Plastik sanatlarda psikolojik boyut: Beden, zihin ve sınır
Psychological dimension in plastic arts: Body, mind and limit
- Tez No: 975331
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BARIŞ AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihsel süreç boyunca estetik kaygılarla biçimlenen bir üretim alanı olmanın ötesinde, bireyin içsel dünyasını yansıtmanın yanı sıra psikolojik, toplumsal ve kültürel katmanlarla örülmüş bir ifade biçimi olarak değerlendirilen sanat olgusu, dünyayı anlama ve anlamlandırma çabalarının bir ifadesi olarak tanımlanmaktadır. Bu paralelde, sanatçının yaşadığı zaman dilimi ile birlikte içinde bulunduğu siyasal atmosfer, toplumsal yapı ve bireysel yaşam deneyimleri, sanatsal üretimi doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer almaktadır. Bu bağlamda sanat eğitimi de teknik beceri kazandırmaya yönelik bir uygulama alanı olmanın yanı sıra bireyin iç dünyası ile temas kurmasını sağlayan, eleştirel düşünme ve öz-farkındalık geliştirme süreçlerini destekleyen bir kişisel gelişim sahası olarak önem kazanmaktadır. Özellikle plastik sanatlar alanında verilen eğitim, bireyin içsel deneyimlerini form, renk ve espas gibi pek çok görsel anlatım yollarıyla dışa vurmasına olanak tanımaktadır. Bu yönüyle sanat eğitimi, teknik becerilerin kazandırıldığı bir süreç olmanın dışında bireyin benlik algısını güçlendiren ve duygusal düzenleme stratejileri geliştirmesine katkı sağlayan terapötik bir alan haline gelmektedir. Beden, zihin ve sınır kavramları üzerinden sanatın psikolojik boyutu incelendiğinde sanat eğitimi süreci, anlamlandırmak ve yapılandırmak adına önemli teorik ve uygulamalı çerçeveler sunmaktadır. Psikolojik perspektiften bakıldığında, bu eğitimin pratiğe dönüşme eylemi, bilinçdışı imgelerin yüzeye çıkmasını sağlayan bir ifade biçimi olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda beden ve zihin arasındaki etkileşim, sanatın üretim sürecinde ve sanat eserinin algılanmasında kritik bir rol üstlenmektedir. Beden, fiziksel bir araç olmanın yanı sıra duyguların, düşüncelerin ve bastırılmış deneyimlerin taşıyıcısı olarak sanat eserine yön verdiği söylenebilir. Zihin ise bu bedensel deneyimleri anlamlandırarak sanat üretiminde bilişsel bir kılavuz görevi üstlenmektedir. Plastik sanatlar pratiğinde bedenin hareketiyle zihnin üretkenliği arasında kurulan bu etkileşim, bireyin kişisel sınırlarını sorgulamasına ve dönüştürmesine imkân tanımaktadır.“Sınır”kavramı, burada fiziksel ya da mekânsal bir anlam taşımakla beraber psikolojik, toplumsal ve kültürel sınırlamaların da sanat yoluyla sorgulanmasını ifade etmektedir. Sanatçı kendi benliğini ifade ederken karşılaştığı içsel dirençler, dışsal normlar ve duygusal engeller, sınır kavramını çok boyutlu bir düşünsel çerçeveye taşımaktadır. Bu sınırların aşılması veya yeniden tanımlanması, sanatçının kişisel gelişimi kadar, sanat eserinin anlam katmanlarını da derinleştirmektedir. Bu bağlamda bu araştırma, plastik sanatlarda beden ve zihin ilişkisini, sanat psikolojisi kuramları bağlamında ele alarak, sınır kavramının sanatsal ifade üzerindeki etkilerini irdelemektedir. Kuramsal tartışmalar ile birlikte uygulamalı örneklere de yer verilerek, sanat eğitimi süreçlerinde bireyin psikolojik gelişimini destekleyen yönler açıklanmaya çalışılmaktadır. Sonuç olarak, bireyin içsel dünyasını anlamlandırma, sınırlarını keşfetme ve dönüştürme sürecinde güçlü bir ifade aracı olan plastik sanatların, içsel bir arınmanın dışında dışavurum yolu olarak işlev gördüğü vurgulanmakla beraber, sanat eğitiminin kişisel farkındalığı artırıcı, toplumsal bilinç geliştirici ve kreatif düşünceyi destekleyici rolü ön plana çıkarılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Throughout the historical process, beyond being a production area shaped by aesthetic concerns, the phenomenon of art, which is evaluated as a form of expression woven with psychological, social and cultural layers as well as reflecting the inner world of the individual, is defined as an expression of efforts to understand and make sense of the world. In this parallel, the political atmosphere, social structure and individual life experiences of the artist, along with the time period in which he/she lives, are among the elements that directly affect artistic production. In this context, art education, in addition to being an application area aimed at gaining technical skills, also gains importance as a personal development area that enables the individual to establish contact with his/her inner world and supports the processes of developing critical thinking and self-awareness. Education provided in the field of plastic arts in particular allows the individual to express his/her inner experiences through many visual expression methods such as form, color and space. In this respect, art education, apart from being a process in which technical skills are acquired, becomes a therapeutic area that strengthens the individual's self-perception and contributes to the development of emotional regulation strategies. When the psychological dimension of art is examined through the concepts of body, mind and boundary, the art education process offers important theoretical and practical frameworks for making sense of and structuring. When viewed from a psychological perspective, the act of transforming this education into practice can be evaluated as a form of expression that enables unconscious images to surface. In this context, the interaction between the body and the mind plays a critical role in the production process of art and the perception of the work of art. In addition to being a physical tool, the body can be said to direct the work of art as a carrier of emotions, thoughts and repressed experiences. The mind, on the other hand, assumes the role of a cognitive guide in the production of art by making sense of these bodily experiences. This interaction established between the movement of the body and the productivity of the mind in the practice of plastic arts allows the individual to question and transform their personal boundaries. The concept of“boundary”here has a physical or spatial meaning, but it also expresses the questioning of psychological, social and cultural limitations through art. The internal resistances, external norms and emotional obstacles that the artist encounters while expressing his/her own self bring the concept of boundary to a multidimensional intellectual framework. The overcoming or redefinition of these boundaries deepens the layers of meaning of the work of art as well as the personal development of the artist. In this context, this research examines the effects of the concept of boundaries on artistic expression by addressing the relationship between body and mind in plastic arts in the context of art psychology theories. By including practical examples along with theoretical discussions, the aspects that support the psychological development of the individual in art education processes are tried to be explained. As a result, it is emphasized that plastic arts, which are a powerful means of expression in the process of making sense of the individual's inner world, discovering and transforming his/her boundaries, function as a way of expression other than an inner purification, and in this context, the role of art education in increasing personal awareness, developing social consciousness and supporting creative thinking is highlighted.
Benzer Tezler
- Plastik sanatlarda üç boyutlu anlatım ögeleri
Three dimensional expression elements in plastic art
SİNEM YURDANUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Güzel SanatlarAltınbaş ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. CEVAT DEMİR
- Sanatta anlatım dili olarak“abartı”
“Exaggeration”as form of expression in art
DAMLA İYBAR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Güzel SanatlarMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. BURCU KARABEY
- İlköğretim 6. sınıf resim derslerinde üç boyut kavramı
The concept of three dimension in sixth grade art lessons of primary school
FUNDA KARATOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ÜMRAN BULUT
- Günümüz Türk resminde doku yüzey imgelemi
The texture-surface images at the present days picture art of Turkey
EVRİM ERBEK