Sanal gerçeklik destekli egzersiz programının fitness merkezi müşterilerinin sporda güdülenme ve iyi oluş düzeylerine etkisinin incelenmesi
The effect of a virtual reality-supported exercise program on fitness center clients' sport motivation and well-being levels
- Tez No: 978752
- Danışmanlar: PROF. DR. KADİR YILDIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Sanal gerçeklik destekli egzersiz programı uygulamanın fitness merkezi müşterilerinde sporda güdülenme ve genel iyi oluş düzeyleri üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Bu çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu bir araştırma tasarımı ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmaya, düzenli olarak fitness sporu yapan ve daha önce sanal gerçeklik teknolojisi kullanmamış 24 fitness merkezi müşterisi katılmıştır. Katılımcılar Sanal Gerçeklik Destekli Egzersiz Grubu (SGDEG) ve Geleneksel Yöntem Destekli Egzersiz Grubu (GYDEG) olmak üzere ikiye ayrılmıştır. SGDEG sekiz hafta ve haftada 3 gün boyunca sanal gerçeklik destekli egzersiz programı uygulanırken, GYDEG'ye aynı süre boyunca geleneksel egzersiz programı uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak, Sporda Güdülenme Ölçeği II ve PERMA (Beş Boyutlu İyi Oluş) Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların sporda güdülenme düzeylerini ölçmek amacıyla Sporda Güdülenme Ölçeği II; iyi oluş düzeylerini değerlendirmek için ise PERMA (Beş Boyutlu İyi Oluş) Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Bulgular, SGDEG'in katılımcıların sporda güdülenme düzeylerinde özellikle özümseme, içsel düzenleme, özdeşim ve içe atım boyutlarında anlamlı artışlar sağladığını göstermiştir. Ayrıca, güdülenmeme puanları SGDEG'de anlamlı biçimde azalmıştır. Dışsal düzenleme boyutunda ise GYDEG'de yüksek puanlar gözlenmiştir. Beş boyutlu iyi oluş açısından SGDEG, özellikle bağlanma, başarı ve olumlu duygular boyutlarında anlamlı gelişmeler sağlamıştır. GYDEG'de ise olumlu değişimler daha sınırlı düzeyde kalmıştır. SGDEG, fitness merkezi müşterilerinin sporda güdülenme ve iyi oluş göstergelerinde anlamlı artışlar yarattığını ortaya koymuştur. Sporda güdülenmenin alt boyutları içe atım, özümseme, içsel düzenleme, özdeşim ve güdülenmeme' de orta düzey etkiye sahiptir. SG destekli egzersiz programı iyi oluş açısından genel iyi oluş, bağlanma, başarı ve olumlu duygularda orta, yüksek ve çok yüksek düzey etkiye sahiptir. Sonuç: Sonuç olarak, sanal gerçeklik destekli egzersiz programı, fitness merkezi müşterilerinin içsel güdülenmelerini güçlendirmede, sporda güdülenmeyi artırmada ve iyi oluş düzeylerini geliştirmede geleneksel yöntemlere kıyasla daha etkili bulunmuştur. Ayrıca, bu programın katılımcıların egzersizden aldıkları keyfi ve doyumu artırdığı, iyi oluşu desteklediği ve süreklilik gösteren fiziksel aktivite alışkanlıkları kazandırmada önemli bir potansiyel sunduğu görülmüştür. Bulgular, sanal gerçeklik tabanlı egzersiz uygulamalarının, bireylerin egzersize yönelik olumlu tutumlarını güçlendirebileceğini ve uzun vadede fiziksel aktiviteye bağlılığı artırabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to investigate the effects of implementing a virtual reality-supported exercise program on sport motivation and overall well-being levels among fitness center clients. Method: This study was conducted using a pre-test-post-test control group research design, one of the quantitative research methods. Twenty-four fitness center customers who regularly engage in fitness activities and had not previously used virtual reality technology participated in this study. Participants were divided into two groups: the Virtual Reality–Supported Exercise Group (VRSEG) and the Traditional Method–Supported Exercise Group (TMSEG). The VRSEG completed an eight-week virtual reality–supported exercise program three times per week, while the TMSEG followed a traditional exercise program for the same period. To collect pre-test and post-test data, the Sport Motivation Scale II (SMS-II) and the PERMA (Five-Dimensional Well-Being) Scale were used. The Motivation Scale for Sports II was used to measure participants' levels of motivation in sports, while the PERMA (Five-Factor Well-Being) Scale was used to assess their levels of well-being. Findings: The results revealed that the VRSEG showed significant increases in sport motivation, particularly in the dimensions of integration, intrinsic regulation, identification, and introjection. Moreover, amotivation scores significantly decreased in the VRSEG. In the external regulation dimension , high scores were observed in the TMSEG. Regarding five-dimensional well-being, the VRSEG demonstrated significant improvements in engagement, accomplishment, and positive emotion (p <.05), whereas the TMSEG showed more limited positive changes. Overall, the virtual reality-supported exercise program led to significant enhancements in sport motivation and well-being indicators among fitness center clients. The sub-dimensions of sport motivation—introjection, integration, intrinsic regulation, identification, and amotivation—showed moderate effect sizes. In terms of well-being, the virtual reality-supported program showed medium, high, and very high effects in the dimensions of overall well-being, engagement, accomplishment, and positive emotions. Conclusion: The virtual reality-supported exercise program was found to be more effective than traditional methods in enhancing intrinsic motivation, improving sport motivation, and fostering well-being among fitness center clients. Moreover, the program increased participants' enjoyment and satisfaction with exercise, supported their psychological well-being, and demonstrated strong potential for promoting sustainable physical activity habits. Overall, the results suggested that virtual reality-based exercise interventions can strengthen individuals' positive attitudes toward exercise and improve long-term engagement in physical activity.
Benzer Tezler
- Adeziv kapsülit tedavisinde sanal gerçeklik tabanlı egzersiz programının etkinliğinin konvansiyonel egzersiz programı ile karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of virtual reality-based exercises with conventional exercises in the treatment of shoulder adhesive capsulitis
NAİM DURSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAK ÇİĞDEM KARAÇAY
- Serebral palside analitik hiyerarşi süreci ile yapılandırılmış exergame uygulamalarının gövde ve üst ekstremite fonksiyonelliğine etkisi
Effects of structured exergame program via analytical hierarchy process on trunk control and upper exremity functionality in cerebral palsy
AHMET EMİR
Doktora
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Medipol ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEVRİM TARAKCI
- Hemiplejik hastalarda sanal gerçeklik uygulamalarının üst ekstremite fonksiyonlarına, aktivite ve katılıma etkileri
Effects of virtual reality game on upper extremity functions, activity and participation in hemiplegic patients
PINAR DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU YILMAZ YALÇINKAYA
- Pediatrik kronik böbrek hastalarında sanal gerçeklik tabanlı ve video destekli egzersiz uygulamalarının etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the efficiency of virtual reality-based and video-supported exercises in pediatric chronic kidney disease
IRMAK ÇAVUŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
Nefrolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEVRİM TARAKCI
- Sanal gerçeklik (VR) ile rekreasyonel egzersiz ve spor deneyimleri: tematik bir analiz
Recreational exercise and sports experiences with virtual reality (VR): A thematic analysis
DOĞA GÖBEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sporİstanbul Rumeli ÜniversitesiEgzersiz ve Hareket Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖNER