Oyun tabanlı bilimin doğası öğretimi: Öğretmen adaylarının epistemolojik inançları, argümantasyon becerileri ve fen öğretimi öz yeterlik inançlarının incelenmesi
Game-based nature of science teaching: Examining preservice teachers' epistemological beliefs, argumentation skills, and science teaching self-efficacy beliefs
- Tez No: 976681
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN MIHLADIZ TURHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, oyun tabanlı bilimin doğası öğretiminin fen bilgisi öğretmen adaylarının epistemolojik inançları, argümantasyon becerileri ve fen öğretimi öz-yeterlik inançları üzerindeki etkisini incelemektedir. Çalışma, 2024-2025 güz döneminde Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde“Bilimin Doğası (BD) ve Öğretimi”dersi kapsamında 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 23 fen bilgisi öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi uygulanmıştır. Araştırmanın nicel boyutu ön-test/son-test tek grup yarı deneysel desene göre yürütülmüştür. Bu boyutta Mıhladız (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan Bilimin Doğasına Yönelik Görüşler Anketi (BDYG), Hiğde ve Aktamış (2018) tarafından geliştirilen Bilimsel Argümantasyon Testi ve Gözüm (2015) tarafından hazırlanan Fen Bilimleri Öğretimi Öz-Yeterlik Ölçeği katılımcı gruba uygulanmıştır. Nitel veri toplama sürecinde olgubilim (fenomenoloji) yöntemi benimsenmiş olup, yedi gönüllü katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir.“Oyun Tabanlı Bilimin Doğası Öğretimi (OTBDÖ)”uygulamalarını içeren araştırma fen bilgisi öğretmen adaylarıyla 12 haftalık süreçte gerçekleştirilmiştir. Bu sürecin ilk haftalarında adaylara bilimin doğası (BD) ve eğitsel oyun içeriğinin öğretimi yapılmış ayrıca bilimin doğası yaklaşımlarını içeren oyun uygulamalarının tasarım-planlama aşamalarına yönelik tanıtım eğitimi verilmiştir. Ertesi 4 haftada da araştırmanın modeli olan“rekabet et, keşfet, tartış”unsurlarını taşıyan OTBDÖ gerçekleştirilmiş ve bu süreçte 4“Bilimin Doğası Oyunu (BDO)”uygulanmıştır. Lederman ve Abd-El-Khalick (1998) tarafından BD öğretiminde kullanılan 2 etkinliğin araştırmacı tarafından araştırmanın oyun modeli unsurlarına ve doğrudan-yansıtıcı öğretim ilkelerine göre yeniden tasarlanmasıyla 2 BDO oluşturulmuş ayrıca diğer 2 BDO da araştırmanın OTBDÖ modeli ve hedeflerine uygun şekilde yaratıcı ve özgün bir süreçle tasarlanmıştır. Tasarlanan BDO'lar hem uygulanmış hem de OTBDÖ için tasarım-planlama-uygulama süreçleri adaylarla tartışılmıştır. Buna ek olarak, öğretmen adayları da gruplar hâlinde eğitsel oyun senaryoları ve ders planları hazırlayarak, tasarladıkları BDO'larını sınıf arkadaşlarına uygulamışlardır. Böylece fen bilimleri öğretmen adayları oyun temelli öğretim deneyimini çok yönlü biçimde deneyimlemiştir. Araştırma sonuçları, BDYG'de“gerçekçi (R) görüş”kodlu yanıt sayısının 21 katılımcıda artış gösterdiğini dolayısıyla OTBDÖ uygulamalarının öğretmen adaylarının çağdaş epistemolojik inançlar geliştirmelerini önemli ölçüde desteklediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca Fen Bilimleri Öğretimi Öz-Yeterlik Ölçeğinin olumlu alt boyutunda Mann-Whitney U testinin orta büyüklükte anlamlı bir artış gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum da OTBDÖ'nün adayların fen öğretimine yönelik öz yeterlik düzeylerini artırdığını yansıtmaktadır. Bunun yanı sıra“Bilimsel Argümantasyon”puanlarında ortalama bir artış eğilimi olmasına karşın bağımsız örneklemler t-testinde anlamlı farklılık düzeyine erişemediği belirlenmiştir. Bu anlamda OTBDÖ uygulamalarının argümantasyon becerilerinde beklenen artışı sağlayamadığı ancak bilimsel argümantasyon becerilerine olumlu bir ivme kazandırdığı söylenebilir. Ayrıca OTBDÖ uygulamalarını katılımlarıyla ve tasarımlarıyla deneyimleyen öğretmen adaylarının sürece yönelik olumlu görüşler geliştirdikleri ve kendi öğretimlerinde OTBDÖ'yü kullanmaya oldukça eğilimli oldukları tespit edilmiştir. Elde edilen olumlu sonuçlar doğrultusunda fen eğitiminin temeli olan bilimin doğası anlayışı ve uygulamalarının OTBDÖ yoluyla öğrenme ortamına taşınması şiddetle önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the effect of game-based nature of science (NOS) instruction on preservice science teachers' epistemological beliefs, argumentation skills, and science teaching self-efficacy beliefs. The research was conducted in the fall semester of the 2024–2025 academic year with 23 fourth-year preservice science teachers enrolled in the“Nature of Science and Its Teaching”course at Burdur Mehmet Akif Ersoy University. A mixed-methods research design, combining both quantitative and qualitative approaches, was employed. The quantitative phase was carried out using a one-group pre-test/post-test quasi-experimental design. In this phase, the participants completed the Views of