Hukuk yargılamasında çevrim içi mahkemeler
Online courts in civil procedure
- Tez No: 973733
- Danışmanlar: PROF. DR. VAROL KARAASLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hukuk yargılaması açısından sunabileceği önemli faydalar nedeniyle çevrim içi mahkeme modelinin medenî usul hukuku açısından ele alınması gerekmektedir. Hukuk yargılamamızda bu modelden yararlanılabilmesi için öncelikle çevrim içi mahkeme modeli hakkında belli bir kavrayışa sahip olmak gerektiği açıktır. Tezimizde çevrim içi mahkeme modeli kavramı ile ifade edilmek istenen husus, UYAP ve e-Duruşma gibi teknolojik olanaklar veya yargılamaların çevrim içi ortamda gerçekleştirilmesiyle sınırlı değildir. Çevrim içi mahkeme kavramı ile temel olarak, çevrim içi uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden (online dispute resolution) yararlanılarak hukuk yargılamasının dijital çağın koşullarına göre modernize edilmesi amacıyla geliştirilen yeni bir yaklaşım kastedilmektedir . Çevrim içi mahkeme yaklaşımı kapsamında, yargılamanın çevrim içi ortama aktarılmasının (online judging) yanı sıra hak arayan bireylere çevrim içi rehberlik (online guidance) hizmeti sunulması hedeflenmektedir. Çevrim içi mahkeme modelinde tek amaç uyuşmazlıkların hâkimler tarafından verilecek kararlar aracılığıyla bağlayıcı şekilde çözümlenmesi (dispute resolution) değildir. Toplumda hukuk bilinci oluşturulması (legal health promotion), gereksiz uyuşmazlıkların önlenmesi (dispute avoidance) ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise büyümeden yatıştırılması (dispute containment) yeni mahkeme modelinin öncelikli amaçlarıdır. Sayılan amaçlara ulaşılması için çevrim içi mahkeme modelinde yargılama aşamasından önce sırasıyla çevrim içi değerlendirme (online assesment) ve çevrim içi uzlaştırma (online facilitation) aşamaları gibi çeşitli aşamalara yer verilmesi öngörülmektedir. Diğer yandan, bu model kapsamında asıl olan yargılamanın duruşmasız şekilde gerçekleştirilmesidir. Dijitalleşmenin geldiği nokta itibariyle çoğu uyuşmazlığın (fiziksel veya elektronik) duruşma gerçekleştirilmeksizin çözümlenmesi mümkün hâle gelmiştir. Gerekli olduğu takdirde ise duruşmalar öncelikle uzaktan iletişim araçları vasıtasıyla icra edilecektir. Mahkeme salonunda gerçekleştirilen duruşmalara son çare olarak başvurulacaktır. Bu yaklaşımın Türk medeni usul hukukunda UYAP ve entegre UYAP sistemleri aracılığıyla uygulanması, yargılama sürelerinin uzunluğu ve hukuki bilgiye erişimin sınırlı olması gibi sorunları azaltabilir. Kanaatimizce bu durum, bireylerin hukuk davalarında adalete erişim haklarını ve hak arama özgürlüklerini daha kolay ve etkin bir şekilde kullanmalarını sağlayabilir. Açıklanan nedenler dolayısıyla tezimizde çevrim içi mahkeme modeli ele alınarak, dünyadaki bu modele ilişkin örnek uygulamalar incelenmiştir. Sonrasında bu model, medeni usul hukukuna hakim olan temel hak ve ilkeler ışığında irdelenmiştir. Son olarak da söz konusu model çerçevesinde Türk medeni yargı sisteminde gerçekleştirilebilecek çeşitli yeniliklere ilişkin fikirlerimiz açıklanmıştır.
Özet (Çeviri)
Due to its significant potential benefits in legal proceedings, the online court model must be considered in civil procedure law. To utilize this model in our legal proceedings, we must first understand the online court model. The online court model referred to in our thesis is not limited to technological capabilities, such as UYAP and e-Duruşma, or conducting proceedings in an online environment. Online courts essentially refer to a new approach developed to modernize legal proceedings in line with the digital age by using online dispute resolution methods. The goal of the online court approach is not only to transfer proceedings to an online environment, but also to provide online guidance services to individuals seeking justice. The online court model's sole purpose is not to resolve disputes in a binding manner through judicial decisions. The primary objectives of the new court model are to raise legal awareness in society, prevent unnecessary disputes, and resolve disputes before they escalate. To achieve the aforementioned objectives, the online court model includes various stages before the adjudication, such as online assessment and mediation. The main feature of this model is that the trial is conducted without a hearing. Thanks to the current level of digitization, it is now possible to resolve most disputes (physical or electronic) without a hearing. If necessary, hearings will be conducted primarily through remote communication tools. Courtroom hearings will be used as a last resort. Implementing this approach in Turkish civil procedure law through UYAP and integrated systems may reduce issues such as lengthy proceedings and limited access to legal information. In our opinion, this approach may enable individuals to more easily and effectively exercise their right to access justice. For these reasons, our thesis examines the online court model and reviews examples of it worldwide. Subsequently, we analyze the model in light of the fundamental rights and principles that govern civil procedure law. Lastly, we propose innovations that could be implemented within the Turkish civil justice system based on this model.
Benzer Tezler
- Milletlerarası tahkimde yargılamanın etkin yürütülmesi ve dava yönetim teknikleri
The efficient conduct of proceedings and case management techniques in international arbitration
AHMET NAZMİ ÇELER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LALE AYHAN İZMİRLİ
- Elektronik tüketici uyuşmazlıklarının çözümünde alternatif yollar: Çevrimiçi uyuşmazlık çözüm yöntemleri
Alternative methods in the resolution of e-consumer disputes: Online dispute resolution methods
NİLAY DAĞDELEN YAŞAR
- Ceza muhakemesi hukukunda elektronik duruşma
Electronic hearing in criminal procedure law
AHMET EMİR ALADAĞ
- Hukuk yargılamasında (adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak) makul süre
Legal proceedings in the (a "elements of the fair judicial rights as added) reasonable time
TACETTİN KABATEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
HukukAnkara ÜniversitesiÖzel Hukuk (medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ARSLAN