Ebeveynlerin phubbing davranışları ile okul öncesi çocukların problemli teknoloji kullanımları ve dijital oyun bağımlık eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationship between parents' phubbing behaviour and preschool children's problematic technology use and digital game addiction tendencies
- Tez No: 976949
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAHATTİN SEMİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Dönem, Ebeveyn Phubbing'i, Problemli Teknoloji Kullanımı ve Dijital Oyun Bağımlık Eğilimi, Preschool Period, Parental Phubbing, Problematic Technology Use and Digital Game Addiction Tendency
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Ebeveynlerin Phubbing Davranışları ile Okul Öncesi Çocukların Problemli Teknoloji Kullanımları ve Dijital Oyun Bağımlık Eğilimleri Arasındaki İlişki incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılarak ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Erzurum ili merkez ilçelerinde bulunan resmi devlet anaokulları ve anasınıflarında öğrenim gören 36-72 ay yaş grubu çocuklar ve ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise 2024-2025 eğitim öğretim yılı Erzurum il merkezinde öğrenim gören 496 okul öncesi dönemi çocukları ve çocukların ebeveynleri oluşturmuştur. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt ve uygun örnekleme kullanılmıştır. Demografik Bilgi Formu, Phubbing Ölçeği (GSP), Problemli Teknoloji Kullanım Ölçeği ve Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi (DOBE) ölçekleri çalışmada veri toplama aracı olarak tercih edilmiştir. Verilerin analizi SPSS (Statistical Packagefor Social Sciences) 27.0 ve AMOS 24.0 istatistik programında yapılmıştır. Tanımlayıcı veri analizinde Cronbach Alpha'dan ve geçerlik için Doğrulayıcı Faktör Analizinden (DFA) yararlanılmıştır. Parametrik testler kapsamında, gruplar arasındaki farkı belirlemek amacıyla ANOVA testi uygulanmış; anlamlı fark bulunan durumlarda ise karşılaştırmalar için Tukey testinden faydalanılmıştır. Araştırmada değişkenler arasındaki ilişki ise Pearson korelasyon ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda Çocuklar İçin Problemli Teknoloji Kullanımı, kullanım sürekliliği, kontrole karşı direnç ve gelişime etki değişkenlerinde kız çocukların puanı erkek çocuklara göre yüksek bulunmuştur. Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi'nin alt boyutlarından olan hayattan kopma ve hayata yansıtma değişkenlerinde kız çocuklarının puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Çocuklar İçin Problemli Teknoloji Kullanımı ve bazı alt boyutlarında çocukların kardeş sayıları arttıkça çocukların teknoloji kullanımının daha problemli hale gelme eğiliminde olduklarını görülmüştür. Ebeveynlerin genel phubbing ve alt boyutları ile çocuk sayısı arasında anlamlı ilişki görülmemiştir. Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi, hayattan kopma ve sürekli oynama boyutlarıyla kardeş sayısının artması zayıf bir artışa neden olduğu gözlemlenmiştir. Çocuklar İçin Problemli İnternet Kullanımı ve Yoksunluk Kaçış değişkenlerinde, Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi, çatışma ve sürekli oynama değişkenlerinde, önceden okul öncesi eğitim alan çocukların puanları anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Araştırmada, ebeveynlerin eğitim durumuna göre genel phubbing düzeylerinde farklılık gözlemlenmiş; lise mezunu annelerin phubbing düzeylerinin diğer gruplara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna paralel olarak, bu ebeveynlerin çocuklarında problemli teknoloji kullanımı ve dijital oyun bağımlılığı eğilimlerinin de daha yüksek olduğu saptanmıştır. Genel Phubbing, cep telefonu olmadan kalma korkusu, kişiler arası çatışma, kendini izolasyon ve problemi kabullenme değişkenlerinde, çalışan annelerin puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur Aynı şekilde Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi, hayata yansıtma değişkeninde anlamlı bir fark tespit edilmiş, çalışan annelerin çocuklarının aldıkları puanların anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Çocuklarda, Problemli Teknoloji Kullanımı, kullanım sürekliliği, kontrole karşı direnç, gelişime etki ve yoksunluk kaçış değişkenlerinde, çalışan anne ve çalışmayan babaların çocuklarının puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Genel Phubbing, Kendini İzolasyon ve Problem değişkenlerinde, çalışan annelerin ve çalışmayan babaların puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmamızda düşük gelir düzeyine sahip ebeveynlerde daha yüksek Genel Phubbing, çocuklarında ise Problemli Teknoloji Kullanımı ve Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi puanlarının anlamlı olarak arttığı bulunmuştur. Sonuç olarak; ebeveynlerin genel phubbing seviyesi artıkça çocukların problemli teknoloji kullanımları ve dijital oyun bağımlık eğilimlerinin arttığı, aynı şekilde çocukların problemli teknoloji kullanımları ve dijital oyun bağımlık eğilimlerinin arasında da pozitif bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çocuklar yetişkinleri model olarak taklit ettiklerinden, ebeveynler cep telefonuyla fazla zaman geçirmemeli, çocuklarıyla beraber fazla zaman geçirmeleri ve çocuklarının gelişimini destekleyecek farklı aktiviteler (geleneksel oyunlar, sportif aktiviteler, sanatsal ve kültürel etkinlikler vb.) yapmalarını desteklemelidirler. Anne ve babalar birbirini destekleyecek biçimde tutarlı ve kararlı bir rehberlik stratejisi uygulamalıdırlar. Ebeveynler çocuklarını dijital araçlar yerine çocukların gelişimlerini destekleyecek eğitici oyuncaklar alarak bu yöne yönlendirmelidirler.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationship between Phubbing Behaviours of Parents and Problematic Technology Use and Digital Game Addiction Tendencies of Preschool Children was examined. Relational survey model was used in the study by using quantitative research methods. The population of the study consisted of children aged 36-72 months and their parents studying in official state kindergartens and nursery schools in the central districts of Erzurum province. The sample of the study consisted of 496 preschool children and their parents studying in Erzurum city centre in the 2024-2025 academic year. Criterion and appropriate sampling from purposive sampling methods were used. Demographic Information Form, Phubbing Scale (GSP), Problematic Technology Use Scale and Digital Game Addiction Tendency (DOBE) scales were preferred as data collection tools in the study. The data were analysed using SPSS (Statistical PackageforSocialSciences) 27.0 and AMOS 24.0 statistical programmes. Cronbach Alpha was used for descriptive data analysis and Confirmatory Factor Analysis (CFA) was used for validity. Within the scope of parametric tests, ANOVA test was applied to determine the difference between the groups; in cases where there was a significant difference, Tukey test was used for comparisons. The relationship between the variables in the study was tested with Pearson correlation. As a result of the research, the scores of girls were found to be higher than boys in the variables of Problematic Technology Use for Children, continuity of use, resistance to control and impact on development. It was observed that the scores of girls were significantly higher in the variables of disconnection from life and reflection on life, which are sub-dimensions of Digital Game Addiction Tendency. In Problematic Technology Use for Children and some of its sub-dimensions, it was seen that children's technology use tended to become more problematic as the number of siblings increased. There was no significant relationship between parents' general phubbing and its sub-dimensions and the number of children. It was observed that the increase in the number of siblings caused a weak increase in the Digital Game Addiction Tendency, detachment from life and continuous playing dimensions. In the variables of Problematic Internet Use and Deprivation Escape for Children, Digital Gaming Addiction Tendency, conflict and continuous playing variables, the scores of children who previously received preschool education were significantly higher. In the study, a difference was observed in general phubbing levels according to the educational status of the parents; it was determined that the phubbing levels of high school graduate mothers were higher than the other groups. In parallel with this, it was found that these parents also had higher tendencies of problematic technology use and digital game addiction in their children. In the variables of General Phubbing, fear of being without a mobile phone, interpersonal conflict, self-isolation and acceptance of the problem, the scores of working mothers were found to be significantly higher. Likewise, a significant difference was found in the Digital Game Addiction Tendency, reflection on life variable, and it was seen that the scores of the children of working mothers were significantly higher. It was concluded that the scores of the children of working mothers and non-working fathers were significantly higher in the variables of Problematic Technology Use, continuity of use, resistance to control, impact on development and deprivation escape. In General Phubbing, Self-Isolation and Problem variables, it was found that the scores of working mothers and non-working fathers were significantly higher. In our research, it was found that parents with low income levels had higher General Phubbing scores, and their children's Problematic Technology Use and Digital Game Addiction Tendency scores increased significantly. As a result, it was concluded that as the general phubbing level of parents increases, children's problematic technology use and digital game addiction tendencies increase, and there is a positive relationship between children's problematic technology use and digital game addiction tendencies. Since children imitate adults as models, parents should not spend too much time with mobile phones, spend more time with their children and support them to do different activities (traditional games, sportive activities, artistic and cultural activities, etc.) to support their children's development. Parents should implement a consistent and determined guidance strategy in a way that supports each other. Parents should direct their children in this direction by buying educational toys that will support children's development instead of digital tools.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinde ebeveyn phubbing ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişki: Kaygı -depresyon ve algılanan sosyaldesteğin aracı rolü
The relationship between parental phubbing and smartphone addiction in middle school students: The mediating role of anxiety-depression and perceived social support
SENA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK CANER YAM
- Ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve bilişsel kopma sendromu belirtilerinin internet kullanımı ve uyku kalitesi üzerine etkisi: Ebeveynlerin bilişsel kopma sendromu belirtileri, internet kullanımı ve sosyotelizm davranışının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
TUĞBA KAVRUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU KARDAŞ
- Ebeveyn Phubbing davranışı ile okulöncesi çocukların problemli medya kullanımı arasındaki ilişkide çocuklarda kaygının aracı rolü
The mediating role of anxiety in the relationship between parental Phubbing behavior and problematic media use among preschool children
OKTAY DÖNÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN KIRAL
DOÇ. DR. MUSTAFA KALE
- Karşıt olma karşı gelme bozukluğu eşlik eden ve etmeyen dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde ebeveyn sosyotelizminin agresyon, başa çıkma ve yalnızlık üzerine etkisi
The effect of parental phubbing on aggression, coping and loneliness in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder with and without oppositional defiant disorder
PINAR ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK SÜZER GAMLI
- Ebeveynlerin sosyotelizm düzeyinin adölesanların özgüvenine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of parents' phubbing levels on the self-confidence of adolescents
HACER GÖKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikFırat ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATOŞ UNCU