Çocukluk döneminde din eğitimi: Kur ́an da bahsi geçen ebeveynler ve çocuk eğitimi üzerine bir inceleme
Religious education in childhood period: An analysis on parents and child education in the Qur'an
- Tez No: 974788
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÇAKMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Din eğitimi, çocuğun kişilik gelişimi, ahlaki değer anlayışı ve sosyal becerilerinin şekillenmesinde temel bir rol oynar. Bu eğitimin en etkili biçimde verildiği dönem ise, bireyin karakter yapısının oluştuğu çocukluk evresidir. Bu dönemde kazanılan dinî bilgiler ve tutumlar, bireyin yaşam boyu sürecek değer sisteminin oluşmasında etkili olur. Aile, çocuk eğitiminde en etkili ve ilk eğitim ortamı olarak dinî eğitimin taşıyıcısı konumundadır. Özellikle ebeveynlerin çocuklarına yönelik söylem, davranış ve tutumları, onların dinî ve ahlaki gelişiminde derin etkiler bırakmaktadır. Kur'an-ı Kerim'de yer alan ebeveyn figürleri ve bu figürlerin çocuklarına yönelik tutumları, bu açıdan önemli pedagojik veriler sunmaktadır. Bu çalışmada, Kur'an'da ismi geçen Hz. İbrahim, Hz. Yakup, Hz. Lokman, Hz. Musa'nın annesi ve Hz. Şuayb gibi ebeveyn figürleri örnek olarak seçilmiş; onların çocuklarına yönelik eğitici tutumları pedagojik bir bakış açısıyla incelenmiştir. Araştırmada, bu figürlerin tutumları sadece tarihsel bir anlatı olarak değil, aynı zamanda değer temelli bir eğitim anlayışını temsil eden örüntüler olarak ele alınmıştır. İlgili ayetler, çağdaş eğitim literatüründeki kavramlarla ilişkilendirilerek analiz edilmiş; özellikle model olma, rehberlik yapma, duygusal destek sağlama ve bireysel farklılıklara duyarlılık gibi temel eğitsel ilkelerle benzerlikleri vurgulanmıştır. Nitel araştırma yöntemine dayanan bu incelemede, Kur'an'daki ebeveyn tutumlarının çocuğun duyuşsal, bilişsel ve sosyal gelişimini destekleyici bir yapı sergilediği görülmüştür. Kur'an'da çocuğun din eğitiminde sadece sözlü nasihatlere dayalı bir aktarım yerine, davranışla örnek olmanın ve çocukla sağlıklı bir duygusal ilişki kurmanın ön planda olduğu belirtilmiştir. Bu durum, çağdaş din eğitimi yaklaşımlarıyla büyük ölçüde örtüşen bir yapı ortaya koymakta; dinî değerlerin çocuklara aktarımında çok boyutlu bir eğitsel süreç önerildiğini göstermektedir. Kur'an'daki ebeveyn-çocuk ilişkisinde hem dinî hem de pedagojik anlam taşıyan ve günümüz ailelerine rehberlik edebilecek nitelikte ilkeler bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Religious education plays a fundamental role in shaping a child's personality development, moral understanding, and social skills. The most effective period for delivering this education is childhood, during which the foundations of individual character are formed. The religious knowledge and attitudes acquired during this stage significantly influence the value system that will guide the individual throughout life. The family, as the primary and most influential environment in a child's upbringing, serves as the main conduit for religious education. In particular, the words, behaviors, and attitudes of parents have a profound impact on the religious and moral development of their children. The parent figures and their approaches to their children presented in the Qur'an provide significant pedagogical insights in this regard. This study focuses on selected parental figures mentioned in the Qur'an—such as Prophet Abraham, Prophet Jacob, Luqman, the mother of Prophet Moses, and Prophet Shuayb— and examines their educational attitudes toward their children from a pedagogical perspective. These figures are evaluated not merely as part of historical narratives but as patterns representing a value-based educational approach. Relevant verses are analyzed in relation to contemporary educational concepts, with emphasis on core educational principles such as being a role model, providing guidance, offering emotional support, and being sensitive to individual differences. This qualitative study reveals that parental attitudes in the Qur'an support the emotional, cognitive, and social development of the child. It highlights that, in the Qur'an, religious education is not limited to verbal advice; instead, it emphasizes leading by example and establishing a healthy emotional bond with the child. This approach aligns closely with contemporary religious education models and suggests a multi-dimensional educational process in the transmission of religious values. The parent-child relationship in the Qur'an encompasses both religious and pedagogical dimensions and presents guiding principles that remain relevant for today's families.
Benzer Tezler
- Kur'ân'da çocuk eğitimi
Child education in the Quran
ARZU KAYACAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinUşak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURULLAH DENİZER
- Çağdaş Türk edebiyatında ütopya
Başlık çevirisi yok
NURETTİN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT KAVCAR
- 4-6 yaş Kuran kurslarında kullanılan Diyanet yayınları hikâye kitaplarının din eğitimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Religious education perspective of story books used in Quran courses for 4-6-year-olds
NURİYE AĞZITEMİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVZAT YAŞAR AŞIKOĞLU
- Erken çocukluk döneminde Allah inancının gelişiminde doğa motiflerinden yararlanma
Using nature motifs in the development of belief in Allah during early childhood
BEYZA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dinİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiErken Çocuklukta Ahlak ve Değer Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AHMET KOÇ
- Geleneksel İslam anlayışı ve modern perspektifler ışığında erken çocuklukta din eğitimi
Religious education in early childhood in the light of traditional Islamic understanding and modern perspectives
SÜMEYYA BERK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dinİnönü ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL ORUÇ
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SU