Kadınlarda human papilloma virus bağışıklama için tutum ve inanç
Attitudes and beliefs towards human papilloma virus immunization in women
- Tez No: 974632
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamız, doğurganlık çağındaki kadınlarda HPV bağışıklamasına yönelik tutum ve inançları HPV aşısı özelinde belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, İstanbul Esenyurt 11 No'lu Aile Sağlığı Merkezi 34.18.097 numaralı Aile Hekimliği Birimi'nde, tek merkezli bir çalışma olarak yürütülmüştür. Birime kayıtlı 824 kadın arasından, araştırma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan bireyler arasından, %95 güven düzeyi ve %5 hata payına göre basit rastgele örnekleme yöntemiyle belirlenen en az 267 kişilik örneklem grubuna ulaşılmıştır. Katılımcılara, muayene sonrası sözel ve yazılı onam alınarak, ayrı bir odada yaklaşık 15 dakika süren ve 26 sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır. Bu anketle katılımcıların sosyodemografik özellikleri, HPV ve serviks kanseri ilişkisine dair bilgi düzeyleri, tarama testleri ve HPV aşısına yönelik tutum ve farkındalıkları değerlendirilmiştir. Ayrıca, HPV aşısına yönelik bireysel tutum ve inançları ölçmek amacıyla Karolina HPV Aşılama Tutumları ve İnançları Ölçeği (KHATİÖ) kullanılmıştır. Veriler yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmış ve IBM SPSS Statistics 25.0 yazılımı ile analiz edilmiştir. Normallik varsayımlarının karşılanmaması nedeniyle analizlerde non-parametrik testler (Spearman korelasyon, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve gerektiğinde Dunn's testi) tercih edilmiş olup, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 39,71±5,63 yıl olup, ilk cinsel aktivite yaşı ortalama 19,69±2,85 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %86,1'i evli, %44,8'i ilköğretim, %38,1'i lise ve %17,1'i üniversite veya üzeri eğitime sahiptir. Katılımcıların %42,3'ü ev hanımı, %22,1'i işçi, %10,7'si memur, %6,0'ı emekli ve %18,9'u diğer meslek gruplarındandır. Katılımcıların %52,7'si cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunu belirtmiştir. HPV farkındalığı düşük düzeyde olup, katılımcıların %52,3'ü HPV'yi daha önce duymadığını, yalnızca %29,2'si duyduğunu ifade etmiştir. HPV ile serviks kanseri arasındaki ilişkiyi bilenlerin oranı %40,2 iken, %44,5'i bu ilişkiyi bilmediğini belirtmiştir. HPV-Smear tarama testini bilenlerin oranı %73,3, bu testi yaptıranların oranı ise %72,6'dır. Testi yaptıranlar en sık Aile Sağlığı Merkezleri'ni (%43,3) tercih etmiştir. Katılımcıların %79,7'si HPV-Smear testinin ASM'lerde yapıldığını bilmekte, %68,3'üne aile hekimi veya hemşiresi tarafından bu test önerilmiştir. Katılımcıların %47,7'si virüslerin kansere neden olabileceğini düşünürken, %20,6'sı bu görüşe katılmamaktadır. Ailesinde serviks kanseri öyküsü bulunanların oranı %20,6'dır. HPV taraması yaptıranlar arasında pozitif sonuç oranı %17,2'dir. HPV aşısı farkındalığı %44,5 iken, aşı yaptırmış olanların oranı sadece %13,9'dur. Katılımcıların %50'si aşı yaptırma konusunda kararsızken, yalnızca %27,7'si aşı yaptırmayı düşüneceğini belirtmiştir. Aşı yaptırma davranışı sosyal çevreyle ilişkili olup, katılımcıların %37'si çevresinde aşı yaptıran birinin olduğunu ifade etmiştir. Kız çocuklarına HPV aşısı yaptırmayı düşünenlerin oranı %44,3 iken, erkek çocuklar için bu oran %40,2'dir. Katılımcıların %42,3'üne aile hekimi tarafından HPV aşısı hakkında bilgi verilmiştir. Sonuçlar: Bu çalışma, doğurganlık çağındaki kadınlar arasında HPV enfeksiyonu, serviks kanseri ve HPV aşısına ilişkin bilgi, farkındalık, tutum ve inanç düzeylerinin istenilen düzeyin oldukça altında olduğunu ortaya koymuştur. HPV aşısı hakkında bilgi sahibi olma oranı oldukça düşüktür. Bilgi sahibi olanların ise tutumlarının aşılama davranışına dönüşme oranı oldukça düşüktür. Eğitim düzeyinin artmasıyla birlikte aşılama konusundaki olumsuz algılar azalmakta ve olumlu tutumlar güçlenmektedir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin, özellikle Aile Sağlığı Merkezleri'nin, bilgi aktarımı ve yönlendirme yoluyla bireylerin aşı ve tarama davranışlarını olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca sosyal çevrenin aşılama kararları üzerindeki etkisi dikkate değerdir. Türkiye'de HPV aşısının ulusal aşı programına dahil edilmesi önemli bir adım olmakla birlikte, halkı doğru bilgilendirmeye yönelik sürdürülebilir eğitim ve farkındalık çalışmaları, aşılama oranlarını artırmada temel strateji olmalıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to determine the attitudes and beliefs regarding HPV immunization, specifically the HPV vaccine, among women of reproductive age. Materials and Methods: This research was conducted as a single-center study at Istanbul Esenyurt Family Health Center No. 11, unit 34.18.097. Among 824 registered women, volunteers meeting the study criteria were selected by simple random sampling to reach a minimum sample size of 267, calculated with 95% confidence level and 5% margin of error. After obtaining verbal and written consent following their examination, participants