Probleme dayalı öğrenmenin matematik öğretmeni adaylarının gerçek yaşam soruları üzerindeki problem çözme becerilerine, üstbilişsel farkındalığına ve probleme dayalı öğrenmeye karşı tutumlarına etkisi
The effect of problem-based learning on preservice mathematics teachers' problem solving skills on real life questions, their metacognitive awareness and attitudes towards problem-based learning
- Tez No: 973711
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET DOĞANAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Probleme dayalı öğrenme, problem çözme becerisi, üstbilişsel farkındalık, probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutum, Problem-based learning, problem solving skills, metacognitive awareness, attitudes towards problem-based learning
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı; Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) yönteminin, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının, problem çözme becerileri, üstbilişsel farkındalıkları ve probleme dayalı öğrenmeye karşı tutumları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde deneysel desen kullanılmıştır. Nitel bölümünde ise durum çalışması kullanılmış olup nicel verileri derinlemesine incelemek amacıyla ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının görüşleri alınmıştır. Bu araştırma, 2021-2022 Eğitim Öğretim yılında Mersin Üniversitesinde öğrenim gören 39 öğretmen adayı“kontrol grubu”ve Çukurova Üniversitesinde öğrenim gören 40 öğretmen adayı“deney grubu”olmak üzere toplam 79 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Deney grubunda lisans 1.sınıf analiz dersi araştırmacı tarafından, kontrol grubunda ise lisans 1.sınıf analiz dersine giren akademisyen tarafından yapılmıştır. Analiz dersi; deney grubunda Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) ile kontrol grubunda ise mevcut öğretim yöntemi doğrultusunda işlenmiştir. Uygulama 6 hafta (12 ders saati) sürmüştür. Araştırmanın nicel verileri“Problem Çözme Becerisi Testi”,“Bilişüstü Yetiler Envanteri”,“Probleme Dayalı Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği”ve“Problem Çözme Sürecini Değerlendirme Ölçeği”kullanılarak elde edilmiştir. Nitel veriler ise deney grubundaki öğretmen adayları ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel veriler karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Nicel verilerin analiziyle elde edilen bulgularda; deney grubunda yer alan öğretmen adaylarının problem çözme becerileri ve üstbilişsel farkındalık düzeylerinde, kontrol grubundaki öğretmen adaylarına göre deney grubu lehine anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Ancak deney grubunun probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutumunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Nitel verilerin analiziyle elde edilen bulgularda ise öğretmen adayları; PDÖ'nün dersleri daha keyifli ve ilgi çekici hale getirdiğini, grup çalışmaları ve senaryolar sayesinde konunun somutlaşarak öğrencilere kalıcı bir öğrenme sunduğunu, farklı çözüm yollarını öğrenmenin yaratıcıklarını ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirdiğini belirtmişlerdir. Bu çalışmayla; Probleme Dayalı Öğrenme yönteminin, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının, gerçek yaşam problemlerini çözme becerisini ve üstbilişsel farkındalığını olumlu etkilediği ancak probleme dayalı öğrenmeye karşı tutumuna etkisi olmadığı saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of Problem-Based Learning (PBL) method on preservice elementary mathematics teachers' problem solving skills, their metacognitive awareness and attitudes towards problem-based learning. Mixed method was used in the study. Experimental design was used in the quantitative part of the study. In the qualitative part, case study was used and the opinions of preservice elementary mathematics teachers were taken in order to examine the quantitative data in depth. This study was conducted with a total of 79 preservice teachers, 39 preservice teachers studying at Mersin University as the“control group”and 40 preservice teachers studying at Çukurova University as the“experimental group”in the 2021-2022 academic year. In the experimental group, the 1st year undergraduate calculus course was taught by the researcher, and in the control group, the 1st year undergraduate calculus course was taught by the academician. The analysis course was taught by Problem Based Learning (PBL) in the experimental group and by the current teaching method in the control group. The application lasted 6 weeks (12 course hours). The quantitative data of the study were obtained by using“Problem Solving Skills Test”,“Metacognitive Abilities Inventory”,“Attitude Scale Towards Problem-Based Learning”and“Problem Solving Process Evaluation Scale”. Qualitative data were obtained from semi-structured interviews with the preservice teachers in the experimental group. Quantitative data were analysed with two-factor ANOVA for mixed measurements. Content analysis was used to analyse qualitative data. In the findings obtained by the analysis of quantitative data, a significant difference was found in the problem solving skills and metacognitive awareness levels of the preservice teachers in the experimental group in favour of the experimental group compared to the preservice teachers in the control group. However, no statistically significant difference was found in the attitude of the experimental group towards problem-based learning compared to the control group. In the findings obtained by the analysis of qualitative data, preservice teachers stated that PBL made the lessons more enjoyable and interesting, concretised the subject matter thanks to group work and scenarios and provided students with a permanent learning, and that learning different ways of solution improved their creativity and high-level thinking skills. In this study, it has been found that the Problem-Based Learning method positively effects preservice elementary mathematics teachers' ability to solve real life problems and metacognitive awareness, but has no effect on their attitude towards problem-based learning.
Benzer Tezler
- Çevrimiçi probleme dayalı öğrenmenin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerine ve akademik başarılarına etkisi
The effect of online problem based learning on the pre-service teachers? critical thinking skills and academic achievement
SERKAN ŞENDAĞ
Doktora
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE FERHAN ODABAŞI
- İlköğretim matematik öğretmen adaylarının problem kurmaya yönelik öğretim sürecindeki performanslarının ve algılarının incelenmesi
Investigation of preservice middle school mathematics teachers' performances and perceptions in the problem posing teaching
ZEYNEP BAĞCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALAATTİN PUSMAZ
- Ortaöğretim lise 1. sınıf matematik programının değerlendirilmesi
Evaluation of lyce 1 mathematics curriculum in secondary education
SELDA ÇET
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FETHİ ÇALLIALP
YRD. DOÇ. DR. LEVENT DENİZ
- Öğretmen müdahaleleri ve problem çözme stratejilerinin 11. sınıf öğrencilerinin trigonometri problemlerini çözme başarısı ve üstbilişsel farkındalıklarına etkisi
The effects of teacher interventions and problem – solving strategies on 11th grade students' achievement in solving trigonometry problems and their metacognitive awareness
MERVE SOMUNCU
Doktora
Türkçe
2025
MatematikMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN ÇANAKÇI
- Matematik öğretmen adaylarının matematiksel muhakeme ve ispat yapma süreçlerinin muhakeme – ispatlama çerçevesi ve üstbiliş bağlamında incelenmesi
Investigation of the pre-service mathematics teachers' processes of mathematical reasoning and proving in the context of reasoning-proving framework and metacognition
MEHTAP ÇAĞLA ÇOKYAŞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALAATTİN PUSMAZ