İssos-Epiphaneia Stoa'sından ele geçen sırlı seramikler
Glazed pottery unearthed from the south stoa of Issos-Epiphaneia
- Tez No: 975813
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BANU ÖZDİLEK TIBIKOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Arkeoloji, Bizans Dönemi, Bizans sanatı, Epiphaneia, Seramik sırları, İslami Dönem, Archaeology, Byzantine Period, Byzantine art, Epiphaneia, Ceramic glazes, Islamic Period
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İSSOS-EPİPHANEİA STOA'SINDAN ELE GEÇEN SIRLI SERAMİKLER Habibe USLU Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2025 Danışman: Doç. Dr. Banu ÖZDİLEK ÖZET Hatay ili, Akdeniz kıyılarının en doğu ucunda yer almakta olup, tarihî ve coğrafi konumu itibarıyla birçok uygarlığın yerleşimine sahne olmuştur. Epiphaneia Antik Kenti, günümüzde Hatay ili Erzin ilçesi sınırları içinde, Gözeneler mevkiinde, Akdeniz ile Amanos Dağları arasında uzanan İssos Ovası üzerinde konumlanmaktadır. Yerleşimin kuzeybatısında Deli Halil konisi, doğusunda Amanos Dağları, güneyinde ise Burnaz sahili yer almaktadır. İssos-Epiphaneia Antik Kenti'nde ilk arkeolojik çalışmalar 2006 yılında, Hatay Arkeoloji Müzesi'nin yaptığı kurtarma kazılarıdır. 2017-2021 yılları arasındaki çalışmalar Hatay Arkeoloji Müzesi başkanlığında, Prof. Dr. Hatice Pamir'in bilimsel danışmanlığında yürütülmüştür. 2022–2024 yılları arasında kazılar, Hatay Arkeoloji Müzesi başkanlığında ve Doç. Dr. Banu Özdilek'in bilimsel danışmanlığında sistematik kazılar hâline getirilmiştir. 2025 yılı itibarıyla ise Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile bilimsel kazı statüsü kazanmış ve çalışmalar, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Banu Özdilek başkanlığında sürdürülmektedir. 2022 yılı Özdilek ve kazı ekibinin yeni dönem kazılarıyla birlikte İssos Epiphaneia'da en erken iskanının Prehistorik çağlara değin uzanmakta olduğunu ve en geç yerleşim katmanının ise Osmanlı Dönemi'ne ait olduğunu ortaya konmuştur. Bu tez kapsamında İssos-Epiphaneia Güney Stoa Porticus alanından çıkarılan 2022 ve 2023 kazı sezonlarında ele geçen sırlı seramikler, teknik ve bezeme özellikleri açısından incelenmiştir. Çalışmada değerlendirilen sırlı seramikler arasında kaseler, tabaklar, servis kapları ve testiler gibi farklı form gruplarına ait parçalar yer almaktadır. 2022 ve 2023 yıllarında, Roma Dönemi'ne ait Güney Stoa'nın batı bölümünde yapılan kazı çalışmalarında çok sayıda sırlı seramik parçası ele geçmiştir. Bu buluntuların önemli bir bölümü profil veren formlardır. Kazılarda ele geçirilen sırlı seramikler arasında, Bizans Dönemi'nin orta ve geç evrelerine tarihlenen çok sayıda örnekle beraber Abbasi, Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı Dönemlerine ait İslami sırlı seramikleri incelenmiştir. Güney Stoa Porticus'dan ele geçen renkli sır uygulamalarında yeşil, sarı, kahverengi, beyaz ve turkuaz renklerle monokrom, polikrom, sgrafitto, astar altı boyama (slip) ve kazıma bezemeli örnekler bulunmaktadır. İssos Epiphaneia Güney Stoa'sından ele geçen sırlı seramikler teknik, tipolojik ve kronolojik açılardan değerlendirilmiş; üretim biçimleri, kullanım amaçları ve olası üretim merkezleriyle olan ilişkileri ortaya konmuştur. Sırlı seramiklerden bir bölümü ithal malzeme olup, bir kısmı da kentin ve bölgenin üretimleri olduğu tespit edilmiştir. Bu çeşitlilik, bölgenin Orta Çağ'daki üretim ve ticaret ağları içindeki önemini ortaya koymaktadır. ANAHTAR KELİMELER Ovalık Kilikya, Bizans sırlı seramik, Stoa porticus, İssos Epiphaneia, İslami Dönem Sırlı Seramik
Özet (Çeviri)
