Türkiye'de yıllara göre kırmızı et ve süt üretiminin doğrusal olmayan matematiksel eşitlikler ile modellenmesi
Modeling of red meat and milk production in Türkiye by years with nonlinear mathematical equations
- Tez No: 975492
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoistatistik, Biostatistics
- Anahtar Kelimeler: Tarımsal istatistik, Agricultural statistics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan 2001-2023 yılları arasındaki kırmızı et ve süt (sığır, manda, koyun, keçi; ton) üretim verilerini kullanarak 9 farklı doğrusal olmayan model (Lojistik, Gamma, Orskov, Brody, Wood, Kuadratik, Wilmink, Kübik Parçalı ve Kübik) istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, modellerin uygunluğu; hata kareler ortalaması, düzeltilmiş belirleme katsayısı, doğruluk ve sapma faktörleri, bilgi kriterleri (Akaike bilgi kriteri, düzeltilmiş Akaike bilgi kriteri, Bayesian bilgi kriteri) ile istatistiksel ölçütlerle değerlendirilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, her iki veri seti için de en uygun modelin diğer modellere göre en düşük hata kareler ortalaması ve bilgi (Akaike, düzeltilmiş Akaike ve Bayesian) kriterlerine sahip olan Kuadratik ve Kübik parçalı modeller olduğu belirlenmiştir. Araştırma, doğru model seçiminde yalnızca hata terimlerine dayanmamak, istatistiksel kriterlerin bir arada değerlendirilmesinin önemini ortaya koymuştur. Gelecek çalışmalarda, Kuadratik ve Kübik parçalı modellerin başka veri setlerinde de test edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, 9 different nonlinear models (Logistic, Gamma, Orskov, Brody, Wood, Quadratic, Wilmink, Cubic Piecewise and Cubic) were compared statistically using the red meat and milk (cattle, buffalo, sheep, goat; tons) production data published by the Turkish Statistical Institute (TUIK) between 2001-2023. For this purpose, the suitability of the models was evaluated with statistical criteria such as mean square error, corrected coefficient of determination, accuracy and bias factors, information criteria (Akaike information criterion, corrected Akaike information criterion, Bayesian information criterion). As a result of the research, it was determined that the most suitable model for both data sets was the Quadratic and Cubic piecewise models, which have the lowest mean square error and information (Akaike, corrected Akaike and Bayesian) criteria compared to other models. The research revealed the importance of not relying only on error terms in choosing the right model, but also evaluating statistical criteria together. In future studies, it is recommended that Quadratic and Cubic piecewise models be tested on other data sets.
Benzer Tezler
- Türkiye'de süt ve kırmızı et sektörünün genel durumu ve yönlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ZAFER BİLGE
- Sığır eti üretimini işletme düzeyinde etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of factors affecting beef production at farm level
NUR ERTEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİLLA KESKİN