Turist rehberliği mesleğinde anlamlı iş ile iş performansı ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluating the relationship between meaningful work and job performance in the tourist guiding profession
- Tez No: 975286
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHAT ÇEŞMECİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Tur rehberliği, Turist rehberi, Tour guidance, Tourist guides
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Rehberliğin yoğun insan etkileşimi, kültürel aktarım ve duygusal emek gibi yönleri, anlamlı iş ile olan ilişkisini incelemeyi gerekli kılmaktadır. Bu tez çalışmasında, anlamlı iş kavramının profesyonel turist rehberlerinin iş performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Alanyazında anlamlı işe ilişkin çalışmalar bulunmakla birlikte, turist rehberliği mesleğine odaklanan araştırmalar oldukça sınırlıdır. Nicel araştırma yöntemine dayalı olarak yürütülen bu çalışmada, alanyazındaki mevcut ölçeklerden uyarlanarak geliştirilen anket aracılığıyla Ekim 2023–Mayıs 2025 tarihleri arasında, ağırlıklı olarak Nevşehir'de veri toplanmış ve analizlerde 389 geçerli anket kullanılmıştır. Faktör analizi sonucunda anlamlı iş değişkeni yedi boyutta yapılandırılmıştır: katkı anlayışı, uyum ve tutarlılık, gelişim ve öğrenme, büyük amaç, tam potansiyel sergileme, denge anlayışı ve işle özdeşleşme. İş performansı ise tek boyutlu yapı olarak değerlendirilmiştir. Demografik değişkenler açısından, medeni durum ve çocuk sahibi olma değişkenlerine göre anlamlı iş algısında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Bulgular, turist rehberliği mesleğinde anlamı artırmaya yönelik insan kaynakları uygulamalarının önemine işaret etmekte ve kurumsal düzeyde müdahale alanları sunmaktadır. Çoklu regresyon analizine göre, anlamlı işin iş performansı üzerinde pozitif etkisi saptanmıştır. Özellikle katkı anlayışı ve uyum-tutarlılık boyutları anlamlı düzeyde yordayıcı bulunmuştur. İlginç bir şekilde, büyük amaç boyutunun performans üzerinde anlamlı fakat negatif bir etkisi tespit edilmiştir. Bu durum, rehberlerin soyut hedeflere yönelmesinin kısa vadeli çıktılarla çelişebileceğini düşündürmektedir. Ayrıca, işinin büyük bir amaca hizmet ettiğini düşünen kişilerde bu durumun tükenmişliğe veya baskıya neden olabileceği şeklinde de yorumlanabilir.
Özet (Çeviri)
The highly interpersonal nature of tour guiding encompassing intensive human interaction, cultural mediation, and emotional labor necessitates examining its relationship with meaningful work. This thesis investigates the effects of meaningful work on the job performance of professional tourist guides. While the literature contains studies on meaningful work, research focusing specifically on the guiding profession remains limited. Employing a quantitative research design, data were collected primarily in Nevşehir between October 2023 and May 2025 using a questionnaire adapted from existing scales in the literature, resulting in 389 valid responses for analysis. Factor analysis revealed that the meaningful work construct comprised seven dimensions: sense of contribution, coherence and consistency, growth and learning, higher purpose, full potential realization, sense of balance, and work identification. Job performance was treated as a unidimensional construct. Regarding demographic variables, statistically significant differences in perceptions of meaningful work were identified based on marital status and parenthood. The findings highlight the importance of human resource practices aimed at enhancing meaningfulness within the tour guiding profession and suggest areas for organizational-level interventions. Multiple regression analysis indicated a positive effect of meaningful work on job performance. In particular, the sense of contribution and coherence-consistency dimensions were found to be significant predictors. Interestingly, the higher purpose dimension exhibited a significant but negative effect on performance. This suggests that an emphasis on abstract goals may conflict with short-term outcomes for guides. Alternatively, perceiving one's work as serving a greater purpose might contribute to burnout or a sense of pressure among some individuals.
Benzer Tezler
- Turist rehberlerinin kişilik özelliklerinin başarı ve mutluluğa etkisi
The impact of tourist guides' personality traits on success and happiness
ELİF NUR İREM DURMUŞ
Doktora
Türkçe
2025
TurizmKastamonu ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN TANRISEVER
- Turist rehberlerinin performansı ve müze ziyaretçilerinin deneyimleri arasındaki ilişki
The relationship between tour guides' performances and museum visitors' experience
BUSE BÖLÜKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzecilikAkdeniz ÜniversitesiTurizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM CABER
- Uygulama eğitim gezisi deneyiminin mesleğe yönelik tutuma etkisinde memnuniyetin ve turist rehberi performansının rolü
The effect of practical training trip experience on attitude toward the profession: the mediating role of satisfaction and the moderating role of tourist guide performance
NURSEL ÖZKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TurizmKastamonu ÜniversitesiTurizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLARA EYLÜL KOÇ
- Profesyonel turist rehberlerinin sosyal ve duygusal zekalarının iletişim iklimi ve iş doyumuna etkisi
The effect of social and emotional intelligence of professional tourist guides on communication climate and job satisfaction
NAZMİ EROĞLU
Doktora
Türkçe
2024
TurizmMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAFER TOPALOĞLU
- Turist rehberi adaylarının kişilik özellikleri ile çevreci tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determining the personal attributes, environmental attitudes and behaviors of tourist guide candidates
GİZEM DERİNALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TurizmMersin ÜniversitesiTurizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVDA BİRDİR