Hz. Peygamber döneminde askerî lojistik faaliyetler
Military logistic activities during the period of the Prophet Muhammad
- Tez No: 973229
- Danışmanlar: PROF. DR. BİRSEL KÜÇÜKSİPAHİOĞLU, PROF. DR. CASİM AVCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Hz. Peygamber (s.a.v.) döneminde gerçekleştirilen askerî seferlerin lojistik destek sistemi, personel temini, ikmâl maddelerinin tedariki, depolanması, dağıtımı, silah ve teçhizatların bakımı ve onarımı, orduda ulaştırma, haberleşme, sağlık ve beslenme faaliyetleri incelenmiştir. Tezin konu başlıkları, Hz. Peygamber dönemindeki uygulamalar dikkate alınarak, günümüzün askerî lojistik terimleri ve yöntemleri ışığında belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, Hz. Peygamber döneminde lojistik açıdan planlı ve organize bir yaklaşımın benimsendiğini, lojistik faaliyetlerin etkin bir şekilde yürütülmek istendiğini göstermektedir. İslâm askerî birlikleri için hem Medine içinden hem de Medine dışından personel temin edilmiştir. İkmâl maddelerinin tedarikinde, muhariplerin şahsî silah ve erzakı, devlet desteği, üretim yoluyla edinilenler, doğal kaynaklar, harp ganimetleri, satın alımlar, bağış ve yardımlar, borçlanma ve emanet alınanlar, vergiler, antlaşmalar yoluyla tedarik ve kurtarılmış malzemeler temel kaynakları oluşturmaktaydı. Savaşçıların kendilerine ait silah ve diğer askerî malzemeleri genellikle evlerinde muhafaza edilmiştir. Askerî birliklerin intikalleri belirli bir plan, düzen ve disiplin içerisinde gerçekleştirilmiştir. Ulaştırma insan ve hayvan gücüne dayanmaktaydı. Ulaştırma aracı olarak çoğunlukla deve, at, insan; nadiren katır, merkep ve gemi kullanılmıştır. Deve, dönemin en önemli lojistik hayvanıydı. Seferler sırasında kılavuz edinilmesine büyük önem verilmiştir. Yol durumu, su kaynakları ve düşman birliklerinin konumu hakkında bilgi sahibi olan kılavuzlar, kuvvetlerin güvenli bir şekilde intikalinde önemli bir rol oynamışlardır. Gerek ordu içi haberleşme faaliyetleri gerekse düşman kuvvetleri hakkında yürütülen istihbarat faaliyetleri harekâtın hedeflerinin ve stratejisinin belirlenmesinde oldukça etkili olmuştur. İslâm ordusunun sağlık hizmetleri gönüllü olarak yaralıları tedavi etmek isteyen hanım sahâbîler ve muharip askerlerce yürütülmüştür. İslâm ordusunda askerin savaşma azmini koruyan ve moralini yükselten en önemli psikolojik unsur dinî motivasyondur. Bu sayede Müslüman askerler pek çok savaşta kendisinden sayı, silah ve teçhizat bakımından çok daha iyi durumdaki düşman askerlerinden moral bakımından üstündü. Hz. Peygamber dönemi İslâm ordularının başarısında, etkin strateji ve taktiklerin yanı sıra, askerin moral gücünün yüksek olması ve lojistik destek hizmetlerinin sistemli bir şekilde yürütülmesi belirleyici rol oynamıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, the logistic support system of the military campaign carried out during the time of the Prophet Muhammad (pbuh) is examined, including personnel recruitment, procurement, storage and distribution of supply materials, maintenance and repair of weapons and equipment, and transportation, communication, healthcare, and nutrition activities in the army. The thesis topics have been determined in light of modern military logistics terms and methods, taking into account the practices during the time of the Prophet Muhammad. The research findings indicate that during the time of the Prophet Muhammad, a planned and organized approach was adopted in terms of logistics, and efforts were made to carry out logistical activities effectively. Personnel for the Islamic military units were recruited from both inside and outside Medina. The main sources of supplies were combatants' personal weapons and food, supplied by state support, items obtained through production, natural resources, war booty, purchases, donations and aids, borrowings and loans, taxes, procurement through treaties and salvaged materials. Warriors' personal weapons and other military equipment were usually stored in their homes. The movement of military units was carried out in accordance with a certain plan, order and discipline. Transportation was based on human and animal power. While camels, horses, and humans were mostly used as a means of transportation; mules, donkeys, and ships were used rarely. Camels were the most important logistics animal of the period. Obtaining guides during the expeditions was of great importance. Guides who had knowledge about road conditions, water sources, and the location of enemy forces played an essential role in the safe movement of troops. Both intra-army communication activities and intelligence activities about enemy forces were highly effective in determining the objectives and strategy of the operation. The health services of the Islamic army were carried out by women who voluntarily treated the wounded and by combat soldiers. In the Islamic army, religious motivation was the most important psychological factor that preserved the soldier's determination to fight and boosted his morale. Thanks to this, Muslim soldiers were morally superior in many battles to enemy soldiers who were in a much better position in terms of numbers, weapons, and equipment. In addition to effective strategy, tactics and the high morale of the soldiers, the systematic execution of logistical support services also played an important role in the success of the Islamic armies during the time of the Prophet.
Benzer Tezler
- Hz. peygamber döneminde siyasî, sosyal ve askerî konumuyla hz. Ali
Hz. Ali with his political, social and military position during the of prophet
SÜMEYRA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
TarihSelçuk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. BAHAÜDDİN VAROL
- Hz.Peygamber (S.A.V) döneminde gençlik
Başlık çevirisi yok
SEYFULLAH KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
DinAtatürk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BAHATTİN KÖK
- المرأة بين الجاهلية والإسلام(دراسة مقارنة)
İslam öncesi ve Peygamber döneminde Arap toplumunda kadının durumu / The status of women in Arab society in the pre-Islamic era and the Prophet's era
SAMIA HUSSEİN
Yüksek Lisans
Arapça
2022
TarihMardin Artuklu Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ŞERİFOĞLU