile kolektif belleğin taşıyıcılığı arasında bir köprü işlevi görür.
Özet (Çeviri)
Contemporary Arabic poetry functions as a multilayered narrative space that examines identity and belonging not only as individual experiences but also within broader social, cultural, and historical contexts. In the Arab region—an area characterized by significant political and social upheavals—poetry serves as an aesthetic reflection of self-perception, collective memory, and sense of belonging. In this setting, identity goes beyond biological or sociological determinants, as ideological, cultural, and spatial factors reshape it. Belonging, in turn, is shaped by an individual's complex relationship with community, geography, and history. Modern Arabic poetry frequently explores issues of identity and belonging through themes like homeland (watan), nation (milla), and ethnicity (qawmiyya). These themes are not just ideological but also raise questions about existence. The selected poets from Palestine, Lebanon, Syria, Egypt, Saudi Arabia, Libya, and Algeria—the focus of this study—show a deep connection between personal experience and collective trauma. Experiences such as occupation, exile, migration, and poverty are more than just recounting facts; they are critical moments that shape identity. Some poems, however, highlight tradition, memory, and cultural resistance as ways to preserve and strengthen individual identity. This thematic approach is reflected not only in the content but also in the poetry's formal and linguistic choices. Symbolism, syntax, metaphorical elements, and vivid imagery help express these themes of identity and belonging through an aesthetic perspective. As a result, poetry serves as a medium for both personal and collective memory. The balance between the poet's individual voice and the collective voice is clearly evident in these works. Ultimately, modern Arabic poetry offers a powerful space for exploring the search for identity by individuals and societies. Through these poems, the feeling of belonging is rebuilt, and identity is reshaped amid changing geographical, political, and cultural landscapes. Therefore, modern Arabic poetry goes beyond being just a literary genre, becoming a practical space for people and communities to understand themselves and express their existence.
Benzer Tezler
- Syrian contemporary classical music: Zaid Jabri and Rami Chahin music as example
Suriye çağdaş klasik müziği: Zaid Jabri ve Rami Chanin'in eserlerinden örneklerin incelenmesi
HİBA ALALI ALABED
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. RECEP GÜL
- Arap şiirinde bireysel hiciv ve tematik çerçevesi
Individual satury and the thematic framework in Arabic poetry
KÜBRA KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Doğu Dilleri ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAŞAR FATİH AKBAŞ
- الوطن في شعر عبدالرزاق عبدالواحد
Abdul Razzaq Abdul Wahid'in şiirinde vatanın varlığı / Homeland in Abdul Razzaq Abdul Wahid's poetry
BASSAM DAWOOD HABBOO ALHABO
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANAN AKKO
- Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması
Başlık çevirisi yok
M. REFİK KAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. M. CAHİT ATASOY
- اٌجسث ػٓ اٌٙٛ٠خ فٟ نؼؽ ٔبؾن اٌّالئىخ
Nȃzik el-Melȃike'nin şiirlerinde kimlik arayışı
ABDULRAZZAQ TALAAT OTHMAN
Yüksek Lisans
Arapça
2017
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM USTA