Türkiye'nin dijital ticaretinin değerlendirilmesi
Evaluation of Turkey's digital trade
- Tez No: 975481
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Dijital Ticaret, E-Ticaret, E-İhracat, Uluslararası Ticaret, Operasyonel Süreçler, Zorluklar, Digital Trade, E-Commerce, E-Export, International Trade, Operational Processes, Challenges
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital ticaret, dijital veya fiziksel olarak teslim edilebilen; tüketicileri, firmaları ve hükümetleri kapsayan mal ve hizmet ticaretinde dijital olarak etkinleştirilmiş işlemler bütünü olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin uluslararası dijital ticaret sahnesindeki işleyişini ve karşısına çıkan temel darboğazları, mevcut literatürün izini sürerek eleştirel bir mercek altında irdelemektedir. Dijital ticaret, küresel ekonomik yapının ritmini belirleyen başlıca alanlardan biri hâline gelirken, Türkiye hem coğrafi geçiş yollarının kalbinde yer almasıyla hem de teknolojiyle iç içe büyüyen genç nüfusuyla bu sahada kayda değer bir açılım potansiyeline sahiptir. Ancak bu potansiyelin pratiğe dökülmesinde belirgin pürüzler gözlemlenmektedir. Araştırma, Türkiye'nin dış ticaret hacmini dijital kanallarla genişletme yönünde olumlu sinyaller verdiğini, fakat bu sürecin altyapıdaki gedikler, mevzuattaki çelişkiler ve regülasyon boşlukları yüzünden istenen seviyeye ulaşamadığını ortaya koymuştur. Devlet desteklerinin bu alandaki teşvik edici rolü yadsınamaz; özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) dijitalleşme serüvenlerinde bu destekler kritik eşikler atlatmaktadır. Ne var ki, KOBİ'lerin dijital geçiş sürecine olan adaptasyonu hâlâ yetersiz, dağınık ve tutarsız bir görünüm sergilemektedir. Sahadan elde edilen bulgular, başta tekstil, kozmetik ve yazılım gibi sektörlerde dijital ihracatın dikkat çekici bir ivmeyle yükseldiğini gösterse de bu yükselişin önüne set çeken bir dizi engel de belirlenmektedir. Yetersiz siber güvenlik önlemleri, parçalı dijital ödeme altyapısı, uluslararası uyumluluk taşımayan veri güvenliği uygulamaları, ağır işleyen lojistik zincirleri ve kültürel-dilsel bariyerler, bu alanın gelişimini sekteye uğratan başlıca unsurlar arasında yer almaktadır. Türkiye'nin dijital ticaret performansı, sahip olduğu bölgesel avantajlara rağmen hâlâ“vasat”denilebilecek bir seviyede konumlanmaktadır. Sorunun kaynağında ise yalnızca teknik eksiklikler değil, stratejik vizyonun yer yer eksikliği ve uygulamadaki koordinasyonsuzluk da bulunmaktadır. Öne sürülen çözüm yolları, çok katmanlı bir iyileştirme paketini işaret etmektedir: Dijital altyapının güncellenmesi ve güçlendirilmesi; siber güvenlik mekanizmalarının uluslararası standartlara paralel hâle getirilmesi; Türkiye genelinde stratejik lojistik üslerinin kurulması, KOBİ'lere yönelik finansal teşviklerin, eğitim ve danışmanlık destekleriyle birlikte yaygınlaştırılması; çok dilli ve kültürel hassasiyete sahip dijital platformların geliştirilmesi. Türkiye'nin dijital ticaret markalarının örneğin: Trendyol gibi platformların küresel sahnede daha aktif rol üstlenmeleri ve bütünleşik, çevre dostu lojistik modellerle dış pazarlarda yer edinmeleri, yalnızca ihracat rakamlarını değil, aynı zamanda ekonomik büyümeye dair yapısal dönüşümü de beraberinde getirecektir.
Özet (Çeviri)
Digital trade is defined as the entirety of digitally enabled transactions in the trade of goods and services that can be delivered digitally or physically and that involve consumers, firms, and governments. This study examines Turkey's functioning in the international digital trade scene and the fundamental bottlenecks it faces under a critical lens by following the existing literature. While digital trade has become one of the main areas that determine the rhythm of the global economic structure, Turkey has a significant potential for expansion in this field, both because it is at the heart of geographical transition routes and because of its young population growing up intertwined with technology. However, there are obvious obstacles in putting this potential into practice. The study has revealed that Turkey has given positive signals in terms of expanding its foreign trade volume through digital channels, but this process has not reached the desired level due to gaps in infrastructure, contradictions in legislation and regulatory gaps. The encouraging role of state support in this area is undeniable; especially in the digitalization adventures of small and medium-sized enterprises (SMEs), these supports exceed critical thresholds. However, the adaptation of SMEs to the digital transition process still exhibits an insufficient, scattered and inconsistent appearance. While findings from the field show that e-export is rising with remarkable momentum, especially in sectors such as textiles, cosmetics and software, a number of obstacles have also been identified that hinder this rise. Inadequate cybersecurity measures, fragmented digital payment infrastructure, data security practices that do not meet international compliance, sluggish logistics chains and cultural-linguistic barriers are among the main factors that hinder the development of this area. Turkey's digital trade performance is still positioned at a level that can be called“mediocre”despite its regional advantages. The source of the problem is not only technical deficiencies, but also the lack of strategic vision in some places and lack of coordination in implementation. The proposed solutions indicate a multi-layered improvement package: Updating and strengthening the digital infrastructure; aligning cybersecurity mechanisms with international standards, establishing strategic logistics bases throughout Turkey; expanding financial incentives for SMEs together with training and consultancy support; developing multilingual and culturally sensitive digital platforms. Turkey's e-commerce brands, such as platforms like Trendyol, taking on a more active role on the global stage and establishing themselves in foreign markets with integrated, environmentally friendly logistics models will bring about not only an increase in export figures but also a structural transformation in economic growth.
Benzer Tezler
- Gıda pazarlamasının dijitalleşmesi ve artan rekabetin tüketici davranışlarına finansal etkisi
The digitalization of food marketing and the financial impact of increasing competition on consumer behavior
EMRE AKYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası TicaretAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM KESKİN
- Elektronik ticaretin vergilendirilmesi alanındaki uluslararası gelişmelerin Türkiye açısından değerlendirilmesi
The Evaluation of international developments in the taxation area of electronic commerce from the perspective of Turkey
NESLİHAN COŞKUN
- Denizcilik sektöründe dijital dönüşüm süreçlerinin yenilik yönetimiperspektifiyle değerlendirilmesi
An assessment of digital transformation processes in the maritime industry from an innovation management
AYNUR GÖNÜLER TÜREDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDenizcilik Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. PELİN BOLAT
- E-ihracatta dijital sürdürülebilirlik kapsamında yapay zekâ kullanımı; züccaciye sektörü üzerine bir uygulama
Artificial intelligence applications for digital sustainability in e-export: An empirical study on the tableware industry
TUĞBA DEMİR
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası TicaretKütahya Dumlupınar ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HABİBE YELDA ŞENER
- KOBİ'lerin B2B (işletmeden işletmeye) e-ticaret uygulamalarına yönelik bir araştırma-Bursa örneği
A research on B2B (Business to Business) e-commerce applications of SMEs-the BURSA example
GÜLDEN ÇOLAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EkonomiBursa Teknik ÜniversitesiUluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL YILDIRIR KESER