completed a 26-question survey lasting approximately 15 minutes in a separate room. The survey assessed sociodemographic characteristics, knowledge about the relationship between HPV and cervical cancer, awareness of screening tests, and attitudes toward the HPV vaccine. Additionally, the Carolina HPV Immunization Attitudes and Beliefs Scale (CHIAS) was used to measure individual attitudes and beliefs about the HPV vaccine. Data were collected via face-to-face interviews and analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0. Due to non-normal distribution of data, non-parametric tests (Spearman correlation, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, and Dunn's post-hoc test when appropriate) were used, with significance set at p < 0.05. Results: The mean age of participants was 39.71 ± 5.63 years, and the mean age of first sexual activity was 19.69 ± 2.85 years. Among participants, 86.1% were married; 44.8% had primary education, 38.1% high school, and 17.1% university or higher education. Occupationally, 42.3% were housewives, 22.1% workers, 10.7% civil servants, 6.0% retired, and 18.9% belonged to other professions. Regarding sexually transmitted diseases, 52.7% reported having sufficient knowledge. HPV awareness was low: 52.3% had never heard of HPV, and only 29.2% had. Knowledge about the link between HPV and cervical cancer was present in 40.2%, while 44.5% did not know. HPV smear test awareness was 73.3%, and 72.6% had undergone the test, most frequently at Family Health Centers (43.3%). A majority (79.7%) knew that HPV smear tests are conducted at Family Health Centers, and 68.3% were advised to have the test by their family physician or nurse. While 47.7% believed viruses can cause cancer, 20.6% disagreed. 20.6% had a family history of cervical cancer. Among those screened for HPV, 17.2% had positive results. HPV vaccine awareness was 44.5%, yet only 13.9% had been vaccinated. Half of the participants were uncertain about vaccination, and only 27.7% intended to get vaccinated. Vaccination behavior was linked to social environment; 37% reported knowing someone vaccinated. The proportion willing to vaccinate their daughters was 44.3%, and 40.2% for their sons. Furthermore, 42.3% had received HPV vaccine information from their family physician. Conclusion: This study reveals that knowledge, awareness, attitudes, and beliefs about HPV infection, cervical cancer, and HPV vaccination among women of reproductive age remain considerably low. Although awareness of the HPV vaccine is relatively high, actual vaccination rates are quite low. Higher education levels are associated with reduced negative perceptions and stronger positive attitudes toward vaccination. Primary healthcare services, especially Family Health Centers, positively influence vaccination and screening behaviors through information dissemination and guidance. Social environment also plays a significant role in vaccination decisions. While including the HPV vaccine in the national immunization program is a critical step for Turkey, sustainable education and awareness initiatives targeting the public are essential strategies to improve vaccination coverage.
Benzer Tezler
- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin Human Papilloma Virüs ve aşısı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge attitudes, and behaviors regarding Human Papilloma Virus and its vaccine among Medical students at Muğla Sitki Koçman University
NUR ERDEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL BATTALOĞLU İNANÇ
- Kadın araştırma görevlilerinin HPV aşısı yaptırma durumları ile HPV aşısı tutum ve farkındalıklarının değerlendirilmesi: Kayseri örneği
Evaluation of HPV vaccination status of female research assistants and their HPV vaccination attitudes and awareness: The case of kayseri
ESRA DİRİM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- Samsun ili Aile Sağlığı Merkezleri'nde çalışan aile hekimlerinin Human Papilloma Virüs (HPV) aşısı ile ilgili bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level, attitudes and behavior of family physicians working in Samsun province Family Health Centers about Human Papilloma Virus (HPV) vaccine
MERVE DOĞAN UYGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHCUBE ÇUBUKÇU
- HPV'nin (human papilloma virus=insan papilloma virüsü) neden olduğu sorunlar ve HPV aşısına ilişkin erişkin kadınların bilgi, farkındalık, endişe ve tutumlarının araştırılması
Investigation of the knowledge, awareness, concerns, and attitudes of adult women regarding the problems caused by human papilloma virus (HPV) and the HPV vaccine
KADRİYE KARADUMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMersin ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜCEL UYSAL
- Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran bireylerin erişkin bağışıklaması hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of individuals applying to family medicine clinic about adult immunization
AYKUT UÇKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HABİBE İNCİ