Sarkom tanısı olan hastalarda semptom yönetiminin yaşam kalitesine etkisi; ölçek geliştirme çalışması
The effect of symptom management on quality of life in patients diagnosed with sarcoma: A scale development study
- Tez No: 973242
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE TEMİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kronik Hastalık, Ölçek Geliştirme, Psikososyal Destek, Sağlık Davranışı, Sarkom, Semptom Yönetimi, Yaşam Kalitesi, Fibrosarkom, Kondrosarkom, Leiyomiyosarkom, Liposarkom, Osteosarkom, Rabdomiyosarkom, Chronic Disease, Health Behavior, Psychosocial Support, Quality of, Fibrosarcoma, Chondrosarcoma, Leiomyosarcoma, Liposarcoma, Osteosarcoma, Rhabdomyosarcoma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Onkoloji Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, kemik ve yumuşak doku sarkomu tanısı almış hastaların semptom yönetimi becerilerinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın temel amacı, geliştirilen“Semptom Yönetiminin Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeği”aracılığıyla bireylerin semptomlarıyla baş etme düzeylerini ölçmek ve bu düzeyin demografik, klinik ve psiko-sosyal değişkenler ile ilişkisini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın veri toplama süreci Nisan 2023 -Mart 2025 tarihleri arasında taslak ölçekteki madde sayısı referans alınarak öncelikle 40 pilot çalışmayla daha sonra toplam 250 hasta ile Semptom Yönetiminin Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeğinin taslağı kullanılarak tamamlanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde kapsam geçerliği Davis tekniği ile değerlendirilmiş, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle yapı geçerliği test edilmiştir. Bulgular: Ölçek üç alt boyuttan oluşmakta ve toplam 24 madde içermektedir. Bunlar: Fiziksel Fonksiyonel Kısıtlılıklara Yönelik Yönetim, Psikososyal Etkilenime Yönelik Yönetim ve Tedaviye Bağlı Somatik Semptomlara Yönelik Yönetim. Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği yüksek düzeyde bulunmuş (α=0.971) ve ölçüt geçerliği EORTC QLQ- C30 ölçeğiyle karşılaştırmalı olarak test edilmiştir. Korelasyon analizleri, semptom yönetimi ile yaşam kalitesi arasında yüksek düzeyde pozitif ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bununla beraber demografik ve klinik değişkenlere göre yapılan analizler sonucunda; yaş, eğitim düzeyi, meslek, birlikte yaşanılan birey sayısı ve gelir düzeyi gibi değişkenlerin semptom yönetimi üzerinde anlamlı etkileri olduğu saptanmıştır. Son olarak ölçek bulgularında; kanser tanısı ve hastalık süresi anlamlı fark yaratmazken, başka bir kronik rahatsızlığı olan ve ailesinde kanser öyküsü bulunan bireylerin semptom yönetim puanlarının daha düşük olduğu izlenmiştir. Sonuç: Geliştirilen ölçekten elde edilen ölçümlerin geçerli ve güvenilir olduğu, semptom yönetiminin yaşam kalitesini artırmada kritik bir bileşen olduğunu ve bireysel- sosyal faktörlerin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to evaluate the impact of symptom management skills on the quality of life of patients diagnosed with bone and soft tissue sarcoma. The primary objective of the study was to measure individuals' ability to cope with their symptoms using the“Impact of Symptom Management on Quality-of-Life Scale”and to demonstrate the relationship between this level and demographic, clinical, and psychosocial variables. Materials and Methods: The data collection process for the study was completed between April 2023 and March 2025, initially with 40 pilot studies using the number of items in the draft scale as reference, and then with a total of 250 patients using the draft of the Impact of Symptom Management on Quality of Life Scale. During the scale development process, content validity was assessed using the Davis technique, and construct validity was tested using exploratory and confirmatory factor analyses. Results: The scale consists of three subscales and a total of 24 items: Management of Physical Functional Limitations, Management of Psychosocial Impacts, and Management of Treatment-Related Somatic Symptoms. The scale's internal consistency reliability was found to be high (α=0.971), and its criterion validity was tested against the EORTC QLQ-C30. Correlation analyses revealed a highly positive relationship between symptom management and quality of life. Furthermore, analyses based on demographic and clinical variables revealed that variables such as age, education level, occupation, number of people living with, and income level had significant effects on symptom management. Finally, the scale findings revealed that cancer diagnosis and disease duration did not significantly affect the symptom management scores of individuals with another chronic condition and a family history of cancer. Conclusion: The validity and reliability of the measurements obtained from the developed scale indicate that symptom management is a critical component in improving quality of life and that individual-social factors should be taken into account.
Benzer Tezler
- Ayak ve ayak bileği malign tümörlerinin cerrahi yönetimi ve klinik sonuçları
Surgi̇cal management and cli̇ni̇cal outcomes of mali̇gnant tumours of the foot and ankle
GALİP BELTİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. BEDİİ ŞAFAK GÜNGÖR
DR. İSMAİL BURAK ATALAY
- Türkiye depremlerinin kaynak parametreleri ve aralarındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
OĞUZ GÜNDOĞDU
Doktora
Türkçe
1986
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeofizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN SOYSAL
- Kefir'in antibakteriyel, antifungal ve antitumoral etkisi
Başlık çevirisi yok
ERSİN YEMNİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
MikrobiyolojiMarmara ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADİLE ÇEVİKBAŞ