Kur'ân tefsîrinde bağlamın önemi -Kurtubî Tefsîri örneği
The importance of context in Qur'anic exegesis: The example of al-Qurtubî's Tafsir
- Tez No: 976215
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ALTIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Ayetler, Kurtubi, Sure, Tefsir, Verses, Qurtubi, Sura, Commentary
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezinde, Kur'ân tefsîrinde bağlamın (siyâk) önemi ele alınmakta ve bu bağlamda Kurtubî'nin el-Câmi li-ahkâmi'l-Kur'ân adlı tefsîri örnek olarak incelenmektedir. Çalışmada, metin içi ve metin dışı bağlamın, âyetlerin doğru anlaşılmasında belirleyici bir unsur olduğu vurgulanmaktadır. Tez kapsamında, Kurtubî'nin tefsîrinde siyâka verilen önem analiz edilmekte ve âyetlerin yorumlanmasında siyâk ilkesinin rolüne dair örnekler sunulmaktadır Çalışma, bağlamın yalnızca dilbilgisel ve sözlük anlamların tespîtinde değil, aynı zamanda sosyal, tarîhî ve kültürel çerçevenin anlaşılmasında da önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Kurtubî'nin tefsîri, bağlamı; âyetler arası ilişki, nüzûl sebepleri, kırâat farkları ve sahâbe rivâyetleri gibi unsurlar üzerinden değerlendirerek bütüncül bir yorum yöntemi geliştirdiğini göstermektedir. Tefsîrden aktarılan örnekler, bağlamın ihmâl edilmesinin yanlış yorumlara ve metodolojik hatalara yol açabileceğini açık biçimde ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, bağlamın Kur'ân tefsîrinde vazgeçilmez bir yöntem olduğunu ve metnin anlamının sağlıklı şekilde inşâsında temel bir rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This master's thesis examines the importance of context (siyâq) in Qur'anic exegesis, using al-Qurtubî's al-Jâmiʿ li-ahkâm al-Qur'ân as a case study. The study emphasizes that both internal and external contexts are crucial for correctly understanding the verses of the Qur'an. It analyzes the significance that al-Qurtubî attributes to context in his tafsir and presents examples illustrating the role of siyâq in the interpretation of verses. The research shows that context is not only essential for identifying the grammatical and lexical meanings of the verses but also plays a significant role in understanding the social, historical, and cultural frameworks. Al-Qurtubî's tafsir demonstrates a comprehensive exegetical method by evaluating context through inter-verse relations, reasons for revelation (asbâb al-nüzûl), qirâ'ât variations, and companion narrations. Examples cited from his tafsir clearly indicate that neglecting context can lead to misinterpretations and methodological errors. In conclusion, this study demonstrates that context is an indispensable methodological tool in Qur'anic exegesis and plays a fundamental role in the accurate construction of the text's meaning.
Benzer Tezler
- Nüzûl sırasını esas alan tefsirlerin mukayesesi (Et-Tefsîru'l-Hadîs, Fehmu'l-Kur'âni'l-Hakîm ve Beyânu'l-Hak örneği)
The comparison of the commentaries based on the order of revelation (At-Tafsîru'l-Hadīth, Fahmu'l-Qur'an al-Hakîm and Beyânu'l-Hak example)
MUSA GÜLER
Doktora
Türkçe
2018
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ AYDIN
- İzzet Derveze'nin tefsirinde kıssa-sîret ilişkisi: Sâd Sûresi örneği
The relationship between narrative and prophetic conduct in İzzet Derveze's exegesis: the case of Surah Sad
EMİRHAN EKŞİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKocaeli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM GELGEÇ
- Cumhuriyet dönemi tefsir literatüründe teo-politik yorumlamalar –Ömer Nasuhi Bilmen örneği-
Theo-political interpretations in the exegetical literature of the Republican period - The case of Ömer Nasuhi Bilmen-
NURULLAH TİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM AYHAN
- أثر الاعتزال عند الحاكم الجشمي في تفسيره( سورة البقرة أنموذجا )
Hâkim el-Cüşemî'nin tefsirinde Mu'tezilenin etkisi (Bakara Sûresi örneğinde)
AZZAM ALGHARIB
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ZÜLFİ CENNET
- Kur'ân tefsirinde bağlamsalcı yaklaşım: Abdullah Saeed örneği
A contextualist approach in Qur'anic exegesis: The case of Abdullah Saeed
YUSUF TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKocaeli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÇİÇEK
- Klasik dönemden bugüne tefsirde usul farklılığı (Mukatil B. Süleyman İle Muhammed Abid el-Câbirî örneği)
From the classical period to today distinctness of method in tafsir (example of Mukatil İbn Suleiman and Muhammad Abid el-Jabiri)
MUHAMMED HAYRİ ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2021
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET NEDİM SERİNSU