Multipl Skleroz'da aktivite ve katılımı etkileyen çevresel faktörlerin incelenmesi
Investigation of the environmental factors affecting activity and participation in Multiple Sclerosis
- Tez No: 974804
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN KARAASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Multipl Skleroz (MS)'lu hastaların aktivite ve katılım düzeylerini araştırmak, aktivite ve katılımı etkileyen çevresel faktörleri incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya MS tanısı alan hastalar (yaş ortalamaları 43,89±10,38 yıl) dahil edildi. Özürlülük seviyeleri Genişletilmiş Özürlülük Durum Skalası (Expanded Disability Status Scale-EDSS) ile, bilişsel durumları Mini Mental Durum Testi (MMDT) ile, aktivite ve katılım düzeyleri Toplumsal Katılım Anketi-Revize (TKA-R) ile, çevresel faktörlerin etkisi Craig Hastanesi Çevresel Faktörler Envanteri Kısa Form (CHIEF-SF) ile değerlendirildi. Çalışmanın sonuçlarına göre, hastaların demografik özellikleri ve EDSS skorları ile MMDT arasında anlamlı ilişkiler bulundu (p<0,05). Hastalık süresinin uzun olmasının, EDSS skorunun yüksek olmasının ve kronik hastalığa sahip olmanın bilişsel fonksiyonları azalttığı saptandı. TKA-R'nin MMDT ve demografik verilerle arasında anlamlı ilişkiler bulundu (p<0,05). Kadınların ev katılım düzeyinin erkeklere göre (p=0,023), çalışan bireylerin üretkenlik ve katılım düzeyinin çalışmayanlara göre (p<0,001), yürüme yardımcısı olanların katılım düzeyinin olmayanlara göre daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Ayrıca EDSS skoru, hastalık süresi ve atak sayısı fazla olanların daha düşük aktive ve katılım düzeyine sahip olduğu görüldü (p<0,05). CHIEF-SF'nin MMDT, TKA-R ve demografik verilerle ilişkisinde; yaş (p=0,039) ve EDSS skorunun (p=0,008) artmasıyla hastalarda çevresel faktörlerin problem oluşturma sıklığı ve büyüklüğünün arttığı bulundu. CHIEF-SF'nin MMDT ve TKA-R ile arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0,05). Dolayısıyla çevresel faktörlerin aktivite ve katılım üzerinde etkisinin olmadığı sonucuna ulaşıldı. Ancak, ileride daha geniş popülasyonda, daha büyük örneklem üzerinde, daha kapsamlı değerlendirme yöntem ve envanterler kullanılarak, karşılaştırmalı sonuçlar ortaya koyan ileri çalışmalar planlanmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to investigate the activity and participation levels of patients with Multiple Sclerosis (MS) and to examine the environmental factors affecting activity and participation. Individuals diagnosed with MS (mean age 43.89±10.38 years) were included in the study. Disability levels were assessed with the Expanded Disability Status Scale (EDSS), cognitive status with the Mini Mental State Examination (MMSE), activity and participation levels with the Community Integration Questionnaire-Revised (CIQ-R), and the effects of environmental factors with the Craig Hospital Inventory of Environmental Factors Short Form (CHIEF-SF). According to the results of the study, significant relationships were found between the demographic characteristics of the individuals, EDSS score and MMSE (p<0.05). It was determined that long disease duration, high EDSS score, and having a chronic disease decreased cognitive functions. Significant relationships were found between CIQ-R and MMSE and demographic data (p<0,05). It was determined that the level of home participation of women was higher than men (p=0,023), the productivity and participation levels of working individuals were higher than those who were not working (p<0,001), and the participation levels of those with walking aids were higher than those who were not (p<0,05). In addition, it was observed that those with higher EDSS scores, disease duration and number of attacks had lower activity and participation levels (p<0,05). In the relationship between CHIEF-SF and MMSE, CIQ-R and demographic data, it was found that the frequency and magnitude of environmental factors creating problems in individuals increased with increasing age (p=0,039) and EDSS scores (p=0,008). No significant relationship was found between CHEIF-SF and MMSE and CIQ-R (p>0.05). Therefore, it was concluded that environmental factors had no effect on activity and participation. However, future studies should be planned to reveal comparative results in a larger population, on a larger sample, using more comprehensive assessment methods and inventories.
Benzer Tezler
- Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi
The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage
BEŞİR ANDAÇ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN
- Multipl sklerozlu bireylerde aktivite ve katılımı kısıtlayan üst ekstremite problemlerinin incelenmesi
Investigation of upper extremity problems restricting activity and participation in people with multiple sclerosis
UĞUR OVACIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELA TARAKCI
- Ataklarla seyreden Multipl Sklerozlu hastalarda 3D sanal gerçeklikle yapılan eylem gözlem eğitiminin üst ekstremite fonksiyonları ve aktivite katılımı üzerine etkisi
The effect of action observation training with 3D virtual reality on upper extremity functions in activity participation in patients with Multiple Sclerosis with attacks
TUBA KAYA BENLİ
Doktora
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİzmir Bakırçay ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞİM BAKAR
- Multipl sklerozlu bireylerde senkronize gerçekleştirlen telerehabilitasyon temelli üst ekstremite eğitim programının el-kol fonksiyonel işlevi, ağrı, yorgunluk, yaşam kalitesi ve katılım üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of synchronized telerehabilitation-based upper extremity training program on hand-arm functional function, pain, fatigue, quality of life and participation in people with multiple sclerosis
SEDA DAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ERTEKİN
- Multipl skleroz hastalarında elektroensefalografi ile subklinik nöbet aktivitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of subclinical seizure activity in patients with multiple sclerosis using electroencephalography
ZEHRA YORGANCI