Evde yatağa bağımlı hastalara basınç yaralanması gelişimini önlemeye yönelik verilen eğitim programının basınç yaralanması oluşumuna etkisi
The effect of the education program given to bedridden patients at home to prevent the development of pressure injury on the occurrence of pressure injury
- Tez No: 977367
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU CEYLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Basınç yaralanması, önleme, evde bakım, bakımverici, eğitim, yatağa bağımlı hasta, Pressure injury, prevention, homecare, caregiver, education, bedridden patient
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, evde yatağa bağımlı ve basınç yaralanması gelişmemiş hastalara ulaşarak, bakım vericilerine basınç yaralarını önleme konusunda eğitim vermek ve eğitimin basınç yaralanması oluşumu üzerine etkisini incelemektir. Yöntem: Araştırma, Ekim 2024 - Mart 2025 tarihleri arasında İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'nde yürütülen randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Çalışmaya, son üç ay içinde birime kayıt yaptırmış, 18 yaş üzeri, yatağa bağımlı ve basınç yaralanması bulunmayan hastalar dahil edilmiştir. Güç analizi sonucunda örneklem büyüklüğü 52 olarak belirlenmiş, çalışma 27 kişilik kontrol ve 26 kişilik uygulama grubuyla tamamlanmıştır. Gruplar random.org üzerinden rastgele atanmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Katılımcı Tanıtım Formu ve Basınç Yaralanması Oluşma Durumu Takip Formu aracılığıyla ev ziyaretleri ve telefon görüşmeleri ile toplanmıştır. Uygulama grubundaki bakım vericilere basınç yaralanmasını önlemeye yönelik eğitim sunulmuş, kontrol grubuna ise standart bakım verilmiştir. Veriler SPSS 25 programında analiz edilmiş; parametrik testler, Mann-Whitney U testi, ki-kare testi ve Fisher'sExact Test kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmada, bakım vericilere verilen basınç yaralanması eğitiminin etkisi değerlendirilmiş; eğitim verilen grupta BY gelişme oranı %7,4 iken, kontrol grubunda %38,5 bulunmuş, bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,007). Ayrıca, beslenme şekli (p=0,038), bilişsel durum (p=0,016) ve antidemans ilaç kullanımı (p=0,029) ile BY gelişimi arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sonuçlar: Sonuç olarak, bu çalışma evde bakım hizmeti alan yatağa bağımlı bireylerin bakım vericilerine verilen yapılandırılmış eğitimin, basınç yaralanması gelişimini anlamlı düzeyde azalttığını ortaya koymuştur. Eğitim, bakım vericilerin bilgi ve uygulama becerilerini artırarak, risk faktörlerine rağmen yara oluşumunu önlemede etkili olmuştur. Elde edilen bulgular, evde bakım sürecinde eğitimin temel bir müdahale aracı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve benzer eğitim programlarının yaygınlaştırılmasıyla bakım kalitesinin artırılabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to provide education to caregivers of bedridden patients without existing pressure injuries and to evaluate the effect of the education on pressure injury development in homecare settings. Methods: This randomized controlled experimental study was conducted between October 2024 and March 2025 at the Home Health Services Unit of İzmir Atatürk Training and Research Hospital. The study included bedridden patients over 18 years old who had registered with the unit in the past three months and had no existing pressure injuries. Based on a power analysis, the sample size was determined to be 52, and the study was completed with 27 individuals in the control group and 26 in the intervention group. Randomization was performed using random.org. Data were collected through home visits and phone calls using a Participant Information Form and a Pressure Injury Monitoring Form developed by the researcher. The intervention group caregivers received structured training on pressure injury prevention, while the control group received standard care. Data were analyzed using SPSS 25 software; parametrictests, Mann-Whitney U test, Chi-square test, and Fisher's Exact Test were used, with a significance level of p<0.05. Results: Intheintervention group, the pressure injury rate was 7.4%, while in the control group it was 38.5%, and this difference was statistically significant (p=0.007). Additionally, a significant association was found between pressure injury development and nutritional method (p=0.038), cognitivestatus (p=0.016), and use of anti-dementia medication (p=0.029). Conclusion: This study demonstrated that structured training provided to caregivers of bedridden patients receiving homecare significantly reduces the development of pressure injuries. The training improved caregivers' knowledge and practices, proving effective even in the presence of risk factors. These findings suggest that education should be considered a fundamental intervention in homecare, and similar programs should be expanded to improve overall care quality.
Benzer Tezler
- Bakım verici aile üyelerinin basınç yaralanmasını önleme konusunda bilgi düzeyinin belirlenmesi
Determining the level of knowledge of caregiver family members on pressure injury prevention
HANDAN ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikSanko ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM KILIÇ
- Ankara bölgesindeki hastane ve bakımevlerindeki hastalarda bası yaraları ve uygulanan tedavilerin araştırılması
Investigation of pressure ulcers and their treatments of patients at hospitals and nursing homes in Ankara province
TESLİME ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eczacılık ve FarmakolojiSelçuk ÜniversitesiFarmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS UĞUZ
- Evde sağlık hizmeti alan ve bası yarası saptanan hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri ile laboratuvar parametreleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of relationships between sociodemographic and clinical characteristics and laboratory parameters in patients with pressure ulcers who receive home health care
MERVE ARAT ÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Evde sağlık biriminde takip edilen hastaların basınç yarası risk durumu, mevcut bası yarası yönünden değerlendirilmesi ve basınç yarasına bağlı yaşanılan zorlukların sorgulanması
Pressure ulcer risk status, evaluation of patients followed i̇n the home care unit i̇n terms of existing pressure sores and questioning of difficulties experienced due to pressure sores
FATMA GÜZEL AYGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN HÜSEYİN AKSOY
- Acil servise başvuran yatağa bağımlı (Bakıma muhtaç) hastaların sağlık ve sosyal gereksinimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the medical and social needs of bedridden patients presenting to the emergency department
AYŞE ECE TAVAS
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2014
İlk ve Acil YardımEge ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN