6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrası konteyner kentte ve evinde yaşayan ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete ve depresyon düzeyleri ve yordayıcı faktörlerin incelenmesi
Examination of post-traumatic stress disorder, anxiety, and depression levels and predictive factors in adolescents living in a container city after the february 6, 2023 kahramanmaras earthquake
- Tez No: 974451
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMİHA CÖMERTOĞLU ARSLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Bu araştırmanın amacı, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında konteyner kentlerde ve ev ortamında yaşayan ergenlerin travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), anksiyete ve depresyon düzeylerini karşılaştırmak ve bu düzeyleri etkileyen yordayıcı faktörleri saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, depremi deneyimlemiş 12–18 yaş aralığındaki 160 ergenden oluşmaktadır. Katılımcıların 80'i konteyner kentlerde, 80'i ise ev ortamında yaşamaktadır. Sosyodemografik veriler deprem deneyimlerine ilişkin bilgiler araştırmacı tarafından hazırlanan form aracılığıyla toplanmış; ruhsal değerlendirmede DSM-5 kriterlerine göre psikiyatrik muayene yapılmış ve Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY-DSM-V-T) uygulanmıştır. TSSB düzeyleri Çocuklar İçin Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği (ÇTSSTÖ) ile, anksiyete ve depresyon düzeyleri ise Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği – Revize Edilmiş (ÇADÖ-Y) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Konteyner grubunda, dağılmış aile oranı yüksek; anne-baba eğitim düzeyi ve baba çalışma oranı ise anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca konteyner grubunda, deprem sırasında aile üyelerinden birinin göçük altında kalması, yaralanması veya ölmesi, evin ağır hasar görmesi, önemli eşya kaybı, deprem sonrası aile ve arkadaş ilişkilerinde bozulma ile zorbalığa uğrama oranlarının ev grubuna kıyasla anlamlı biçimde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Psikiyatrik tanı olarak konteyner grubunda özgül fobi oranı ev grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuş (p<0.05), diğer psikiyatrik bozukluklar açısından iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). ÇTSSTÖ puanları konteyner grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulunurken, ÇADÖ-Y puanları açısından anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0.05). Çok değişkenli modelde, TSSB riskini öngören en güçlü değişkenler; deprem öncesi psikiyatrik başvuru öyküsü, deprem sırasında ölü veya yaralı görme, yakın kaybı, aşırı panik hissi, suçluluk duygusu, yıkılan binalara şahit olma, zorbalığa uğrama, anksiyete bozukluğu varlığı, TSSB–deprem ilişkisinin bulunması, ÇADÖ-Y ölçeğinde yüksek anksiyete ve depresyon alt ölçek puanları olarak belirlenmiştir. Tartışma ve Sonuç: Elde edilen bulgular, deprem sonrasında ergenlerin ruhsal iyilik hâlinin hem bireysel hem de çevresel risk etmenlerinden etkilendiğini ortaya koymaktadır. Özellikle barınma koşulları ve sosyal çevrenin niteliği, travma sonrası psikiyatrik belirtilerin şiddeti ve sürekliliğinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu doğrultuda, deprem sonrası psikiyatrik belirtiler ile çevresel faktörler arasındaki ilişkinin daha kapsamlı biçimde anlaşılabilmesi için farklı bölgeleri kapsayan, çok merkezli, boylamsal tasarıma sahip ve daha geniş örneklemlerle yürütülecek ileri araştırmalara gereksinim bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim:This study aims to compare the levels of post-traumatic stress disorder (PTSD), anxiety, and depression among adolescents living in container settlements and those residing in home environments following the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, and to identify the predictive factors associated with these levels. Materials and Methods:The study included 160 adolescents aged between 12 and 18 years who had experienced the earthquake. Of these, 80 were residing in container settlements and 80 continued to live in their homes. Sociodemographic and earthquake-related data were collected using a questionnaire prepared by the researcher. Psychiatric evaluations were conducted according to DSM-5 criteria, and the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children – Present and Lifetime Version (K-SADS-PL-DSM-V-T) was administered. PTSD levels were assessed using the Child Post-Traumatic Stress Reaction Index (CPTS-RI), while anxiety and depression levels were evaluated using the Revised Child Anxiety and Depression Scale (RCADS). Results:The proportion of disrupted families was significantly higher in the container group, while parental education levels and paternal employment rates were significantly lower (p<0.05). In the container group, the rates of having a family member trapped, injured, or deceased during the earthquake, severe housing damage, significant property loss, deterioration in family and peer relationships, and exposure to bullying were all significantly higher than in the home group (p<0.05). Specific phobia was significantly more frequent in the container group (p<0.05), whereas no significant differences were observed between the groups for other psychiatric diagnoses (p>0.05). CPTS-RI scores were significantly higher among adolescents in the container group, while RCADS total and subscale scores did not differ significantly (p>0.05). In the multivariate model, the strongest predictors of PTSD risk were identified as a history of pre-earthquake psychiatric consultation, witnessing death or injury, loss of a loved one, intense panic, guilt feelings, witnessing collapsed buildings, exposure to bullying, presence of an anxiety disorder, PTSD–earthquake association, and high anxiety and depression subscale scores on the RCADS. Discussion and Conclusion: The findings indicate that adolescents' psychological well-being following the earthquake is significantly influenced by both individual and environmental risk factors. In particular, living conditions and the quality of the social environment play a critical role in the severity and persistence of post-traumatic psychiatric symptoms. Accordingly, future research should employ multicenter, longitudinal designs with larger sample sizes to provide a more comprehensive understanding of the relationship between post-disaster psychiatric symptoms and environmental factors.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş depremi sonrası konteyner kentte yaşayan okul çağı çocuklarında psikiyatrik tanılar ve duygusal/davranışsal sorunlar
After the Kahramanmaras earthquake: In school-age children living in container city psychiatric diagnoses and emotional/behavioral problems
SÜMEYYE GÜNEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ALTUN
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık) merkezli deprem sonrası konteyner kentte kalan kadınların yaşam deneyimleri: Adıyaman ili örneği
Life experiences of women living in container cities after the February 6, 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık) centered earthquake: The case of Adıyaman province
NİDA BAŞAK TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. GÖNÜL ONUR SEZER
- Gaziantep'in İslahiye ilçesinde yaşayan 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremden etkilenen bireylerin deprem süresince beslenme alışkanlıklarının incelenmesi
Examination of the nutritional habits of individuals affected by the February 6 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake living in the Islahiye district of Gaziantep during the earthquake
ELİFE NUR YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA GANİYUSUFOĞLU
- Kahramanmaraş Depremi sonrası ergenlerde travma sonrası stres/büyüme: Öz şefkat ve duygu düzenlemenin rolü
Post-traumatic stress/growth in adolescents after the Kahramanmaras Earthquake: The role of self-compassion and emotion regulation
SÜMEYYE DEMİRBİLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ALTUN
- Deprem sonrası Antakya: Afet yönetimi ve göç üzerine yerel deneyimler
Post-disaster Antakya: Local experiences on disaster management and migration
SEMRA KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiKent Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT DUMAN