Turizm sektörünün bölgesel kalkınmaya ekonomik etkileri: TRA2 bölgesinde bir uygulama
The economic impacts of the tourism sector on regional development: An application in the TRA2 region
- Tez No: 978213
- Danışmanlar: PROF. DR. LEVENT GELİBOLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Ekonomi, İşletme, Tourism, Economics, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Bölgesel kalkınma, TRA2 Bölgesi, Turizm, Regional development, TRA2 Region, Tourism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Turizm sektörü ekonomik getirilerinin yanı sıra sosyal ve kültürel etkileriyle de bölgesel kalkınmanın önemli bir bileşeni haline gelmiştir. Özellikle gelişmişlik düzeyi düşük bölgelerde istihdam yaratma, gelir çeşitliliğini artırma ve yerel üretimi teşvik etme kapasitesiyle stratejik bir sektör olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı TRA2 Bölgesi'nde turizmin ekonomik etkilerini ortaya koymak ve bölgesel kalkınmaya katkısını somut verilerle değerlendirmektir. Araştırma ampirik nitelikte olup hem birincil hem de ikincil verilere dayanmaktadır. Ocak-Mart 2024 döneminde bölgede gerçekleştirilen saha araştırmasında 1.300 ziyaretçiyle anket yapılmış ve 1.186 geçerli form elde edilmiştir. Anketlerde ziyaretçilerin sosyo-demografik özellikleri, seyahat motivasyonları, ulaşım ve konaklama tercihleri ile tahmini harcama türleri ve tutarları belirlenmiş, elde edilen veriler girdi-çıktı analizi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, turizm talebinin büyük ölçüde iç pazara dayalı olduğunu ve yabancı ziyaretçilerin oranının %5'in altında kaldığını göstermektedir. Ziyaretçilerin yarısına yakını lisans mezunu ve üçte birinden fazlası yüksek gelir grubundadır. TRA2 Bölgesi'nde tahmini kişi başı ortalama harcama 11.638 TL (≈376 $) olup Türkiye ortalamasının (972 $) gerisinde kalmıştır. Harcamaların %53,3'ü konaklama, %20,8'i yeme–içmeye yönelmiş, kültür–eğlence ve yöresel ürünlerin payı düşük kalmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre gelir ve yaş değişkenleri arttıkça turistik harcama düzeyiyle aralarındaki ilişkinin güçlendiği, buna karşın eğitim düzeyi ile turistik harcama arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı belirlenmiştir. Çalışma kapsamında yapılan girdi–çıktı analizi turizmin doğrudan 3,9 milyar TL'lik katkısının dolaylı etkilerle 70,3 milyar TL ek üretim ve 69,6 milyar TL gelir dolaşımı yarattığını ortaya koymuştur. Turizmde istihdam çarpanı 2,10 olarak hesaplanmış özellikle gıda ve inşaat sektörlerinde yüksek işgücü etkisi görülmüştür. Sonuçlar, TRA2 Bölgesi'nde turizmin çarpan etkileri yoluyla üretim ve istihdam artışını desteklediğini ancak ulusal ortalamaya kıyasla düşük kişi başı harcama ve sınırlı ürün çeşitliliği nedeniyle potansiyelini tam kullanamadığını göstermektedir. Bölgenin turizm gelirlerini artırabilmesi için ürün çeşitlendirmesi, kalış süresinin uzatılması, yüksek gelir gruplarına yönelik stratejiler ve dijital tanıtım faaliyetlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The tourism sector has become an essential component of regional development not only through its economic returns but also through its social and cultural impacts. Particularly in less developed regions, tourism stands out as a strategic sector with its capacity to create employment, diversify income sources, and stimulate local production. The purpose of this study is to examine the economic impacts of tourism in the TRA2 Region and to evaluate its contribution to regional development based on empirical evidence. The research is empirical in nature and relies on both primary and secondary data. During the period of January–March 2024, a field survey was conducted with 1,300 visitors in the region, resulting in 1,186 valid questionnaires. The survey identified the socio-demographic characteristics, travel motivations, transportation and accommodation preferences, as well as estimated expenditure patterns and amounts of visitors. The data obtained were analyzed within the framework of input–output analysis. The findings reveal that tourism demand is largely domestic, with foreign visitors accounting for less than 5% of the total. Nearly half of the participants are university graduates, and more than one-third belong to higher-income groups. The estimated average per capita expenditure in the TRA2 Region was calculated as 11,638 TL (≈376 USD), which is below the Turkish average (972 USD). Expenditures were concentrated in accommodation (53.3%) and food and beverage (20.8%), while the shares of culture-entertainment and local products remained limited. According to the findings of the correlation analysis, increases in income and age variables are associated with a strengthening relationship with the level of tourist expenditure, whereas no statistically significant relationship was identified between education level and tourist expenditure. The input–output analysis conducted within the scope of the study revealed that the tourism sector's direct contribution of 3.9 billion TL generated an additional 70.3 billion TL in production and 69.6 billion TL in income circulation through its indirect effects. The employment multiplier for tourism was calculated as 2.10, indicating particularly high labor impacts in the food and construction sectors. Overall, the results demonstrate that tourism in the TRA2 Region supports production and employment growth through multiplier effects however, due to relatively low per capita expenditure and limited product diversification compared to the national average, the sector's potential is not fully utilized. To enhance regional tourism revenues, product diversification, extension of the length of stay, strategies targeting high-income groups, and stronger digital marketing activities are recommended.
Benzer Tezler
- Kış turizminin bölgesel kalkınmaya etkileri: Sarıkamış kış turizmi bölgesi örneği
The effects of winter tourism on regional development: Sarıkamış winter region example
MEHMET ŞEBAB POLAT
- TRA2 Bölgesi'nde (Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars) turizm sektörünün iktisadi etkileri
Tourism sector's economic effects in TRA2 Region (Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars)
YELDA KÖKSAL
- Turizmin ekonomik kalkınmaya katkıları: Manisa ili örneği
Contributions to the economic development of tourism: Case of Manisa province
GÖKHAN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
EkonomiSüleyman Demirel ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
- Yerel kalkınmada turizm sektörünün rolü ve Bartın ili örneği
Tourism sector's on the local development and analysis of Bartın
İLAYDA KILIÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
EkonomiKaramanoğlu Mehmetbey Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER YILDIZ
- Türkiye'de turizmin iktisadi gelişme üzerindeki etkilerinin kamu ekonomisi yönünden analizi
The analysis of the effects of tourism in Turkey on economic development from the public sector economics point of view
YAŞAR TUĞRUL SEYHAN