GLAZED POTTERY UNEARTHED FROM THE SOUTH STOA OF ISSOS-EPIPHANEIA Habibe USLU Department of Archaeology, Master's Thesis, 2025 Advisor: Assoc. Prof. Dr. Banu ÖZDİLEK ABSTRACT Hatay province is located at the easternmost tip of the Mediterranean coast and, due to its historical and geographical location, has been home to settlements of numerous civilizations. The ancient city of Epiphaneia is located on the Issos Plain, which lies between the Mediterranean Sea and the Amanus Mountains, in the Gözeneler area of the Erzin district of Hatay province. The Deli Halil Cone lies to the northwest of the settlement, the Amanus Mountains to the east, and the Burnaz coast to the south. The first archaeological excavations at Issos-Epiphaneia were rescue excavations conducted by the Hatay Archaeological Museum in 2006. The work between 2017 and 2021 was carried out under the direction of the Hatay Archaeological Museum and the scientific advisory of Prof. Dr. Hatice Pamir. Between 2022 and 2024, the excavations were transformed into systematic excavations under the direction of the Hatay Archaeological Museum and the scientific advisory of Assoc. Prof. Dr. Banu Özdilek. As of 2025, the site gained scientific excavation status by presidential decree, and the work continues under the direction of Assoc. Prof. Dr. Banu Özdilek, a faculty member in the Archaeology Department of the Faculty of Arts and Sciences at Hatay Mustafa Kemal University. Özdilek and the excavation team's new excavations in 2022 revealed that the earliest settlement at Issos Epiphaneia dates back to prehistoric times, while the latest settlement layer dates to the Ottoman Period. This thesis examines the technical and decorative features of glazed ceramics recovered from the South Stoa Porticus at Issos-Epiphaneia during the 2022 and 2023 excavation seasons. The glazed ceramics evaluated in this study include pieces belonging to various form groups, such as bowls, plates, serving vessels, and jugs. In 2022 and 2023, excavations in the western section of the South Stoa, dating from the Roman period, yielded numerous glazed ceramic fragments. A significant portion of these finds are profiled forms. Among the glazed ceramics recovered during the excavations, numerous examples dating to the middle and late Byzantine periods, as well as Islamic glazed ceramics from the Abbasid, Seljuk, Beylik, and Ottoman periods, were also examined. Colored glaze applications recovered from the South Stoa Porticus include examples of monochrome, polychrome, sgraffito, slip painting, and incised decoration in green, yellow, brown, white, and turquoise. Glazed ceramics recovered from the South Stoa of Issos Epiphaneia have been evaluated technically, typologically, and chronologically, revealing their production methods, intended uses, and potential relationships with production centers. Some of the glazed ceramics were imported, while others were identified as products of the city and the region. This diversity reveals the region's importance within the production and trade networks of the Middle Ages. KEYWORDS Cilicia Pedias, Byzantine glazed ceramics, Stoa Porticus, Issos Epiphaneia, Islamic Period Glazed Ceramics
Benzer Tezler
- İssos-Epiphaneia 2022 yılı Bouleuterion-Odeon kazılarından ele geçen seramikler
Ceramics from the Bouleuterion–Odeon complex of the ancient city of Issos-Epiphaneia
GAMZE AHRAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ArkeolojiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BANU ÖZDİLEK TIBIKOĞLU
- İssos- Epiphaneia Antik Kenti (2022- 2024 çalışmaları) mimari bezekleri
Ancient City of Issos-Epiphaneia (2022-2024 studies) architectural ornaments
ŞUAYİP ONUR AKSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ArkeolojiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BANU ÖZDİLEK
- Dörtyol ve çevresinde bulunan taşınmaz kültür varlıkları
Immovable cultural wealths in Dortyol and its surrounding
PIRIL ÖZEL
- Geophysical exploration of Kinet Höyük: A comparison of the magnetic survey with the excavation results
Kinet Höyük'ün jeofiziksel yöntemle araştırılması: Manyetik yöntemle yapılan yüzey araştırma sonuçlarının kazı sonuçları ile karşılaştırılması
AYŞEGÜL VURAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
Arkeolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. JAQUES MORİN
- Anadolu'da greko-pers etkili mezar stellerinde betimlenen av sahneleri
Hunting scenes on the greco-persian grave steles in Anatolia
MİNE KOÇDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ArkeolojiSelçuk ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZELİHA GİDER BÜYÜKÖZER