Hat, ebru, resim sanatıyla uğraşan ve uğraşmayan bireylerin psikolojik iyi oluş ve mental iyi oluş düzeyleri üzerinde dindarlığın aracı rolü
The mediating role of religiosity in the psychological and mental well-being of individuals engaged and not engaged in calligraphy, marbling and painting arts
- Tez No: 978235
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜMEYSA NUR GÜRBÜZ DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Din, Psikoloji, Crafts, Religion, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ebru sanatı, Görsel sanatlar, Hat sanatı, Mental iyi oluş, Modern resim sanatı, Psikolojik iyi oluş, Marbling art, Visual arts, Mental well-being, Modern painting art, Psychological well being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: İslami Araştırmalar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hat, ebru ve resim sanatları üzerinden görsel sanatlarla ilgilenmenin bireylerin psikolojik iyi oluş düzeylerine etkisini incelemek ve bu etkide dindarlığın oynadığı aracı rolü değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bireyler, yaşamlarını anlamlandırma sürecinde ya kendileriyle ya da kendilerinden üstün bir varlıkla bağlantı kurma eğilimindedir. Sanat, bu bağlantının kurulmasında önemli bir araç olarak ortaya çıkmakta ve bireylerin duygu ve düşüncelerini ifade etmesine katkı sağlamaktadır. Sanat; hayal gücü ve ifade yetisinin bir ürünü olarak bireysel duyguların dışa vurumu şeklinde tanımlanmakta olup, her ne kadar evrensel bir tanımı bulunmasa da genel olarak bireylerin içsel duygu ve düşüncelerini bilinçli bir şekilde yansıttıkları bir ifade biçimi olarak kabul edilmektedir. Bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan kesitsel ilişkisel tarama modeli temel alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de ikamet eden, hat, ebru ya da resim sanatlarından biriyle uğraşan ve uğraşmayan yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini, belirtilen sanat dallarıyla aktif olarak ilgilenen 145 birey ile bu sanatlarla ilgilenmeyen 115 kişiden oluşan kontrol grubu meydana getirmiştir. Toplamda 260 katılımcı araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara“Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ)”,“Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ)”ve“Dinsel Bağlılık Ölçeği (DBÖ)”uygulanmış, elde edilen verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way ANOVA), Tukey ve Games-Howell Post-Hoc Testleri, Pearson Korelasyon Analizi, Hayes Process Macro (Model 6) ve Bootstrap Yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, demografik değişkenler açısından yapılan değerlendirmelerde bazı değişkenlerin sanatla ilgilenme durumuna göre farklı etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Sanatla ilgilenmeyen bireylerde yalnızca gelir düzeyinin mental iyi oluş üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu; diğer demografik değişkenlerin psikolojik ve dinsel iyi oluş üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir (p>.05). Sanatla ilgilenen bireylerde ise eğitim düzeyinin mental iyi oluş, gelir düzeyinin psikolojik iyi oluş üzerinde anlamlı etkiler gösterdiği; uğraşılan sanat dalının ise dinsel bağlılık düzeylerinde anlamlı farklılık yarattığı saptanmıştır (p<.05). Cinsiyet, yaş ve sanatla ilgilenme süresi değişkenlerinin tüm iyi oluş türleri üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır (p>.05). Genel olarak, sanatla ilgilenen bireylerin mental iyi oluş, psikolojik iyi oluş ve dinsel bağlılık düzeyleri, sanatla ilgilenmeyen bireylere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<.05). Bu sonuç, sanatla ilgilenmenin bireyin ruh sağlığını ve manevi yönelimlerini olumlu yönde desteklediğini ve hat, ebru ve resim sanatlarının iyi oluş üzerindeki yapıcı rolünü ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to investigates the impact of engaging in visual arts, Islamic calligraphy, marbling, and painting, on individuals' psychological well-being, and to evaluate the mediating role of religiosity in this relationship. Individuals tend to establish a connection either with themselves or with a higher power during their process of making sense of life. Art emerges as a significant tool in establishing this connection and contributes to individuals' expression of emotions and thoughts. Art is generally defined as the externalization of individual feelings, as a product of imagination and expressive ability. Although there is no universally accepted definition of art, it is commonly regarded as a form of expression in which individuals consciously reflect their inner feelings and thoughts. This study was conducted using the cross-sectional relational survey design, which is one of the quantitative research methods. The population of the research consists of adult individuals residing in Turkey, both those who are engaged and not engaged in one of the visual arts such as calligraphy (hat), ebru (paper marbling), or painting. The sample includes 260 participants in total, comprising 145 individuals actively involved in these art forms and 115 individuals who do not engage in them, forming the control group. The participants were administered the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale (WEMWBS), the Psychological Well-Being Scale (PWBS), and the Religious Commitment Scale (RCS). Data were analyzed using Independent Samples t-Test, One-Way ANOVA, Tukey and Games-Howell Post-Hoc Tests, Pearson Correlation Analysis, Hayes' Process Macro (Model 6), and the Bootstrap Method. The findings revealed that certain demographic variables showed different effects depending on participants' engagement with art. Among those not engaged in art, only income level had a significant effect on mental well-being (p<.05), while other demographic variables did not significantly affect psychological or religious well-being (p>.05). In contrast, for individuals engaged in art, educational level significantly affected mental well-being, income level significantly influenced psychological well-being, and the type of art practiced (calligraphy, ebru, or painting) led to significant differences in religious commitment (p<.05). Gender, age, and duration of engagement in art had no significant effect on any type of well-being (p>.05). Overall, mental well-being, psychological well-being, and religious commitment levels were found to be significantly higher in individuals engaged in art compared to those who were not (p<.05). These results suggest that engaging in art has a positive impact on individuals' mental health and spiritual orientation, highlighting the constructive role of visual arts in enhancing overall well-being.
Benzer Tezler
- Türkpetrol Vakfı Koleksiyonu'ndaki levhalar ve resimler
Tablets and illustrations in Türkpetrol Foundations Collection
FÜSUN OKER KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. GÜLNUR DURAN
- Kayseri Raşid Efendi Kütüphanesi'ndeki yazma eserlerde bulunan ebrû örnekleri
The marbled paper in the handwritten manuscripts that is being at Kayseri Raşid Efendi Library
NEVAL SAKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiErciyes ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KERİM TÜRKMEN
- Geleneksel el sanatlarının 1960 sonrası Türk resmine etkileri
Effect of traditional handcraft after 1960 Turkish painting
METİN UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Güzel SanatlarYüzüncü Yıl ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECAİ KARAHAN
- 19. ve 20. yüzyıl Türk resminde Impasto tekniği ile oluşturulan doğa yanılsamaları; Görsel etki
Illusions of nature created by the Impasto techniquein Turkish painting; Visual effect
MEHMET GÜNEY
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. MEHMED KAVUKCU
- Naht sanatının günümüzdeki temsilcileri ve çeşitli uygulamalar
Contemporary representatives of naht art and various applications
AYŞE BAŞARMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
El SanatlarıKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. FİLİZ NURHAN ÖLMEZ