İbn Teymiyye'nin el-Cevâbü's-sahih adlı eserinde Hristiyanlık eleştirisi
Ibn taymiyyah's criticism of Christianity in his work al-Jawab al-Sahih
- Tez No: 973040
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA FURKAN DİNLEYİCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: İbn Teymiyye, el-Cevâbü's-sahîh, İslam, Hıristiyanlık, reddiye, ittihâd, tahrif, Ibn Taymiyya, al-Jawāb al-Ṣaḥīḥ, Islam, Christianity, refutation, ittiḥād, taḥrīf
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İslam düşünce tarihinde polemik türünün önemli örneklerinden biri olan İbn Teymiyye'nin el-Cevâbü's-sahîh li-men beddele dîne'l-Mesîh adlı eserini konu edinmektedir. Çalışmada, söz konusu eser bağlamında İbn Teymiyye'nin Hıristiyanlık'a yönelttiği eleştiriler dinler tarihi disiplini çerçevesinde ele alınmaktadır. El-Cevâbü's-sahîh, Sayda Melkîtî Piskoposu Pavlus Antakî'ye nispet edilen ve“Risâle ilâ baʿḍ aṣdiḳāʾihi'l-leẕîne bi-Ṣaydā mine'l-Müslimīn”(Sayda'daki bazı Müslüman dostlarına mektup) başlığını taşıyan bir risaleye reddiye olarak kaleme alınmıştır. İbn Teymiyye bu reddiyesinde, yalnızca Kur'ân ve hadis gibi naklî delillere değil, aynı zamanda aklî muhakemelere ve Kitâb-ı Mukaddes'ten aktarımlara da yer vererek, Hıristiyanlık inancının temel unsurlarını eleştiriye tabi tutmaktadır. Tez iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde İbn Teymiyye'nin hayatı, yaşadığı sosyo-politik ortam ile onun döneminde etkili olan Hıristiyan mezhep ve cemaatler ele alınmıştır. İkinci bölümde ise el-Cevâbü's-sahîh adlı eser sistematik olarak incelenmiş; Hz. Muhammed'in peygamberliğinin aklî ve naklî yollarla ispatı, Hıristiyan inançlarında yer alan hulûl ve ittihâd anlayışları ile tahrif meselesi ve diğer inanç esaslarına yöneltilen eleştiriler detaylı biçimde analiz edilmiştir. Bu çerçevede İbn Teymiyye'nin, İslam'ın hakikatini temellendirmeye çalışırken Hıristiyanlığın öğretilerinin aklî ve naklî temellere dayanmadığını savunduğu ortaya konmuştur. Bu çalışmada farklı yazma nüshalar arasında bir karşılaştırmaya gidilmemiş, eser içeriği esas alınarak analiz yapılmıştır. Tezin amacı, İbn Teymiyye'nin dinler arası tartışmalar bağlamında ortaya koyduğu düşünsel yaklaşımı tespit etmek ve el-Cevâbü's-sahîhin dinler tarihi açısından önemini ortaya koymaktır. Böylece hem klasik reddiye geleneğinin bir örneği olarak eserin mahiyeti belirlenmiş hem de İslam-Hıristiyanlık ilişkilerinin tarihsel arka planına dair bir katkı sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines al-Jawāb al-Ṣaḥīḥ li-man baddala dīn al-Masīḥ, one of the significant examples of the polemical genre in the history of Islamic thought, authored by Ibn Taymiyya. The research analyzes Ibn Taymiyya's critiques of Christianity within the framework of the discipline of the history of religions. Al-Jawāb al-Ṣaḥīḥ was written as a refutation of a treatise attributed to Paul of Antioch, the Melkite Bishop of Sayda, titled Risāla ilā baʿḍ aṣdiqāʾihi alladhīna bi-Ṣaydā min al-Muslimīn (“A Letter to Some of His Muslim Friends in Sayda”). In this rebuttal, Ibn Taymiyya not only employs transmitted (naqlī) sources such as the Qur'an and Hadith, but also engages in rational arguments and incorporates references from the Bible in order to critique the fundamental tenets of Christian belief. The thesis is structured in two main parts. The first part explores Ibn Taymiyya's biography, his socio-political context, and the Christian sects and communities that were influential during his time. The second part presents a systematic analysis of al-Jawāb al-Ṣaḥīḥ, focusing on the rational and transmitted proofs of the prophethood of Muhammad, the doctrines of incarnation (ḥulūl) and union (ittiḥād) in Christianity, the concept of textual corruption (taḥrīf), and other theological issues. It is shown that Ibn Taymiyya sought to establish the truth of Islam while arguing that the core doctrines of Christianity lack both rational and revealed foundations. This study does not involve a comparative analysis of different manuscript versions of the text; instead, it relies on the internal content of the work. The main aim of this thesis is to determine Ibn Taymiyya's intellectual approach within the context of interreligious debates and to highlight the significance of al-Jawāb al-Ṣaḥīḥ from the perspective of the history of religions. Thus, the study not only identifies the nature of the work as an example of classical Islamic refutation literature but also contributes to understanding the historical background of Muslim-Christian relations.
Benzer Tezler
- İbn Teymiyye'nin Mecmuu'l-Fetâvâ adlı eserinde Yahudilik ve Hıristiyanlık
Judaism and Christianity according to Ibn Taymiyya's Majmau'l-Fatawa (Great compilation of fatwa)
ASILBEK İSAKOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL TAŞPINAR
- İbn Teymiyye'nin Hıristiyanlığa yönelttiği eleştirilerin kelâmî açıdan değerlendirilmesi (el-Cevâbü's-sahîh bağlamında)
The theological evaluation of Ibn Taymiyyah's criticisms of Christianity (In the context of al-Cevâbü's-Sahîh)
TALHA YAVUZ
Doktora
Türkçe
2024
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH SABRİ YAVUZ
- Hıristiyanlığa yönelik Kur'an merkezli eleştiriler: İbn Teymiyye'nin el-Cevâbü's-Sahîh örneği
Quran-centered critiques to Christianity the book of İbn Reymiya, al Cevabus-Sahiyh
MEHMET KANTEMİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF IŞICIK
- Mâverdî ve İbn Teymiyye'nin devlet yönetim anlayışı (El-Ahkâmu's-Sultaniyye ve Es-Siyasetü'ş-Şer'iyye örneği)
The state administration understanding of Mâverdî and İbn Taymiyyah (El-Ahkâmu's-Sultaniyye ve Es-Siyasetü'ş-Şer'iyye example)
ZEYNEP ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kamu YönetimiBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KAYA
- İbn Kayyim el-Cevziyye'nin tasavvufa yaklaşımı
Ibn Qayyim al-Jawziyya's approach to sufısm
MUSTAFA SALİH EDİS
Doktora
Türkçe
2023
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT AKOT