Ekosistem pazarlamada iş birliği kültürü ve stratejik yenilik yeteneklerinin sürdürülebilir rekabet üstünlüğü üzerindeki etkisi:Türkiye yenilenebilir enerji sektöründe bir araştırma
The impact of collaboration culture and strategic innovation capabilities on sustainable competitive advantage in ecosystem marketing: A research in Turkish renewable energy secto
- Tez No: 978991
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET BUĞRA HAMŞIOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Enerji, Ekonomi, İşletme, Energy, Economics, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda işletmelerin faaliyet gösterdiği karmaşık, dinamik ve çok aktörlü yapılar, pazarlama disiplininde ekosistem yaklaşımına yönelik ilgiyi belirgin biçimde artırmıştır. Ekosistemler, yalnızca ürün ve hizmet sunumunu değil; aynı zamanda işletmelerin stratejik konumlanmasını, değer yaratma mekanizmalarını ve sürdürülebilir rekabet avantajının temel unsurlarını köklü biçimde dönüştürmektedir. Bu çerçevede, Kaynak Tabanlı Kuram (Resource-Based View–RBV), işletmelerin sürdürülebilir rekabet üstünlüğü elde etmesinde değerli, nadir, taklit edilmesi güç ve ikame edilemez kaynakların belirleyici rolüne vurgu yapmaktadır. Ancak günümüz rekabet ortamında bu tür kaynaklar, yalnızca içsel dinamiklerle değil; işletmenin içinde bulunduğu ekosistemdeki konumu, iş birliği düzeyi ve stratejik yenilik kapasitesi ile şekillenmektedir. Bu tez, Türkiye yenilenebilir enerji sektörü bağlamında, iş birliği kültürü ile stratejik yenilik yeteneklerinin sürdürülebilir rekabet üstünlüğü üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Kuramsal zemin, kaynak tabanlı kuramın yanı sıra stratejik pazarlama yönetimi yazınında yer alan dinamik yetenekler yaklaşımı, sosyal sermaye kuramı ve ağ kuramı üzerine inşa edilmiştir. Çalışma, ekosistemlerin yalnızca metaforik bir anlatı değil; aynı zamanda rekabet gücünü anlamaya yönelik stratejik ve yapısal bir çözümleme çerçevesi sunduğunu ileri sürmektedir. Pazarlama yazını, ekosistemlerin geniş aktör yapılarına, açık bilgi paylaşımına ve birlikte evrimleşme süreçlerine dayandığını ortaya koymakla birlikte, bu yapıların rekabet üstünlüğü ile olan ilişkisini açıklayan ampirik çalışmaların sınırlı olduğunu göstermektedir. Özellikle ekosistemlerdeki“kilit taşı”aktörlerin konumları ve yetkinlikleri, hem değer yaratımı hem de kârlılığın sürekliliği açısından kritik bir işlev üstlenmektedir. Bu boşluğu gidermek amacıyla tezde üç temel hipotez geliştirilmiştir: H1: İş birliği kültürü, stratejik yenilik yeteneklerini olumlu yönde etkiler. v H2: İş birliği kültürü, sürdürülebilir rekabet üstünlüğünü olumlu yönde etkiler. H3: Stratejik yenilik yetenekleri, sürdürülebilir rekabet üstünlüğünü olumlu yönde etkiler. Nicel araştırma yöntemiyle yürütülen ampirik analiz, Türkiye'de yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren firmalardan elde edilen veriler temelinde gerçekleştirilmiştir. Bulgular, iş birliği kültürünün stratejik yenilik yeteneklerini geliştirdiğini; bu iki unsurun ise sürdürülebilir rekabet üstünlüğü üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Tez, klasik“planla ve uygula”anlayışının yetersiz kaldığı günümüz rekabet ortamında, ekosistem temelli stratejik düşünmenin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca değer yaratımı ve dağıtımının, iş birliği ve rekabetin eş zamanlı varlık gösterebildiği hibrit yapılar çerçevesinde yeniden ele alınması gerektiğini savunmaktadır. Elde edilen bulgular, yalnızca akademik yazına kuramsal katkılar sunmakla kalmamakta; aynı zamanda sektörel düzeyde yönetsel uygulamalara dönük pratik çıkarımlar da sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In recent years, the complex, dynamic, and multi-actor structures within which businesses operate have significantly increased interest in the ecosystem approach within the marketing discipline. Ecosystems do not merely reshape the delivery of products and services; they also profoundly transform firms' strategic positioning, value creation mechanisms, and the foundational components of sustainable competitive advantage. In this context, the Resource-Based View (RBV) theory emphasizes the crucial role of valuable, rare, inimitable, and non-substitutable resources in achieving sustainable competitive advantage. However, in today's competitive environment, these resources are shaped not only by internal dynamics but also by the firm's position within the ecosystem, the level of collaboration, and its strategic innovation capacity. This thesis aims to analyze the effects of collaborative culture and strategic innovation capabilities on sustainable competitive advantage, within the context of the renewable energy sector in Türkiye. The theoretical framework is grounded in the Resource-Based View, as well as in strategic marketing management literature, including the dynamic capabilities approach, social capital theory, and network theory. The study argues that ecosystems offer not only a metaphorical narrative but also a strategic and structural analytical framework for understanding competitiveness. The marketing literature reveals that ecosystems rely on broad actor configurations, open knowledge sharing, and co-evolutionary processes. However, it also highlights the limited number of empirical studies examining how these structures relate to competitive advantage. Particularly, the positions and competencies of“keystone”actors within ecosystems play a critical role in both value creation and the sustainability of profits. To address this gap, the thesis proposes three core hypotheses: H1: Collaborative culture positively affects strategic innovation capabilities. vii H2: Collaborative culture positively affects sustainable competitive advantage. H3: Strategic innovation capabilities positively affect sustainable competitive advantage. The empirical analysis, conducted through a quantitative research method, is based on data collected from firms operating in Türkiye's renewable energy sector. The findings indicate that collaborative culture enhances strategic innovation capabilities, and that both elements have a significant and positive impact on sustainable competitive advantage. The thesis underscores the importance of ecosystem-based strategic thinking in today's competitive landscape, where the traditional“plan and execute”paradigm of marketing strategies proves inadequate. It further contends that value creation and distribution must be reconsidered within hybrid structures characterized by the coexistence of collaboration and competition. The findings yield not only theoretical contributions to the academic literature but also practical implications for managerial applications at the sectoral level.
Benzer Tezler
- Kayseri yöresinde halıcılık ve yöre ekonomisine katkısı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
KASIM KARAHAN
- Türkiye'de ekoköyler ve ekoçiftlikler: Mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri
Ecovillages and ecofarms in Turkey: Current status, problems and solution suggestions
ESENGÜL DOĞRU
- Pandemi sürecinde yerli solunum cihazı üretimi ve ortaklaşa değer yaratımı
Local production of ventilators amid pandemic and value co-creation
ASLIŞAH ŞENAK DÜZARAT
Doktora
Türkçe
2021
İşletmeEskişehir Osmangazi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY GİRGİNER
- Teknoloji geliştirme bölgelerinin hizmet kalitesinin ölçümü: Türkiye genelinde bir uygulama
Measurement of the service quality at the science and technology parks: An application in Turkey
MEHMET AKİF ÖZYURT
Doktora
Türkçe
2020
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÖZKOL
