Geri Dön

Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım amaçları ile temel psikolojik ihtiyaçları ve iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Examining the relationship between social media use purposes, basic psychological needs, and well-being among university students

PDF İndir

  1. Tez No: 975376
  2. Yazar: SEMA KOCATÜRK TAŞÇI
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMRE KAYNAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Amasya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı bireylerin sosyal medya kullanım amaçları ile temel psikolojik ihtiyaçları ve iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda nicel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 469 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verileri çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış olup, katılımcıların sürece gönüllülük esasına göre dâhil olmaları sağlanmıştır. Veri toplama sürecinde; Kişisel Bilgi Formu, Genel İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu, Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanım Amaçlarını Belirleme Ölçeği ve Yeni Psikolojik İhtiyaç Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre, üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım amaçları ile temel psikolojik ihtiyaçları ve genel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmada ayrıca sosyal medyada geçirilen süre, uygulama türü, hesap sayısı, paylaşım sıklığı ve içerik türü gibi değişkenler doğrultusunda farklılıklar değerlendirilmiştir. Bulgular, öğrencilerin genel iyi oluş düzeylerinin sosyal medya süresi, uygulama türü, hesap sayısı ve paylaşım sıklığına göre anlamlı biçimde değişmediğini; ancak cinsiyete ve paylaşım içeriklerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkek katılımcıların iyi oluş puanlarının kadınlara kıyasla daha yüksek olduğu, bilgi ve uzmanlık içeriği paylaşan bireylerin ise diğer gruplardan daha yüksek iyi oluş düzeyine sahip olduğu gözlemlenmiştir. Psikolojik ihtiyaç düzeyleri açısından ise cinsiyet, süre, hesap sayısı, paylaşım sıklığı ve içerik türüne göre anlamlı bir fark bulunmazken, kullanılan sosyal medya uygulamasına göre anlamlı bir farklılık bulunduğu; ancak bu farkın yönünün açık bir biçimde belirlenemediği anlaşılmıştır. Sosyal medya kullanım amaçlarının alt boyutları kapsamında, eğlence puanlarının cinsiyete göre farklılaştığı ve erkek öğrencilerin daha yüksek ortalamalara sahip olduğu belirlenmiştir. Sosyal medya kullanım süresi, hesap sayısı, paylaşım sıklığı ve içerik türü değişkenlerine göre eğlence, sosyal etkileşim, bilgi edinme ve iletişim alt boyutlarında anlamlı düzeyde değişiklikler saptanmıştır. Özellikle 6–8 saat ve daha uzun süre sosyal medya kullanan, 6–8 ve daha fazla sayıda hesabı bulunan, her gün veya haftada birkaç kez paylaşım yapan ve video içeriği paylaşan öğrenciler, bu alt boyutlarda daha yüksek puanlara sahiptir. Kullanılan sosyal medya uygulamasına göre yapılan incelemelerde ise TikTok kullanıcılarının eğlence, sosyal etkileşim ve iletişim amaçlı kullanım puanlarının diğer uygulama kullanıcılarına kıyasla daha yüksek olduğu ancak bilgi edinme amaçlı kullanım açısından anlamlı bir farklılık bulunmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, genel iyi oluş düzeyleriyle temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal medya kullanım amaçları arasında pozitif yönde ilişkiler bulunmuştur. Temel psikolojik ihtiyaçların, başarı, ilişki, özerklik ve başatlık boyutları ile sosyal medya kullanım amaçlarının eğlence, sosyal etkileşim, bilgi edinme ve iletişim boyutları arasında da anlamlı ve pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine the relationship between individuals' social media usage purposes and their basic psychological needs and well-being levels. In line with this aim, the relational survey model, a quantitative research method, was employed. The study group consisted of 469 university students. Data were collected via an online survey, and participation was voluntary. During the data collection process, the following instruments were used: the Personal Information Form, General Well-Being Scale Short Form, Social Media Use Purposes Scale, and the New Psychological Need Assessment Scale. In addition to descriptive statistics, t-tests, one-way analysis of variance, and Pearson correlation analysis were conducted. Based on the findings obtained from the analyses, the relationships between university students' social media usage purposes and their basic psychological needs and overall well-being levels were examined. The study also evaluated differences in terms of variables such as time spent on social media, application type, number of accounts, frequency of sharing, and content type. The findings revealed that students' overall well-being levels did not change significantly according to social media time, platform type, number of accounts, and frequency of sharing; however, significant differences were observed according to gender and sharing content. It was observed that male participants had higher well-being scores than females, and individuals who shared information and expertise content had higher well-being levels than other groups. In terms of psychological need levels, no significant differences were found based on gender, time, number of accounts, posting frequency, or content type; however, a significant difference was found based on the social media application used, though the direction of this difference could not be clearly determined. Within the sub-dimensions of social media usage purposes, it was determined that entertainment scores differed by gender, with male students having higher averages. Significant changes were observed in the sub-dimensions of entertainment, social interaction, information acquisition, and communication according to the variables of social media usage duration, number of accounts, sharing frequency, and content type. In particular, students who use social media for 6–8 hours or more, have 6–8 or more accounts, share content daily or several times a week, and share video content have higher scores in these sub-dimensions. In analyses conducted based on the social media application used, it was determined that TikTok users had higher scores for entertainment, social interaction, and communication purposes compared to users of other applications; however, no significant difference was found in terms of information acquisition purposes. Furthermore, positive relationships were found between general well-being, basic psychological needs, and the purposes of social media use. Significant and positive correlations were also observed between the achievement, relationship, autonomy, and dominance dimensions of basic psychological needs, and the entertainment, social interaction, information, and communication dimensions of social media use purposes. The findings were discussed within the framework of the relevant literature, and recommendations were provide.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    989197

    Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medyada Psikolojik İçerikleri Takip Etmesinin Narsistik Eğilimler Üzerindeki Etkisi

    The Effect of University Students' Engagement with Psychological Content on Social Media on Their Narcissistic Tendencies

    SİMGE KALYONCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiUluslararası Kıbrıs Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUAZZEZ MERVE YÜKSEL

  2. Tez No

    900153

    Beliren yetişkinlerin kimlik süreçleri, topluluk duygusu, umut, empati ve dijital okuryazarlıkları ile iyi oluşları arasında katılımın aracılık rolü

    The mediating role of participation between emerging adults' identity processes, sense of community, hope, empathy, digital literacy, and well-being

    GÜLŞAH SEVİNÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikolojiAnkara Üniversitesi

    Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TÜLİN ŞENER KILINÇ

  3. Tez No

    991558

    Sosyal medya tükenmişliği, akademik erteleme ve bilişsel esneklik arasındaki ilişki

    The relationship between social media fatigue, cognitive flexibility, and academic procrastination

    HÜSEYİN FEİZİ KHEZERLOU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimSakarya Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT ERTUNA

  4. Tez No

    695085

    Üniversite öğrencilerinin sosyal medyada görünür olma ve beğenilme isteklerinin incelenmesi

    Investigating the university student, wishes to be liked and seen on social media

    GÜL PINAR ŞAVKLI YAYLA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KOÇ

  5. Tez No

    610811

    The exploration of social media usage by university students in Bulawayo for academic purposes

    Bulawayo'daki üniversite öğrencilerinin akademik amaçlı sosyal medya kullanım alışkanlıkları üzerine bir araştırma

    TAFADZWA MUSEKIWA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    İletişim BilimleriHacettepe Üniversitesi

    İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURCU ŞİMŞEK

Geri Dön