Bipolar bozukluk hastalarında zihin gezinmesi, dürtüsellik, duygu düzenleme ve bilişsel işlevler
Mind-wandering, impulsivity, emotion regulation, and cognitive functions in patients with bipolar disorder
- Tez No: 975689
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAVUZ YILMAZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM BOSTAN BENDAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel işlevler, Bipolar bozukluk, Duygu düzenleme, Dürtüsellik, Zihin yolculuğu, Cognitive functions, Bipolar disorder, Emotion regulation, Impulsivity, Mind wandering
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, bipolar bozukluk tanılı hastalarda zihin gezinmesi, dürtüsellik, duygu düzenleme becerileri ve bilişsel işlevlerin remisyon döneminde nasıl etkilendiğini incelemek amaçlanmıştır. Özellikle, ataklar arası dönemde dahi hastaların söz konusu alanlarda sağlıklı bireylerden farklılık gösterip göstermediği ve kalıntı duygudurum belirtilerinin bu süreçlerle ilişkisi araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmaya DSM-5 ölçütlerini karşılayan, remisyon döneminde olduğu kabul edilen 51 bipolar bozukluk tanısı konulmuş hasta dahil edilmiştir. Remisyon, Young Mani Derecelendirme Ölçeği ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği puanlarının eşik değerlerin altında olmasıyla tanımlanmıştır. Kontrol grubu olarak yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından eşleştirilmiş 51 sağlıklı gönüllü seçilmiştir. Katılımcılara zihin gezinmesi, dürtüsellik ve duygu düzenleme ile ilgili ölçekler uygulanmış; bilişsel işlevleri değerlendirmek üzere dikkat, bellek ve yürütücü işlevleri ölçen nöropsikolojik test bataryası kullanılmıştır. Hasta grubunda ek olarak, kalıntı semptomların düzeyi psikometrik ölçeklerle değerlendirilmiştir. Veriler istatistiksel olarak analiz edilerek iki grup karşılaştırılmış, hasta grubunda klinik değişkenler arası ilişkiler incelenmiştir. Bulgular: Remisyondaki bipolar tanılı hastalar, kontrol grubuna kıyasla belirgin farklılıklar göstermiştir. Hasta grubunda dürtüsellik düzeyleri anlamlı derecede yüksek ve zihin gezinmesi puanları artmış bulunmuştur. Duygu düzenleme becerileri de gruplar arasında farklıdır; bipolar tanılı hastalar olumsuz duyguları bastırma stratejisini daha sık, yeniden çerçeveleme gibi uyumlu stratejileri daha az kullanmıştır. Nöropsikolojik testler, hasta grubunun yürütücü işlevler, dikkat ve bellek alanlarında daha düşük performans sergilediğini göstermiştir. Özellikle Stroop 3 düzeltmeleri, Stroop 4 düzeltmeleri ve Stroop 5 düzeltmeleri hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla daha yüksektir. İz sürme testinde de hasta grubunun daha yavaş ve hataya yatkın olduğu görülmüştür. Ayrıca IQ puanları açısından gruplar arasında anlamlı fark vardır. Hasta grubunda kalıntı depresif belirtiler ile bazı değişkenler arasında korelasyonlar saptanmış; kalıntı depresif belirtileri yüksek olan hastaların duygu düzenleme güçlüğü puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, manik-depresif kalıntı belirtileri olan katılımcıların da hem dürtüsellik hem de duygu düzenleme güçlüğü puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç: Bu çalışma, bipolar bozukluk tanılı hastaların remisyon döneminde dahi dürtüsellik, zihin gezinmesi, duygu düzenleme güçlüğü ve bilişsel işlev bozuklukları yaşayabildiğini göstermektedir. Hastalığın akut dönemlerinde ortaya çıkan bu bozulmaların bir kısmının remisyon döneminde de sürmesi, bipolar bozukluğun yalnızca epizodik değil, süreğen izler bırakan bir doğaya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, çalışmamızda depresif ve manik-depresif kalıntı belirtilerinin duygu düzenleme güçlükleriyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Çalışma remisyon kavramının göreceli olduğunu vurgulayarak klinisyenlerin tedavi planlarında yürütücü işlevler, dürtüsellik, duygu düzenleme, zihin gezinmesi gibi alanlara odaklanmalarının gerekliliğini ön plana çıkarmıştır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate how mind-wandering, impulsivity, emotion regulation skills, and cognitive functions are affected