Ankara ilinde bir Kanser Erken Teşhis ve Eğitim Merkezi'ne başvuran kadınlarda sağlık okuryazarlık düzeyi, meme kanseri risk durumu ve bilgi tutum davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between health literacy level, breast cancer risk status, and knowledge, attitudes, and behaviors among women applying to A Cancer Early Diagnosis and Education Center in Ankara province
- Tez No: 973394
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜLYA ŞİRİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meme kanseri hem Türkiye'de hem de dünyada kadınlar arasında en sık rastlanan ve en fazla ölümle sonuçlanan kanser türüdür. Ülkemizde 2008 yılından bu yana“Ulusal Kanser Tarama Programı”uygulanmakta olup, 40-69 yaş aralığındaki kadınların her iki yılda bir mamografi yaptırmaları teşvik edilmektedir. Yapılan araştırmalar, sağlık okuryazarlığının meme kanseri taramalarına katılımda belirleyici bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı, kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyinin, meme kanseri riskinin değerlendirmesi ve bu risk ile karşılaştırması, meme kanseri taramalarına yönelik tutumlarını incelemesi ve bu tutumların sağlık okuryazarlığı düzeyiyle olan ilişkisini araştırmaktır. Araştırmamız, kesitsel bir çalışmadır. Veriler, anket kullanılarak 309 katılımcıyla yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Anket, sosyodemografik özellikler, meme kanseri tarama tutum ve davranışları hakkında sorular, Meme Kanseri Risk Değerlendirme Formu ve Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Kısa Formu ile ilgili sorular içeren 44 sorudan oluşanmaktadır. Verilerin analizinde SPSS 26 yazılımından yararlanılmıştır. Betimsel istatistikler, ilişkisiz örneklemler t testi, varyans analizi, Kruskal Wallis H testi, Mann Whitney U testi, ki-kare testi yapılmış. Araştırmaya katılan katılımcıların %53'nün kendi kendine meme muayenesi yaptığı, %43.7'sinin düzenli olarak mamografi çektirdiği, %7,4'ünün yüksek risk grubunda olduğu, %52,4'ünün yeterli/mükemmel sağlık okuryazarlığına sahip olduğu belirlenmiştir. Sağlık okur yazarlığının yeterli/mükemmel düzeyde olması mamografi taramalarına katılımı arttırmıştır. Meme kanseri risk düzeyi değerlendirmesine göre yüksek riskli grupta olan kadıların mamografi taramalarına katılım oranlarında farklılık görülmemiştir. Çalışma sonuçları, sağlık okuryazarlığı düzeyi ile mamografi taramalarına katılım düzeyi ve meme kanseri bilgi, tutum, davranışlarının arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Yüksek sağlık okuryazarlık düzeyinin meme kanseri taramaları gibi koruyucu sağlık hizmetlerine katılımı arttırma potansiyeline sahip olduğu görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Breast cancer is the most common and deadliest form of cancer among women both in Turkey and worldwide. Since 2008, the“National Cancer Screening Program”has been implemented in our country, encouraging women aged 40-69 to undergo mammography every two years. Research has shown that health literacy is a decisive factor in participation in breast cancer screening. The aim of this study is to examine women's health literacy levels, assess and compare their breast cancer risk, examine their attitudes towards breast cancer screening, and investigate the relationship between these attitudes and their health literacy levels. Our research is a cross-sectional study. Data were collected through face-to-face interviews with 309 participants using a questionnaire. The questionnaire consisted of 44 questions covering sociodemographic characteristics, questions about attitudes and behaviors regarding breast cancer screening, the Breast Cancer Risk Assessment Form, and questions related to the European Health Literacy Scale Short Form. SPSS 26 software was used to analyze the data. Descriptive statistics, independent samples t-test, analysis of variance, Kruskal Wallis H test, Mann Whitney U test, and chi-square test were performed. It was determined that 53% of the participants performed self-breast examinations, 43.7% had regular mammograms, 7.4% were in the high-risk group, and 52.4% had adequate/excellent health literacy. Adequate/excellent health literacy increased participation in mammography screenings. No difference was observed in the participation rates of mammography screening among women in the high-risk group according to breast cancer risk level assessment. The study results show a positive and significant relationship between the level of health literacy and the level of participation in mammography screening and breast cancer knowledge, attitudes, and behaviors. It is seen that a high level of health literacy has the potential to increase participation in preventive health services such as breast cancer screening.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Ankara'nın bazı hastanelerinde kanser hastalarının tanı ve tedavisinde gecikme: Kesitsel bir araştırma
Delay in diagnosis and treatment of cancer patients in some hospitals in Ankara: A cross-sectional study
HÜSEYİN ÖRÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk SağlığıBaşkent ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE NURDAGÜL AKIN
- Kolorektal kanser tanısı alan hastaların koruyucu hekimlik açısından durumları ve tanı sürecinin değerlendirilmesi
Situation of patients with colorectal cancer in terms of preventive medicine and evaluation of diagnostic process
MEFTUNE SAV AYDINLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN KUZU
YRD. DOÇ. DR. SELDA TEKİNER
- Ankara ili aile sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının serviks kanseri taramalarına yönelik bilgi, tutum ve davranışlarının tarama düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of knowledge, attitudes and behaviors of health workers working in family health centers in Ankara province on cervical cancer screening on screening levels
EGE İHSAN ORUÇ HAMAVİOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Halk SağlığıSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASİYE ÇİĞDEM ŞİMŞEK