Ebü'l-A'lâ Mevdûdî'nin İslâm tarihçiliği
Islamic historiography of Ebü'l-A'lâ Mawdudî
- Tez No: 975152
- Danışmanlar: PROF. DR. MİTHAT ESER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
20. yüzyılda yaşamış mütefekkir ve ıslahatçılardan biri de hiç şüphesiz Ebü'l-A'lâ Mevdûdî'dir. İngilizlerin Hindistan bölgesindeki hâkimiyeti, dinî, siyasî, psikolojik ve sosyolojik sorunları da beraberinde getirmiştir. İçinde bulundukları durumdan çıkış yolu arayan Müslümanlarda Kur'an ve Sünnete dönme arzusu oluşmuş, tam da böyle bir zaman zarfında Mevdûdî, karizmatik bir lider olarak ortaya çıkmıştır. Mevdûdî, Müslümanları bölgedeki Hindulara, Sihlere ve İngilizlere karşı himâye etmek için 1941'de Cemaat-i İslami'nin kurulmasına öncülük etmiştir. Müslümanların din algısı, eğitim sistemi, devlet nizamı, siyaset ve tarih alanlarındaki eksikliklerini gidermeye çalışmıştır. Müslümanlara bu alanlarda farklı bir bakış açısı kazandırmak için mücadele etmiştir. Çalışmamızda Mevdûdî'nin hayatı, ailesi, tahsil hayatı, ilmî kişiliği, ilim dünyasına katkıları, üstlendiği görevleri ve şahsiyeti ele alınmıştır. O farklı alanlarda eserler telif etmiştir. Onun ilmî yönden sahip olduğu bu çok yönlü kişiliği, yeteneği ve bu ilimlerdeki yeterliliği insanların ona rağbetini artıran önemli bir unsur olmuştur. Çalışmamızda, Mevdûdî'nin eserlerinden hareketle peygamberler tarihi ile Hz. Peygamberimiz öncesi Câhiliye Araplarının dinî ve sosyal hayatı incelenmeye çalışılmıştır. Mevdûdî Tarih Boyunca Tevhid Mücadelesi ve Hz. Peygamber'in Hayatı adlı eserlerinde Hz. Peygamber'in hayatını ele alırken, 20. yüzyılda siyer üzerinden Hz. Muhammed'in imajını karalamaya yönelik girişimlere karşılık, onun hayatını bir inanç meselesi hâline getirdiğini vurgulamaktadır. Ayrıca Mevdûdî, İslâm tarihi alanındaki tüm çalışmalarında oryantalistlerin iddialarına cevap veren bir yaklaşım izlemiş; bu çerçevede savunmacı ve reddiyeci bir tarih anlayışını benimsemiştir. Mevdûdî'nin ilk dönem İslâm tarihi ve Selçuklular tarihine dair yazdığı eserlerinde öne çıkan konular değerlendirilmeye çalışılmıştır. Onun ilk dönem İslâm tarihinde hilafetin nasıl saltanata dönüştürüldüğüne dair yorum ve değerlendirmeleri analiz edilmiştir. Mevdûdî içinde yaşadığı toplumun sorunlarına kayıtsız kalmamış, bu toplumsal sorunların ve çözülmenin nedenlerini araştırmış, çözüm yolları üretmeye çalışmıştır. Mevdûdî bir tarihçi olarak, dağılan Müslümanların tekrar bir araya gelmesi için, gerek siyasetin içinde yer alarak gerekse yazdığı eserler ile çaba sarf etmiştir. Tarihçiliğini genel anlamda Müslüman toplumu eğitmek amacıyla, oryantalist düşüncelere karşı savunmacı bir tarzda inşa etmiştir.
Özet (Çeviri)
One of the most prominent thinkers and reformers of the 20th century was undoubtedly Abu'l-A'la Maw One of the most prominent thinkers and reformers of the 20th century was undoubtedly Abu'l-A'la Mawdudi. British rule in the Indian subcontinent brought with it religious, political, psychological, and sociological problems. Muslims seeking a way out of their predicament developed a desire to return to the Quran and the Sunnah, and it was precisely during this time that Mawdudi emerged as a charismatic leader. Mawdudi spearheaded the establishment of Jama'at-e-Islami in 1941 to protect Muslims against the Hindus, Sikhs, and British in the region. He strived to address the shortcomings of Muslims in their understanding of religion, the educational system, state order, politics, and history. He strived to provide Muslims with a different perspective in these areas. This study examines Mawdudi's life, family, educational background, scholarly personality, contributions to the world of scholarship, his duties, and his personality. He authored works in diverse fields. His multifaceted personality, talent, and proficiency in these fields were significant factors in increasing his popularity. This study examines the history of the prophets and the religious and social life of the pre-Islamic Arabs of the Age of Ignorance, drawing on Mawdudi's works. In his works,“The Struggle for Monotheism Throughout History”and“The Life of the Prophet,”Mawdudi examines the life of the Prophet Muhammad, emphasizing that he elevated his life to a matter of faith in response to 20th-century attempts to tarnish the Prophet Muhammad's image through the biography. Furthermore, in all his works on Islamic history, Mawdudi pursued an approach that responded to the claims of orientalists and, within this framework, adopted a defensive and rejectionist approach to history. This study attempts to evaluate prominent themes in Mawdudi's works on early Islamic history and the history of the Seljuks. His interpretations and assessments of how the caliphate was transformed into a sultanate in early Islamic history are analyzed. Mawdudi did not remain indifferent to the problems of the society in which he lived; he investigated the causes of these social problems and disintegration and attempted to develop solutions. As a historian, Mawdudi strived to reunite the dispersed Muslims, both through his political involvement and his works. He constructed his historiography in a defensive manner against Orientalist ideas, aiming to educate Muslim society in general.
Benzer Tezler
- Ebu'l A'lâ Mevdûdî'nin İslâm Ekomomisi ile ilgili görüşleri
Ebu'l A'lâ Mevdûdî's views on the Islamic Economy
MEVLÜT KONUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiŞırnak Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÜL
DOÇ. DR. NURULLAH AGİTOĞLU
DOÇ. DR. MERVE SAÇLI
- Ebu'l-A'la Mevdudi'nin tevhid anlayışı
Ebu A'la El- Mevdudi's understanding of oneness
ABDULHAKİM AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinDicle ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET AKGÜÇ
- Ebû'l-A'lâ el- Mevdûdî'nin Tefhîmü'l-Kur'ân adlı tefsirinde oryantalizm eleştirisi
Orientalism criticism in the Tefhîmü'l-Kur'ân tefsir of Ebû'l-A'lâ el-Mevdûd
HÜSNA AYTAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinDicle ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH TEMİZKAN
- Ebu'l A'lâ El-Mevdûdî'nin kelâmî görüşleri
Ebu'l A'lâ El-Mevdûdî kelamî views
FESİH KAPLANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. BURHANEDDİN KIYICI
- Seyyid Ebu'l -a`la Mevdudi'nin siyasi düşüncesinin teolojik temelleri
Mawdudi's theological bases of his political views
MAHMUT ATA
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. AHMET HADİ ADANALI