Bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinde sosyal görünüş kaygısı ve duygusal yeme üzerine etkisi
The effect of a mindfulness-based psychoeducation program on social appearance anxiety and emotional eating in university students
- Tez No: 975225
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRİYE EDA KARAÇUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, bilinçli farkındalık temel alınarak sosyal görünüş kaygısı ve duygusal yeme üzerine bir psikoeğitim programı geliştirerek üniversite öğrencileri üzerindeki etkisini incelemek ve iyi oluşlarını desteklemektir. Araştırma, ön test-son test-izleme testi desenine sahip, kontrol gruplu yarı deneysel bir model çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği ve Üç Faktörlü Yeme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, gönüllülük esasına göre belirlenen ve rastgele atanan 30 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcılar deney (n=15) ve kontrol (n=15) gruplarına ayrılmıştır. Her iki gruba da ön testler uygulanmıştır. Deney grubundaki katılımcılara, haftada bir oturum olmak üzere 10 hafta süren yapılandırılmış bir bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Program uygulamasının ardından her iki gruba son test uygulanmış; müdahalenin kalıcılığını değerlendirmek amacıyla dört hafta sonra izleme testi yapılmıştır. Verilerin analizinde, öncelikle normallik ve varyans homojenliği varsayımları incelenmiş, ardından parametrik testler uygulanmıştır. Zaman (ön test, son test, izleme testi) ve grup (deney, kontrol) değişkenlerini birlikte değerlendirmek üzere iki yönlü tekrarlı ölçümler için ANOVA kullanılmıştır. Gruplar arası başlangıç farklılıklarını değerlendirmek amacıyla bağımsız örneklemler için t-testi, müdahale etkisini başlangıç puanlarını kontrol ederek yorumlamak için kovaryans analizi (ANCOVA) yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Araştırma sonucunda, geliştirilmiş olan bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin sosyal görünüş kaygısı ve duygusal yeme düzeylerini azaltmada etkili olduğu bulunmuştur. Sosyal görünüş kaygısı değişkeninde, deney grubunda istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü düzeyde bir azalma gözlenmiş, bu etkinin izleme sürecinde de sürdüğü belirlenmiştir. Duygusal yeme düzeyinde de deney grubunda anlamlı bir düşüş saptanmış, ancak bu etkinin sosyal görünüş kaygısına kıyasla daha sınırlı düzeyde olduğu anlaşılmıştır. Genel olarak, uygulanan müdahale programı, bireylerin sosyal görünüş kaygısı ve yeme davranışları üzerinde olumlu ve kalıcı etkiler yaratmıştır. Elde edilen bulgular, alanyazın ışığında tartışılmıştır
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to develop a mindfulness-based psychoeducation program targeting social appearance anxiety and emotional eating, and to examine its effects on young adults in order to support their well-being. The research was conducted within the framework of a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and follow-up measurements including a control group. The Social Appearance Anxiety Scale and the Three-Factor Eating Questionnaire were used as data collection tools. The study group consisted of 30 university students who volunteered to participate and were randomly assigned to the experimental (n=15) and control (n=15) groups. Pre-tests were administered to both groups. The experimental group participated in a structured mindfulness-based psychoeducation program that lasted 10 weeks, with one session per week. The control group did not receive any intervention. Following the intervention, post-tests were administered to both groups, and a follow-up test was conducted four weeks later to assess the persistence of the intervention's effects. In the data analysis process, assumptions of normality and homogeneity of variance were first tested, and then parametric tests were conducted. To evaluate the effects of time (pre-test, post-test, follow-up) and group (experimental, control) together, a two-way repeated measures ANOVA was performed. Independent samples t-tests were used to assess baseline differences between the groups, and ANCOVA was used to evaluate the intervention effect while controlling for baseline scores. According to the results, the developed mindfulness-based psychoeducation program was found to be effective in reducing university students' levels of social appearance anxiety and emotional eating. A statistically significant and strong reduction in social appearance anxiety was observed in the experimental group, and this effect was maintained during the follow-up period. A significant decrease in emotional eating was also found in the experimental group, although this effect appeared to be more limited compared to the reduction in social appearance anxiety. Overall, the intervention program created positive and lasting effects on individuals' social appearance anxiety and eating behaviors. The findings were discussed in the light of existing literature.
Benzer Tezler
- Farkındalık temelli egzersiz programının üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu üzerindeki etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of mindfulness based exercise program on university students' psychological well-being and life satisfaction
ZEYNEP AYÇA TERZİOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
PsikolojiAkdeniz ÜniversitesiRekreasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
DOÇ. DR. SAKİNE GÜLFEM ÇAKIR ÇELEBİ
- Kabul ve kararlılık terapisi temelli psikoeğitim programının üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin duygu düzenleme güçlüğüne ve bilinçli farkındalığına etkisi
The effectiveness of acceptance and commitment therapy based psychoeducation program on the emotion regulation difficulties and the mindfulness of students who is preparing for university examination
ŞULE DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRİM ÇETİNKAYA YILDIZ
- Bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık, bilişsel esneklik ve bilinçli farkındalık düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
An investigation of the effect of mindfulness-based psychoeducation program on university students' digital addiction, cognitive flexibility and mindfulness levels
SUAT AYNAS
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUAT TANHAN
- Bilinçli farkındalık temelli hazırlanan psikoeğitim programının bilinçli farkındalık, dijital iyi oluş, stres, problemli cep telefonu kullanımı ve dijital bağımlılık düzeylerine etkisi
The effect of a mindfulness-based psychoeducation program on mindfulness, digital well-being, stress, problematic mobile phone use and digital addiction levels
VOLKAN TAYİZ
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUAT TANHAN
- Beliren yetişkinlerde bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esnekliğe etkisi
Başlık çevirisi yok
AYŞE ALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMRE ERTEN TATLI