Geri Dön

E-ihracatta dijital sürdürülebilirlik kapsamında yapay zekâ kullanımı; züccaciye sektörü üzerine bir uygulama

Artificial intelligence applications for digital sustainability in e-export: An empirical study on the tableware industry

PDF İndir

  1. Tez No: 980237
  2. Yazar: TUĞBA DEMİR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HABİBE YELDA ŞENER
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Araştırma kapsamında dijital sürdürülebilirliğin ekonomik, çevresel, sosyal, teknolojik ve sistemik boyutlarının, Türkiye'nin züccaciye sektöründe faaliyet gösteren ihracatçı işletmeleri açısından ne derece öncelikli olduğu incelenmiştir. Dijital sürdürülebilirlik kavramı bu çalışmada; e-ihracat odaklı büyüme stratejileri, yapay zekâ destekli dijital dönüşüm uygulamaları ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri bağlamında çok boyutlu olarak ele alınmıştır. Karar verme sürecinde belirsizlik ve öznel yargıların ağırlıkta olması nedeniyle Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (Fuzzy AHP) yöntemi tercih edilmiş ve kriterler üçgensel bulanık sayılar kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın evreni, Kütahya ilinde faaliyet gösteren ve e-ihracata yönelik potansiyel taşıyan züccaciye firmaları olarak belirlenmiş, örneklem ise bu alanda faaliyet gösteren ve stratejik dijital sürdürülebilirlik uygulamaları hakkında değerlendirme yapabilecek bilgiye sahip olan sektör uzmanlarından oluşmuştur. Verilerin toplanmasında uzman yargısına dayalı ikili karşılaştırma yöntemi uygulanmış ve bulanıklaştırılmış karar matrisleri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Analiz sürecinde, karar verici uzmanların görüşleri geometrik ortalama yöntemi ile birleştirilmiş, elde edilen bulanık karşılaştırma matrisi üzerinde Chang'in (1996) Genişletilmiş Bulanık AHP (Extent Analysis Method) yaklaşımı uygulanarak nihai kriter ağırlıkları hesaplanmıştır. Bulgular, dijital sürdürülebilirlik kriterleri arasında en yüksek önceliğin ekonomik, teknolojik ve sistemik faktörlere verildiğini, alt kriterler düzeyinde ise vergi ve gümrük avantajları, ticaretin kolaylaştırılması, otomasyon ile verimlilik ve paydaşlarla etkileşim gibi alt bileşenlerin öne çıktığını göstermiştir. Bu çalışma, züccaciye sektöründe dijital dönüşümün sadece teknolojik bir gelişme değil, aynı zamanda sürdürülebilirlik odaklı stratejik bir yönelim olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymakta; dijital sürdürülebilirlik kriterlerinin sektörel düzeyde nasıl önceliklendirileceğine dair özgün ve bilimsel temelli bir karar destek modeli sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

Within the scope of this research, the priority levels of digital sustainability dimensions —economic, environmental, social, technological, and systemic— were examined in relation to export-oriented enterprises operating in Turkey's tableware sector. In this study, the concept of digital sustainability is addressed in a multidimensional manner, encompassing e-export-oriented growth strategies, artificial intelligence-supported digital transformation practices, and the goals of sustainable development. Due to the presence of uncertainty and subjective judgments in the decision-making process, the Fuzzy Analytic Hierarchy Process (Fuzzy AHP) method was adopted, and the criteria were evaluated using triangular fuzzy numbers. The research population consists of tableware companies operating in the province of Kütahya that hold potential for e-export, while the sample comprises sector experts with the necessary knowledge to assess strategic digital sustainability practices. In data collection, a pairwise comparison method based on expert judgment was applied, and evaluations were conducted through fuzzified decision matrices. During the analysis process, the opinions of decision-making experts were aggregated using the geometric mean method. The final criterion weights were then calculated by applying Chang's (1996) Extent Analysis Method on the fuzzy comparison matrix. The findings revealed that among digital sustainability criteria, the highest priorities were assigned to economic, technological, and systemic factors. At the sub-criteria level, components such as tax and customs advantages, trade facilitation, efficiency through automation, and stakeholder engagement came to the forefront. This study demonstrates that digital transformation in the tableware sector should be considered not merely as a technological advancement but as a strategic orientation focused on sustainability. It also presents an original, scientifically grounded decision support model for prioritizing digital sustainability criteria at the sectoral level.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    771629

    The circularization of the textile and ready-to-wear industry in Turkey: An evaluation in the context of the European green deal

    Türk tekstil ve hazır giyim sektöründe döngüselleşmenin Avrupa yeşil mutabakatı bağlamında değerlendirilmesi

    İBRAHİM ŞAPALOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesi

    İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İPEK İLKKARACAN AJAS

    DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM

  2. Tez No

    1017229

    Dijital pazarlamanın e-ihracat üzerine etkisi

    The impact of digital marketing on e-exports

    OĞUZHAN ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Uluslararası TicaretGaziantep Üniversitesi

    Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HANİFİ MURAT MUTLU

  3. Tez No

    995650

    Elektronik ticaret alanındaki doktora tezlerinin sistematik bir incelemesi

    A systematic review of doctoral dissertations in the field of electronic commerce

    HAKAN İRİS

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İşletmeSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi

    Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYKUT YILMAZ

  4. Tez No

    939420

    İhracatın örgütsel inovasyon ve uluslararasılaşmaya etkisi: Türkiye'deki ihracatçı sektörler üzerine bir analiz

    The impact of export on organizational innovation and internationalization: An analysis of export-oriented sectors in Turkey

    ALPEREN BAŞER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Uluslararası TicaretKto Karatay Üniversitesi

    Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÇAĞATAY ÜNÜSAN

  5. Tez No

    791446

    E-ihracatta pazarlama stratejisi seçimi: Tekstil ve hazır giyim sektörü örneği

    Choosing a marketing strategy in e – export: The case of textile and garment sector

    ÖMÜR MURAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İşletmeGiresun Üniversitesi

    Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ERGÜN

Geri Dön