during the remission period in patients diagnosed with bipolar disorder. Specifically, it was examined whether patients differ from healthy individuals in these domains even during inter-episode periods and how residual mood symptoms are related to these processes. Methods: The study included 51 patients diagnosed with bipolar disorder who met DSM-5 criteria and were considered to be in remission. Remission was defined as scoring below the threshold values on the Young Mania Rating Scale and the Hamilton Depression Rating Scale. The control group consisted of 51 healthy volunteers matched for age, gender, and education level. Participants were administered scales assessing mind-wandering, impulsivity, and emotion regulation; a neuropsychological test battery evaluating attention, memory, and executive functions was also applied. Additionally, in the patient group, the level of residual symptoms was evaluated using psychometric scales. Data were analyzed statistically to compare the two groups, and relationships between clinical variables were examined within the patient group. Results: Patients with bipolar disorder in remission exhibited significant differences compared to the control group. Impulsivity levels were significantly higher, and mind-wandering scores were increased in the patient group. Emotion regulation abilities also differed between the groups; patients with bipolar disorder used maladaptive strategies such as suppression of negative emotions more frequently, while employing adaptive strategies such as cognitive reappraisal less often. Neuropsychological tests revealed lower performance in executive functions, attention, and memory among the patient group. In particular, Stroop 3, Stroop 4, and Stroop 5 correction scores were significantly higher in patients than in controls. In the Trail Making Test, patients were slower and more error-prone. IQ scores also differed significantly between the groups. Correlation analyses indicated that patients with higher residual depressive symptoms had greater difficulties in emotion regulation. Moreover, participants with both manic and depressive residual symptoms showed significantly higher impulsivity and emotion regulation difficulty scores. Conclusion: This study demonstrates that patients with bipolar disorder may continue to experience impairments in impulsivity, mind-wandering, emotion regulation, and cognitive functions even during remission. The persistence of some of these deficits beyond acute episodes suggests that bipolar disorder has a chronic nature that leaves enduring traces. Furthermore, the finding that depressive and mixed (manic-depressive) residual symptoms are associated with difficulties in emotion regulation highlights the relative nature of remission. The study emphasizes the importance for clinicians to address domains such as executive functions, impulsivity, emotion regulation, and mind-wandering in treatment planning for bipolar disorder.
Benzer Tezler
- Aşırı zihinsel gezinme fenomeninin erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve bipolar bozukluk olgularında incelenmesi ve karşılaştırılması
The study and comparison of excessively mind wandering phenomania in patiens diagnosed adult attetntion deficit hyperactivity disorder and bipolar disorder
ŞENNUR GÜNAY AKSOY
Doktora
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENGİ SEMERCİ
- Bipolar Bozuklukta Global Sinyal Topografisinin Elektrokonvulzif Tedavi İle Değişimi ve Öngörücü Rolü
Bipolar Bozuklukta Global Sinyal Topografisinin Elektrokonvulzif Tedavi İle Değişimi ve Öngörücü Rolü
KAAN KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriEge ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÇAĞDAŞ EKER
- Emet kolemanitinin ferroelektrik özellikleri
Ferroelectric properties of emet colemanite
AHMET ALİ AKŞİT
- İki kutuplu dolgulu bir elektrokimyasal kolon reaktöründe kobalt (II) asetat'ın yükseltgenmesi
Başlık çevirisi yok
ALTAN GÜVENÇ
- Kobalt (III) asetatin iki kutuplu damlamalı reaktörde elektrokimyasal olarak elde edilmesi ve prosesin optimizasyonu
Başlık çevirisi yok
SALİM ÖZTABAK