Nature of Science Questionnaire (VNOS) adapted into Turkish by Mıhladız (2010), the Scientific Argumentation Test developed by Hiğde and Aktamış (2018), and the Science Teaching Self-Efficacy Scale prepared by Gözüm (2015). The qualitative data collection process adopted the phenomenology method and semi-spoken interviews were conducted with seven volunteer relations. The study incorporating“Game-Based Nature of Science Instruction (GB-NOSI)”practices was conducted with pre-service science teachers over a 12-week period. In the initial weeks, the participants were instructed on the nature of science (NOS) and the use of educational game content, and were provided with introductory training on the design and planning phases of game applications involving NOS approaches. In the following four weeks, GB-NOSI, which formed the research model and encompassed the elements of“compete, explore, and discuss,”was implemented, during which four“Nature of Science Games (NOSGs)”were carried out. Two of these NOSGs were created by redesigning activities originally used by Lederman and Abd-El-Khalick (1998) in NOS instruction, adapted by the researcher in accordance with the elements of the game-based model of the study and the principles of explicit-reflective instruction. The other two NOSGs were developed through a creative and original process aligned with the objectives of the GB-NOSI model. The designed NOSGs were both implemented and discussed with the participants in relation to their design, planning, and implementation processes for GB-NOSI. Additionally, the pre-service teachers, working in groups, prepared educational game scenarios and lesson plans, and applied their self-designed NOSGs to their peers. In this way, the pre-service science teachers experienced game-based instruction in a multidimensional manner. The research findings indicate that the number of responses coded as“realistic (R) views”in the VNOS increased among 21 participants, thereby demonstrating that GBNOSI practices significantly supported the development of pre-service teachers' contemporary epistemological beliefs. In addition, the positive sub-dimension of the Science Teaching Self-Efficacy Scale showed a statistically significant medium-sized increase according to the Mann–Whitney U test. This finding reflects that GBNOSI enhanced the participants' self-efficacy levels regarding science teaching. Moreover, although the mean scores of“Scientific Argumentation”exhibited an upward trend, the independent samples t-test did not reach a statistically significant difference. Accordingly, it can be suggested that while GBNOSI practices did not provide the expected improvement in argumentation skills, they nevertheless gave a positive impetus to the development of scientific argumentation competencies. Furthermore, pre-service teachers who experienced GBNOSI both through participation and design expressed positive views toward the process and were highly inclined to use GBNOSI in their own teaching. In line with the positive results obtained, it is strongly recommended that the understanding and practices of the nature of science, as the cornerstone of science education, be effectively transferred into learning environments through GBNOSI.
Benzer Tezler
- Determining the barriers and opportunities for the integration of extended reality in disaster management using MCDM methods
Afet yönetiminde genişletilmiş gerçeklik teknolojilerinin entegrasyonu önündeki engeller ve fırsatların ÇKKV yöntemleriyle belirlenmesi
EREN MERT KAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ÖMER EKMECİOĞLU
- Human operator modelling with ts fuzzy modelling using symbolic interval-valued data
Sembolik aralık-değerli veri kullanarak takagi-sugeno bulanık modelleme ile insan opertörlerinin modellenmesi
ANIL ERDİNÇ TÜFEKÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUFAN KUMBASAR
- Emotion aware artificial intelligence for cognitive systems
Bilişsel sistemler için duygu farkındalıklı yapay zeka
DEĞER AYATA
Doktora
İngilizce
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF YASLAN
PROF. DR. MUSTAFA ERSEL KAMAŞAK
- Live with nature to live in nature: A public participatory mapping of place values of Atatürk Urban Forest
Doğada yaşamak için doğa ile yaşa: Atatürk Kent Ormanı yer değerlerinin kamu katılımlı haritalanması
KOSAR AZARMIKHOSROSHAHI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF KISAR KORAMAZ
- Uyarlanabilir öğrenme yaklaşımı ile desteklenmiş metaverse eğitim ortamının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of a metaverse learning environment supported by an adaptive learning approach
SAVAŞ ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilim ve TeknolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiBilgisayar Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL ERGÜN