Yetişkin bireylerde besin etiketi okuma, sürdürülebilir beslenme tutumu ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between food label reading, sustainable nutrition attitudes, and quality of life in adult individual
- Tez No: 973675
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İZZET ÜLKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Public Health Nursing, Adults, Health Literacy, Healthy Eating, Quality Of Life, Reading Food Labels, Sustainable Nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzurum Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: : Bu çalışmanın amacı yetişkin bireylerin besin etiketi okuma durumunun sürdürülebilir beslenmeyle ve yaşam kalitesi arasında bir ilişkisi olup olmadığını saptamaktır. Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırma olup Erzurum ili Pazaryolu ilçesinde bulunan 18-35 yaş arasındaki yetişkin bireylerle 10.01.2025-25.06.2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Veri kaybı riski için 400 kişi ile çalışılmıştır. Bu çalışmada veriler spss for Windows 22 ile analiz edilmiştir. Bulgular: Analiz sonuçları, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ile besin etiketi okuma tutumu, fiziksel yaşam kalitesi ve mental yaşam kalitesi arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir (p<0.05). Ayrıca fiziksel ve mental yaşam kalitesi arasında da pozitif ve anlamlı bir ilişki vardır. Yaş değişkeni ile ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Fiziksel yaşam kalitesi için model varyansın %9.2'sini, mental yaşam kalitesi için ise %10.5'ini açıklamaktadır. Her iki değişken de yaşam kalitesinin her iki boyutunu pozitif yönde yordamaktadır (p<0.001). Fiziksel boyut için model anlamlı bulunmuş (F(2,397)=20.02, p<.001) ve varyansın %9.2'sini açıklamıştır (Adj. R²=.087). Hem SSBD (β=.17, p<.001) hem de BEOT (β=.19, p<.001) fiziksel yaşam kalitesini pozitif yönde yordamıştır. Benzer şekilde mental boyut için de model anlamlı bulunmuş (F(2, 397)=23.18, p<.001) ve varyansın %10.5'ini açıklamıştır (Adj. R²=.100). Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ile besin etiketi okuma tutumunun, bireylerin hem fiziksel hem de mental yaşam kaliteleri üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler yarattığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, beslenme davranışlarının yalnızca bireysel sağlık için değil, aynı zamanda yaşam kalitesinin çok boyutlu yapısının desteklenmesi açısından da kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to determine whether there is a relationship between adult individuals' food label reading status, sustainable nutrition, and quality of life. Methods: This descriptive, cross-sectional study was conducted with adults aged 18-35 in the Pazaryolu district of Erzurum province between January 10, 2025, and June 25, 2025. To mitigate the risk of data loss, 400 participants were recruited. Data were analyzed using SPSS for Windows 22. Results: The analysis results showed that there were positive and low-level significant relationships between sustainable and healthy nutritional behaviors and food label reading attitudes, physical quality of life, and mental quality of life (p<0.05). There was also a positive and significant relationship between physical and mental quality of life. No significant relationship was found between the age variable and scale scores (p>0.05). The model explained 9.2% of the variance for physical quality of life and 10.5% for mental quality of life. Both variables positively predicted both dimensions of quality of life (p<0.001). The model for the physical dimension was found to be significant (F(2,397)=20.02, p<0.001) and explained 9.2% of the variance (Adj. R²=.087). Both SSBD (β=.17, p<.001) and BEOT (β=.19, p<.001) positively predicted physical quality of life. Similarly, the model for the mental dimension was found to be significant (F(2, 397)=23.18, p<.001) and explained 10.5% of the variance (Adj. R²=.100). Conclusion: The results of this study demonstrate that sustainable and healthy eating behaviors and a commitment to reading food labels have significant and positive impacts on individuals' physical and mental quality of life. The findings demonstrate that eating behaviors play a critical role not only in individual health but also in supporting the multidimensional structure of quality of life.
Benzer Tezler
- Hollanda merkezli bir sağlık kurumunun diyet polikliniğine başvuran yetişkin bireylerin e-sağlık okuryazarlığı ve besin etiketi okuma davranışları arasındaki ilişkinin sağlık ve sürdürülebilirlik çerçevesinde incelenmesi
Examination of the relationship between e-health literacy and nutrition label reading behaviors among adults applying to the diet clinic of a healthcare institution based in the Netherlands within the framework of health, sustainability and well-being
ECE İSRA ÖZTOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikHasan Kalyoncu ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ANIL ERBAĞCI
- 18-50 yaş arası kadınlarda etiket okumanın eğitiminin diyet kalitesi ve sürdürülebilir gıda okuryazarlığı üzerine etkisi
The effect of label reading on diet quality after nutrition education in women among the age of 18-50
SENA GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YILDIRIM MAVİŞ
- Yirmi yaş ve üzeri bireylerin sürdürülebilir beslenme konusundaki bilgi düzeylerinin ve uygulamalarının değerlendirilmesi
The evaluation of the levels of knowledge and practice on sustainable nutrition of individuals' aged twenty years and over
SEDEF GÜLSÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AKSOYDAN
- Yetişkin bireylerde paketli gıda tüketim sıklığı ve besin etiketi okuma alışkanlıklarının incelenmesi: Y ve Z kuşaklarının karşılaştırılması
An examination of packaged food consumption frequency and nutrition label reading habits among adults: A comparative study of generations Y and Z
İLKNUR UÇAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN DEMİREL
- Obez ve normal ağırlıktaki bireylerin besin etiketi okuma alışkanlıkları
Food label reading habits in obese and normal weight individuals
ELİF ESRA ÖZTÜRK DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA ÖZGEN