Şükrullah Halife'ye ait 1233 ve 1114 envanter numaralı eserlerin tezyini açıdan incelenmesi
Examination of the works belonging to Sukrullah Halife with inventory number 1233 and 1114 in terms of their decoration
- Tez No: 975451
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ASLIHAN EROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, Şükrullah Halife, Türk Tezhip Sanatı, Suleymaniye Manuscripts Library, Şükrullah Halife, Turkish Illumination Art
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı Şükrullah Halife'ye ait olan 1233 envanter numaralı bir Mushaf ve 1114 envanter numaralı Fetih Suresinin bulunduğu yazma eserin cilt ve tezhip sanatı açısından incelenmeleri amaçlanmıştır. Eser ciltlerinin kompozisyon ve motif özelliklerinin incelenmesi, eserlerde yapılmış olan tezhiplerin desen özellikleri, kullanılan motifler, kompozisyon ve renk özelliklerinin incelenmesi, teknik çizimlerinin ve analizlerinin yapılması tezyinatının öneminin ortaya konması hedeflenmiştir. Yöntem: Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'nde bulunan el yazması eserler ve bu eserlerin cilt ve tezhip tezyinlerinin bu araştırmanın temelini meydana getirmektedir. Bu yazma eserlerden seçilmiş olan 1233 envanter numaralı Mushaf ve 1114 envanter numaralı Fetih suresi bulunan eserde bu araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemi kullanılarak; kaynak taraması ve emsal eserlerin tezhip ve ciltlerinin incelenmesi şeklinde olmuştur. Çalışmamızda bu eserlerin daha önce herhangi bir araştırmaya konu olmamış olmaları ve meşhur hattat Şükrullah Halife'ye ait olmaları tercih sebebi olmuştur. Seçilmiş olan eserlerin cilt ve tezhiplerinin teknik çizimleri ve desen analizleri yapılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Ülkemizde yazma eserler müze, özel koleksiyon ve kütüphanelerde koruma altına alınmıştır. Bu yazma eserler metin içeriğinin yanı sıra hat, cilt, tezhip ve minyatür sanatları açısından da büyük öneme sahiptir. Günümüze kadar gelmiş olan birçok yazma eserin gelecek nesillere de aktarılabilmesi için koruma altına alındıkları bilinmektedir. Araştırmamıza konu olan 1233 ve 1114 envanter numaralı eserlerde cilt süslemeleri, serlevha tezhibi, fasıl başı tezhibi, gül ve durak tezhipleri bulunmaktadır. Bu yazma eserlerin içerisinde yapılmış olan bezemelerin teknik çizimleri ve analizlerinin yapılması bu bezemelerin günümüzde yapılacak olan çalışmalara örnek teşkil etmesi sanat camiasına kazandırılması büyük önem arz etmektedir. Sonuç: Sanat insanların iç dünyalarında hissettikleri duyguların dışavurum ve bir anlatım biçimi şeklinde ortaya çıkmıştır. Türk sanatı tarihimize bakıldığında, insanların her gün kullandığı eşyayı süsleme gayesiyle gerçekten değerli eserler ortaya koymuşlardır. Kitap sanatları içerinde önemli yeri olan cilt ve tezhip sanatında da bunu görmekteyiz. Yazılmış olan eseri güzelleştirme, kıymetli kılma duygusu Türk tezhip sanatının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Günümüze kadar gelebilen el yazması eserlerin araştırmalara konu edilmesi, kültürün devamlılığı açısından önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose:The purpose of this research ıt is aimed to examine the manuscript containing a Mushaf with the inventory number 1233 and the Sura of Conquest with the inventory number 1114 belonging to Şükrullah Caliph, preserved in the Suleymaniye Library, in terms of binding and illumination art. Examining the composition and motif features of the volumes of the works, It is aimed to examine the pattern features, motifs used, composition and color features of the illuminations made in the works, to make technical drawings and analyzes and to reveal the importance of the illumination. Method: The manuscripts in the Suleymaniye Manuscript Library and the binding and illumination decorations of these works constitute the basis of this research. Mushaf with inventory number 1233 and Surah al-Fath with inventory number 1114, which were selected from these manuscripts, constitute the sample of this research. The study was conducted using qualitative research method; It was in the form of source scanning and examining the illumination and bindings of similar works. In our study, these works were preferred because they had not been the subject of any research before and they belonged to the famous calligrapher Şükrullah Halife. Technical drawings and pattern analyzes of the bindings and illumination of the selected works were carried out. Findings: In our country, manuscripts are protected in museums, private collections and libraries. These manuscripts are of great importance in terms of calligraphy, binding, illumination and miniature arts, as well as their text content. It is known that many manuscripts that have survived to the present day are protected so that they can be passed on to future generations. The works with inventory numbers 1233 and 1114, which are the subject of our research, include binding decorations, serlevha illumination, chapter head illumination, rose and stall illumination. It is of great importance to make technical drawings and analyzes of the decorations made in these manuscripts and to present these decorations to the art community as an example for the works to be done today. Conclusion: Art emerged as a form of expression and expression of the emotions people feel in their inner world. When we look at our history of Turkish art, they have produced truly valuable works for the purpose of decorating the objects that people use every day. We also see this in the art of binding and illumination, which has an important place in book arts. The feeling of beautifying the written work and making it valuable led to the emergence of the Turkish art of illumination. It is important for the continuity of culture to subject the manuscripts that have survived to the present day to research.
Benzer Tezler
- Orman ürünleri atıklarının gazlaştırılması ile yakıt üretimi
Fuel producti̇on by gasi̇fi̇cati̇on of forest waste products
SALİH ÇAMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
EnerjiGedik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNULLAH ÖZBEK
- Yâsîn Sûresi bağlamında Mushaf Kitâbetinde Yâkūt Müsta'sımî, Şeyh Hamdullah, Şükrullah Halîfe ve Hâfız Osman
In the context of Surat Yasin in the Mushaf inscription Yaqut al-Musta'simi, Sheykh Hamdullah, Shukrullah Khalifa and Hafiz Uthman
TUBA SU
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2023
El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MEHMET HÜSREV SUBAŞI
- Toz enjeksiyon kalıplama metoduyla üretilmiş 17-4PH paslanmaz çelik parçalara yapılan iki tip bor ilavesinin mikroyapı ve mekanik özelliklere etkisi
The Effect of two types of added boron on the microstructure and mechanical properties of 17-4PH stainless steel parts produced by powder injection molding
ÖZKAN GÜLSOY
Doktora
Türkçe
2003
Metalurji MühendisliğiMarmara ÜniversitesiMetal Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR SALMAN
DOÇ. DR. SUNULLAH ÖZBEK
- Şükrullah B. Şihabeddin Ahmed B. Zeyneddin Zeki Behcetü`t-Tevarih inceleme-metin-tercüme
Bahcat al-Tavarih examination-text-translation
HASAN ALMAZ
Doktora
Türkçe
2004
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜRSEL ÖZTÜRK
- Şükrullah-ı Şirvânî'nin Nahlistân adlı eserinin metni ve metin incelemesi
The text and edition critic of Nahlistan which is written by Şükrullah-ı Şirvânî
ARZU SÜREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUSTAFA ÇİÇEKLER