Geri Dön

Döviz kuru ve ekonomik büyüme ilişkisi üzerine: D-8 ülkelerinden kanıtlar

On the relationship between excange rates and economic growth: Findings from D-8 countries

PDF İndir

  1. Tez No: 976471
  2. Yazar: YUSUF KESKİN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET EROĞLU SEVİNÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Iğdır Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, D-8 ülkeleri kapsamında döviz kuru ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi 1980–2023 dönemi için incelemektedir. Örneklem, Bangladeş, Endonezya, İran, Malezya, Mısır, Nijerya, Pakistan ve Türkiye'den oluşan sekiz gelişmekte olan ülkeleri kapsamaktadır. Araştırmanın temel amacı, kur dalgalanmalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini istatistiksel yöntemlerle tahmin etmek ve ilişkinin yönünü belirlemektir. İlk olarak döviz kuru ve ekonomik büyüme kavramları kuramsal çerçevede ele alınmış, ardından bu değişkenler arasındaki ilişkiye odaklanan ampirik literatür incelenmiştir. Uygulama aşamasında D-8 ülkelerine ait 1980–2023 dönemine ilişkin döviz kuru, büyüme, enflasyon, faiz, işsizlik, ithalat, ihracat ve cari denge verileri değerlendirilerek panel veri seti oluşturulmuştur. Çalışmada esas olarak döviz kurunun ekonomik büyüme üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu kapsamda döviz kuru modelin temel (bağımsız) değişkeni olarak belirlenmiş, diğer makroekonomik göstergeler ise (enflasyon, faiz, işsizlik vb.) kontrol değişkenleri olarak modele dahil edilmiştir. Böylece döviz kurunun büyüme üzerindeki etkisi kontrol değişkenlerinin etkilerinden arındırılarak daha sağlıklı biçimde analiz edilmiştir. Analizler EViews programı kullanılarak yürütülmüş; sabit ve rassal etkiler tahmin edildikten sonra Hausman testi ile uygun model seçilmiş ve panel regresyon tahminleri yapılmıştır. Son aşamada ise değişkenler arasındaki olası nedensellik ilişkileri Dumitrescu-Hurlin testi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, işsizlik oranındaki artışların ekonomik büyümeyi istatistiksel olarak anlamlı biçimde olumsuz etkilediğini, cari işlemler dengesindeki iyileşmelerin ise büyümeyi pozitif yönde desteklediğini ortaya koymuştur. Buna karşılık döviz kuru, enflasyon, faiz, ithalat ve ihracat değişkenlerinin büyüme üzerindeki etkilerinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Dumitrescu-Hurlin testi ise döviz kuru ile ekonomik büyüme arasında tek yönlü, cari işlemler dengesi ile büyüme arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisinin bulunduğunu göstermektedir. Bulgular genel olarak D-8 ülkelerinde döviz kurunun ekonomik büyümeyi doğrudan değil, dolaylı ve gecikmeli olarak etkileyebileceğine işaret etmektedir. Ayrıca bu ülkelerde işsizlik oranı ve dış dengenin büyümenin önemli belirleyicileri olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, D-8 üyelerinin sürdürülebilir büyüme hedeflerine ulaşabilmeleri için döviz kuru istikrarını gözeten, dış dengeyi koruyan ve istihdamı önceleyen yapısal politikalar geliştirmeleri önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study examines the relationship between exchange rates and economic growth in the context of D-8 countries for the period 1980–2023. The sample consists of eight developing countries: Bangladesh, Indonesia, Iran, Malaysia, Egypt, Nigeria, Pakistan, and Turkey. The primary purpose of the research is to reveal the effects of exchange rate fluctuations on economic growth through statistical methods and to determine the direction of this relationship. Firstly, the concepts of exchange rate and economic growth were examined within a theoretical framework, followed by a review of the empirical literature focusing on the relationship between these variables. In the application stage, a panel data set was constructed by evaluating exchange rate, growth, inflation, interest rate, unemployment, import, export, and current account balance data for the D-8 countries covering the period 1980–2023. The study primarily investigates the effect of the exchange rate on economic growth. In this context, the exchange rate was determined as the main (independent) variable of the model, while other macroeconomic indicators (such as inflation, interest rate, and unemployment) were included as control variables. Thus, the impact of the exchange rate on growth was analyzed more accurately by isolating it from the effects of control variables. The analyses were conducted using the EViews program; after estimating fixed and random effects, the appropriate model was selected through the Hausman test, and panel regression estimations were performed. Finally, possible causal relationships among the variables were evaluated using the Dumitrescu-Hurlin causality test. The findings indicate that increases in the unemployment rate negatively and statistically significantly affect economic growth, while improvements in the current account balance positively and significantly contribute to growth. In contrast, the effects of exchange rates, inflation, interest rates, imports, and exports on growth were found to be statistically insignificant.Furthermore, the Dumitrescu-Hurlin test demonstrated that there is a unidirectional causality from exchange rates to economic growth, and a bidirectional causality between the current account balance and growth. Overall, the findings suggest that in D-8 countries, exchange rates may affect economic growth indirectly and with a time lag. Furthermore, it is understood that the unemployment rate and external balance are significant determinants of growth in these countries. Accordingly, it is recommended that D-8 member states develop structural policies that prioritize exchange rate stability, maintain external balance, and promote employment to achieve their sustainable growth targets.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    711267

    The impact of technology on unemployment

    Teknolojinin işsizlik üzerindeki etkisi

    HAMİ SAKA

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Ekonomiİstanbul Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET KUTLUĞHAN SAVAŞ ÖKTE

  2. Tez No

    907067

    Kripto paraların Türkiye'nin seçilmiş makroekonomik değişkenleri üzerine etkisi: Bitcoin örneği

    The impact of cryptocurrencies on selected macroeconomic variables of Turkey: Bitcoin case

    GÖKHAN SALMAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    EkonomiManisa Celal Bayar Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA HAKAN YALÇINKAYA

  3. Tez No

    595096

    Döviz kurları, dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama

    Exchange rates, the relationship between foreign trade and economic growth: An application on Turkey

    ÇİĞDEM ALİM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    EkonometriSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NECATİ ALP ERİLLİ

  4. Tez No

    564665

    Ekonomik büyüme, reel döviz kuru ve dış ticaret arasındaki nedensellik ilişkileri: 2003-2017 Türkiye örneği

    Economic growth, real exchange rate and foreign trade relations between causality: 2003-2017 case of Turkey

    GAMZE GÜL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Uluslararası İlişkilerKayseri Üniversitesi

    Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HATİCE ERKEKOĞLU

  5. Tez No

    765784

    Türkiye'de döviz kuru oynaklığı ve dış ticaret: ARDL analizi

    Exchange rate volatility and foreign trade in Turkey: ARDL analysis

    GÜLLÜ ŞAHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    EkonomiGaziantep Üniversitesi

    Uluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERDA NAKIPOĞLU ÖZSOY

Geri Dön