Mitolojik bir figür olarak Şaman: Yaşam döngüsü bağlamında kültürel ve sembolik temsilden dijital illüstrasyona
The Shaman as a mythological figure: From cultural and symbolic representation to digital illustration in the context of the cycle of life
- Tez No: 978458
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEÇİL KARTOPU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mitler, insanoğlunun yaradılışından bu yana toplulukların inançları, değerleri ve kültürel kimliği üzerinde derin etkiler bırakmaktadır. Aynı zamanda mitler; insanların duygusal olarak bağlanabileceği kahramanlar, tanrılar veya doğaüstü varlıklar içermektedir. Bu bağlantılar, insanların empati kurmalarına ve hikayelerle duygusal olarak etkileşime girmelerine de olanak tanıdığından toplumların soyut kültürel mirasları arasında da oldukça önemli bir yer edinmektedir. Türk mitlerindeki Şaman ise bu örneklerin en önemlileri arasında yer almaktadır. Ruhlarla iletişime geçebilen, insanlarla ruhlar arasında bir köprü oluşturan, hastalıkları iyileştirebilen, ritüeller düzenleyen ve topluluğun ruhsal dengesini sağlamak için tanrı ya da tanrılar tarafından seçilmiş kişidir. Şaman figürü, genellikle belirli giysiler ve aksesuarlarla tanınmaktadır. Bu giysiler arasında tüyler, kemikler, davullar ve çeşitli semboller bulunmaktadır. Ayrıca her Şamanın onları temsil eden hayvanları bulunmaktadır. Şamanların temsil ettikleri görsel semboller onların ruhsal ve doğaüstü yeteneklerini de vurgulamaktadır. Öyle ki, ömürleri boyunca yaşadıkları her olağanüstü olgu bir mitolojik hikâyeye konu olacak kadar önem taşımaktadır. Bütün bunların yanı sıra mitler, sanat ve tasarım alanında önemli bir yere sahip olmuşlardır. Geçmişten günümüze kadar mitik figürler, semboller ve hikayeler; moda tasarımı, resim sanatı, grafik tasarımı, endüstriyel ürün tasarımı, seramik ve çini sanatı gibi birçok alanda eserler üzerine uyarlanarak kullanılmıştır. Böylelikle bu soyut kültürel mirasların günümüze değin varlığını sürdürmesi sağlanırken aynı zamanda yok olup gitmesinin de önüne geçilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın evrenini oluşturan Şaman figürünün görseli ve işlevi detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma çıktısı olarak; seçilmiş bir Şamanın doğumundan ölümüne kadar geçen süreçteki rolünün, yaşadığı olguların, topluluklar üzerindeki etkilerinin ele alındığı bir dizi güncel illüstrasyon çalışması hazırlanmıştır. Sonuç olarak, bu tez, Türk mitolojisindeki Şaman figürünün dünya mitleri bağlamında anlaşılmasına katkıda bulunmayı ve farklı kültürlerdeki ruhani liderlerin ortak özelliklerini ve farklılıklarını vurgulamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Myths have had a profound influence on the beliefs, values, and cultural identities of communities since the dawn of humanity. At the same time, myths often feature heroes, gods, or supernatural beings to whom people can form emotional attachments. These connections allow individuals to empathize with the stories and engage with them emotionally, granting myths a significant place among the intangible cultural heritages of societies. In Turkish mythology, the Shaman is one of the most important of these figures. A Shaman is a person chosen by a god or gods, capable of communicating with spirits, forming a bridge between the human and spiritual worlds, healing illnesses, organizing rituals, and maintaining the spiritual balance of the community. The Shaman figure is typically recognized by specific garments and accessories, including feathers, bones, drums, and various symbols. Additionally, each Shaman is associated with a particular spirit animal that represents them. The visual symbols associated with Shamans emphasize their spiritual and supernatural powers. Indeed, every extraordinary event experienced during their lives is significant enough to become the subject of a mythological story. Furthermore, myths have played an important role in the fields of art and design. From past to present, mythological figures, symbols, and stories have been adapted and used in various creative disciplines such as fashion design, painting, graphic design, industrial product design, ceramics, and tile art. In this way, not only is the continuity of these intangible cultural heritages ensured, but their disappearance is also prevented. In this context, the visual representation and function of the shaman figure, which constitutes the universe of the study, have been examined in detail. As an output of the study, a series of contemporary illustration works have been prepared, depicting the role of a selected shaman, the phenomena experienced, and the influence on communities throughout the process from birth to death. Ultimately, this thesis aims to contribute to the understanding of the Shaman figure in Turkish mythology within the context of global myths and to highlight the commonalities and differences among spiritual leaders across various cultures.
Benzer Tezler
- Hayat ağacı sembolizmi ve tekstil baskıcılığındaki uygulamaları üzerine bir araştırma
A study on symbolism of tree of life and its associated practices for textile printing
EVRİM KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. FÜSUN ÖZPULAT
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- The third space, the desert and a new genesis: Bodies, hallucinatory spaces and hum/animals in Angela Carter's and Edward Abbey's fiction
Angela Carter ve Edward Abbey'nin eserlerinde üçünçü alan, çöl ve yeniden varoluş: Bedenler, halüsinasyon yaratan mekanlar ve hayvan/insanlar
DİLEK ÇALIŞKAN
Doktora
İngilizce
2017
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GILLIAN MARY ELIZABETH ALBAN
- Ağaç sembolünün tarihsel gelişim içerisinde Türk resim sanatına yansıması ve Cumhuriyet dönemi Türk resminin ağaç sembolü üzerinden irdelenişi
The taking place of symbol of tree on Turkish picture art in historical development and the description of Turkish draving via symbol of tre at Republic age
GÜL MENGEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiYüzüncü Yıl ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET SAĞ
- Resim sanatında at imgesinin sembolik ifadesi ve çağdaş Türk resmine yansıması
The symbol and the symbolic meaning of the horse as a visual expression
VEYSEL BATU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÖKTEPE