Kripto paranın, altın, dolar endeksi, VIX ve petrol fiyatları ile asimetrik ilişkisi: Kantil üzerine kantil regresyon analizden kanıtlar
Asymmetric relationship of cryptocurrency with gold, dollar index, VIX and oil prices: Evidence from quantille-on-quantille regression
- Tez No: 976887
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET DİNÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Econometrics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Politikası Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Takas sistemiyle başlayıp günümüzde teknolojik gelişmelerle kripto para birimlerine evrilen para, tarih boyunca hem bireylerin hem de ülkelerin gücünü yansıtan bir gösterge ve önemli bir yatırım aracı olmuştur. Ancak son yıllarda ortaya çıkan kripto paralar, geleneksel para tanımından önemli farklılıklar göstermektedir. Bu tez, bir kripto para olan Bitcoin'in (BTC), güvenli liman varlığı olarak kabul edilen altın, korku endeksi olarak görülen VIX endeksi, ABD dolarının küresel gücünü gösteren dolar endeksi, euro endeksi, ABD faiz oranı ve petrol piyasası ile olan ilişkisini ampirik olarak incelemektedir. Çalışma, 2012M3-2024M11 dönemine ait verileri kullanarak kantil üzerine kantil regresyon analizini uygulamaktadır. Elde edilen bulgular, değişkenler arasındaki ilişkilerin dinamik ve koşullu olduğunu ortaya koymaktadır. Altının düşük kantil değerleri ile BTC'nin düşük ve yüksek kantil değerleri arasında güçlü negatif bir ilişki, altının yüksek kantil değerleri ile BTC'nin düşük kantil değerleri arasında ise güçlü pozitif bir ilişki gözlemlenmiştir. Bu durum, BTC'nin piyasa koşullarına bağlı olarak altınla farklı tepkiler verdiğini göstermektedir. Dolar endeksi ile BTC arasında genel olarak negatif bir ilişki söz konusudur ancak dolar endeksinin yüksek kantil değerleri ile BTC'nin orta kantil değerleri arasında pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Benzer şekilde, Euro ile BTC arasında da dolara benzeyen bir ilişki mevcuttur. BTC'nin düşük kantil değeri ile Euro'nun neredeyse tüm kantil değerleri arasında sadece pozitif bir ilişki bulunmaktadır. VIX Endeksi ile BTC'nin orta kantil değeri ile VIX'in yüksek kantil değerleri arasında pozitif bir ilişki varken, BTC'nin yüksek kantil değerlerinde bu ilişki güçlü bir şekilde negatife dönmektedir. Bu, piyasa volatilitesinin arttığı dönemlerde BTC'nin yüksek getiriler sunduğunu, ancak çok yüksek volatilite durumlarında ters yönlü bir hareket sergileyebildiğini göstermektedir. Genel olarak, BTC ile ABD faiz oranları arasında pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu, faiz oranlarındaki artışların BTC'nin fiyatını olumlu yönde etkileyebileceğini işaret etmektedir. Son olarak, petrol piyasasına bakıldığında Brent petrol ile genel olarak negatif bir ilişki gözlemlenirken, Dubai petrol ile pozitif ve WTI petrol ile ise karışık bir ilişki mevcuttur. Bu durum, petrol piyasasının farklı segmentlerinin BTC ile farklı dinamikler sergilediğini göstermektedir. Elde edilen bulgular ışığında, politika yapıcılar ve piyasa düzenleyiciler için önemli öneriler sunulabilir. BTC'nin geleneksel varlıklarla olan karmaşık ve değişken ilişkisi, kripto para piyasaları için tek tip bir düzenleyici çerçevenin yeterli olmayacağını göstermektedir. Düzenlemeler, piyasa koşullarına (düşük, orta, yüksek volatilite) göre esneklik gösterecek şekilde tasarlanmalıdır. Ayrıca, kripto para piyasalarının küresel finansal istikrar üzerindeki potansiyel etkilerinin sürekli olarak izlenmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Money, which started with the barter system and evolved into cryptocurrencies with technological developments today, has been an indicator reflecting the power of both individuals and countries and an important investment tool throughout history. However, cryptocurrencies that have emerged in recent years show significant differences from the traditional definition of money. This thesis empirically examines the relationship between Bitcoin (BTC), a cryptocurrency, and gold, which is considered a safe-haven asset; the VIX index, which is seen as a fear index; the dollar index, which shows the global strength of the US dollar; the euro index; the US interest rate; and the oil market. The study applies quantile-on-quantile regression analysis using data for the period 2012M3-2024M11. The findings reveal that the relationships between variables are dynamic and conditional. A strong negative relationship is observed between the low and high quantiles of BTC and the low and high quantiles of gold, while a strong positive relationship is observed between the high quantiles of gold and the low quantiles of BTC. This suggests that BTC reacts differently to gold depending on market conditions. There is a generally negative relationship between the dollar index and BTC, but there is a positive relationship between the high quantiles of the dollar index and the mid-quantiles of BTC. Similarly, there is a similar relationship between the euro and BTC. There is only a positive relationship between the low quantile of BTC and almost all quantiles of the euro. While there is a positive relationship between the VIX Index and the mid-quantile value of BTC and the high quantile values of VIX, this relationship turns strongly negative at high quantile values of BTC. This suggests that BTC offers high returns during periods of increased market volatility but can exhibit an inverse movement in very high volatility situations. Overall, a positive relationship was found between BTC and US interest rates. This indicates that increases in interest rates may positively affect the price of BTC. Finally, when the oil market is analysed, a negative relationship is generally observed with Brent oil, while there is a positive relationship with Dubai oil and a mixed relationship with WTI oil. This suggests that different segments of the oil market exhibit different dynamics with BTC. In the light of the findings, important recommendations can be made for policymakers and market regulators. BTC's complex and volatile relationship with traditional assets suggests that a uniform regulatory framework for cryptocurrency markets will not be sufficient. Regulations should be designed to be flexible according to market conditions (low, medium, or high volatility). Moreover, the potential impact of cryptocurrency markets on global financial stability needs to be continuously monitored.
Benzer Tezler
- Bitcoin'in fiyat dinamiklerinin belirleyicileri: Bir zaman seri yaklaşımı
The determinants of Bitcoin's price dynamics: A time series approach
BUĞRA İSLİM
- Kripto paraların Türkiye'nin seçilmiş makroekonomik değişkenleri üzerine etkisi: Bitcoin örneği
The impact of cryptocurrencies on selected macroeconomic variables of Turkey: Bitcoin case
GÖKHAN SALMAN
Doktora
Türkçe
2024
EkonomiManisa Celal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA HAKAN YALÇINKAYA
- Kripto para birimi: Bitcoin' in getiri oynaklığının otoregresif koşullu değişen varyans modelleri ile tahmini
Crypto currency: Estimation of the return volatility of Bitcoin by autoregressive conditional variable models
SALİH HOŞ
- Bitcoin fiyatının belirleyicileri: Düzgün yerel projeksiyonlar yöntemi ile bir uygulama
Determinants of Bitcoin price: An application with smooth local projections
SAVAŞ MÜCTEBA HARPUTLU
Doktora
Türkçe
2025
EkonomiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GANİTE KURT
- Central bank digital currencies (CBDCs): A countermeasure to anti-money laundering (AML) challenges posed by cryptocurrencies?
Merkez bankası dijital para birimleri (CBDC'ler): Kripto para birimlerinin neden olduğu karapara aklama (AML) zorluklarına karşı bir önlem mi?
ALBINA GAISINA
Doktora
İngilizce
2026
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MATTHIAS PETER FINGER