Ticari kredilerin sabit sermaye yatırımları üzerindeki etkinliğinin analizi: Türkiye örneği
Analysis of the effectiveness of commercial loans on fixed capital investments: The case of Türkiye
- Tez No: 978644
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMAN YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Ticari Kredi, Sabit Sermaye Yatırımı, Banka, İşletme, Para, Commercial Loan, Fixed Capital Investment, Bank, Business, Money
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal sektör ve reel sektör serbest piyasa ekonomisi koşulları sebebi ile sürekli olarak etkileşim halindedir. Finansal sistemin hızlı bir şekilde gelişme göstermesinin yanı sıra ülkelerin üretim hacminde büyük bir bölümünü oluşturan reel sektör sayısı da sürekli artmaktadır. Finansal kurumlar; bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, finansal holding şirketleri, varlık yönetim şirketleri, bağımsız denetim kuruluşları, bankalara değerleme hizmeti vermeye yetkili kuruluşlar, yetkili derecelendirme kuruluşları, birlikler ve diğer kuruluşlar olarak ülkeden ülkeye farklı şekillerde sınıflandırılmaktadır. Ülkelerin en önemli finansal kurumlarından biri olan bankalar da üreticiler, tüketiciler ve yatırımcılar başta olmak üzere birçok faktör grubunun finansman ihtiyacı için başvurduğu en güvenilir kurumlardır. İşletmelerin çeşitli amaçlar ile finansman arayışını sürdürmeleri, kısa vadeli ihtiyaçların yanı sıra uzun vadeli hedefleri ile planlamaların ürünüdür. Bu sayede işletmelerin gelişmesi ve büyümesi, üretimlerini artırması ekonomide birçok faktörün gelişmesini sağlamakta ve ekonomik göstergeleri silsile halinde etkileyebilmektedir. Türkiye ekonomisinde işletmeler finansman ihtiyaçlarının büyük bir bölümünü bankalardan temin etmektedir. Bu sebep ile kredilerin doğru zamanda, doğru işletmelere gitmesi ve seçilen kredilerin üretime katkıda bulunarak iktisadi faktörleri olumlu etkilemesi, ilk olarak işletmelerin finansmanına, karlılığına ve istihdamına ve nihayetinde ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Ülkelerin verimli bir şekilde büyümesi, tasarrufların yatırıma dönüşümünde kilit rol oynayan kredilerin etkin bir şekilde kullanılması ile ilişkilidir. Çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde bankalar tarafından kullandırılan ticari kredilerin, sabit sermaye yatırımları üzerindeki etkinliğini 2002 yılı ilk çeyrek verilerinden başlayarak 2025 yılı ilk çeyrek verileri dahil olmak üzere çeyreklik dönem verileri kullanarak analiz etmektir. Ekonometrik olarak Stata programı aracılığı ile analiz yapılan çalışmada bağımlı değişken olarak reel sektör yatırımlarını etkileyen değişkenler olan kamu sabit sermaye yatırımları ve özel sabit sermaye yatırımları toplamından oluşan toplam sabit sermaye yatırımları ve bağımsız değişken olarak bankalar tarafından kullandırılan ticari krediler kullanılmaktadır. Ticari kredi verileri ve sabit sermaye yatırımlarının reel hali analizde kullanılarak sırası ile mevsimsellik testi ve normal dağılım, heteroskedasite, otokorelasyon, spesifikasyon hatası ve yapısal kırılma varsayımların testleri yapılmıştır. Otokorelasyon problemi olması sebebi ile hem bu problemi düzelten hem de nihai model sonucunu veren Newey-West Standart Hatalar Tahmincisi ile analiz sonucu elde edilmiştir. Analiz sonucuna göre ticari kredilerin sabit sermaye yatırımlarını doğrusal orantılı şekilde etkilediği, 2008 yılı üçüncü çeyrek döneminden önce ticari kredilerdeki her %1'lik artışın sabit sermaye yatırımlarını %0.60 artırdığı ve 2008 yılı üçüncü çeyrek döneminden sonra ticari kredilerdeki her %1'lik artışın sabit sermaye yatırımlarını %0.46 artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Nihai sonuca göre ticari krediler aracılığı ile reel sektörü temsil eden işletmelerin yatırımlarının finansmanına yönelik sonuç ve öneriler sunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
The financial sector and the real sector are constantly interacting due to the conditions of the free market economy. In addition to the rapid development of the financial system, the number of real sector businesses, which constitute a large part of the production volume of countries, is also continuously increasing. Financial institutions—such as banks, leasing companies, factoring companies, finance companies, financial holding companies, asset management companies, independent audit firms, institutions authorized to provide valuation services to banks, authorized rating agencies, associations, and other organizations—are classified in different ways from country to country. Banks, which are among the most important financial institutions of countries, are considered the most reliable institutions that producers, consumers, and investors primarily turn to for financing needs. Businesses' search for financing for various purposes is a product of not only short-term needs but also long-term goals and planning. In this way, the development and growth of businesses and the increase in their production contribute to the development of many factors in the economy and can affect economic indicators in a chain reaction. In the Turkish economy, businesses obtain a large part of their financing needs from banks. Therefore, ensuring that loans are directed at the right time to the right businesses, and that the selected loans contribute to production and positively affect economic factors, ultimately contributes to the financing, profitability, and employment of businesses, and thereby to the national economy. The efficient growth of countries is linked to the effective use of loans, which play a key role in transforming savings into investment. The purpose of this study is to analyze the effectiveness of commercial loans extended by banks on fixed capital investments in the Turkish economy, using quarterly data starting from the first quarter of 2002 up to and including the first quarter of 2025. In the econometric analysis conducted through the Stata program, the dependent variable is total fixed capital investments, which consist of public fixed capital investments and private fixed capital investments that affect real sector investments, while the independent variable is commercial loans extended by banks. The real values of commercial loan data and fixed capital investments were used in the analysis, and tests covering seasonality, normal distribution, heteroskedasticity, autocorrelation, specification error, and structural break were carried out. Due to the presence of the autocorrelation problem, the Newey-West Standard Errors Estimator, which both corrects this problem and provides the final model results, was applied. According to the analysis results, commercial loans affect fixed capital investments in a directly proportional manner: prior to the third quarter of 2008, a 1% increase in commercial loans increased fixed capital investments by 0.60%, while in the periods following the third quarter of 2008, a 1% increase in commercial loans increased fixed capital investments by 0.46%. Based on the final results, conclusions and recommendations are presented regarding the financing of investments of businesses representing the real sector through commercial loans.
Benzer Tezler
- Finansal sistemin ekonomik kalkınmadaki yeri“Türk finansal sistemi örneği”
Başlık çevirisi yok
METİN TOPRAK
- Enflasyonla mücadelede istikrar politikaları
Başlık çevirisi yok
BİLGİN ORHAN ÖRGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ZEKAYİ ORHAN
- Essays in monetary policy and banking
Para politikası ve bankacılık üzerine makaleler
GÖKHAN ÖVENÇ
Doktora
İngilizce
2016
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RESUL AYDEMİR